12-09-2013_
Συνέντευξη Αναπληρωτή Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
κ. Μάξιμου Χαρακόπουλου
στο δημοσιογράφο Γιώργο Κατερίνη
και το περιοδικό «Meatnews»
Από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ προβάλλεται ως ανάγκη η ενίσχυση της πρωτογενούς παραγωγής. Θα μπορούσατε να μας δώσετε ένα περίγραμμα των προτεραιοτήτων σας στον τομέα της κτηνοτροφίας;
Η ενίσχυση της πρωτογενούς παραγωγής δεν αφορά μόνο τους αγρότες αλλά το σύνολο της χώρας. Η ύπαιθρος διαθέτει σημαντικό αναξιοποίητο δυναμικό που μπορεί και συμβάλλει στη ανάταση της εθνικής οικονομίας, όπως διαφαίνεται και από την αύξηση των εξαγωγών των αγροδιατροφικών μας προϊόντων.
Η ελληνική κτηνοτροφία, παρά την υψηλή της ποιότητα και τα εξαιρετικά της προϊόντα, όπως η φέτα ΠΟΠ και τα πλέον εξαγώγιμα αλιεύματα, παραμένει δέσμια χρόνιων παθογενειών. Προτεραιότητά μας είναι να ανατρέψουμε τα κακώς κείμενα που περιορίζουν τις δυνατότητές της και να επιτευχθεί η επανεκκίνησή της σε στέρεες βάσεις.
Ενεργούμε ώστε να αναδιοργανώσουμε τον κτηνοτροφικό κλάδο και να στηρίξουμε τους παραγωγούς. Οι προτεραιότητες μας εντοπίζονται στους τρεις βασικούς πυλώνες της κτηνοτροφίας: κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, εισροές, παραγωγή και διάθεση των ζωοκομικών προϊόντων.
α) Για τις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις ήδη φέραμε μέτρα που τακτοποιούν εκκρεμότητες χρόνων με τη νομιμοποίηση αυθαίρετων σταυλικών εγκταστάσεων και την απλοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης νέων κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.
β) Αξιοποιούμε τις ελληνικές φυλές ζώων με τα προγράμματα γενετικής βελτίωσης και διάσωσης-διατήρησης ζώων σπάνιων φυλών. Επιπλέον, με την οριοθέτηση των βοσκοτόπων της χώρας, την οποία υλοποιεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ, θα αξιοποιηθούν ορθολογικότερα οι νομευτικοί πόροι της χώρας και θα ενισχυθεί η εκτατική κτηνοτροφία. Όσον αφορά το κόστος των ζωοτροφών, το οποίο διαμορφώνεται από τις διεθνείς τιμές, προκρίνεται η αξιοποίηση της συμβολαιακής γεωργίας μεταξύ καλλιεργητών κτηνοτροφικών φυτών και κτηνοτρόφων που θα φέρει αμοιβαία οφέλη και στις δύο πλευρές και θα αμβλύνει τις αρνητικές συνέπειες της ανόδου των διεθνών τιμών.
γ) Στην παραγωγή και διάθεση ζωοκομικών προϊόντων απαιτείται καλύτερη οργάνωση των παραγωγών σε Οργανώσεις Παραγωγών ή Ενώσεις Οργανώσεων Παραγωγών για ισχυροποίηση του ρόλου τους καθώς και Διεπαγγελματικές Οργανώσεις, ώστε μέσω της ουσιαστικής σύνδεσης πρωτογενούς και δευτερογενούς παραγωγής να καταστεί πιο εύρυθμη η λειτουργία της αγοράς.
Ποια είναι τα κύρια εμπόδια στην αύξηση της κτηνοτροφικής δραστηριότητας στη χώρα μας;
Η ελληνική κτηνοτροφία «πληγώνεται» από χρόνιες παθογένειες που διαστρέβλωσαν την παραγωγή τις τελευταίες δεκαετίες. Πέρα από την έλλειψη ρευστότητας, που εντάθηκε λόγω της κρίσης, οι κτηνοτρόφοι ταλαιπωρούνται από προβλήματα όπως η απουσία λειτουργικού πλαισίου για κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, η ελλιπής οργάνωση και το υψηλό κόστος παραγωγής.
Η κυβέρνηση Σαμαρά, εντός ενός σφιχτού δημοσιονομικού πλαισίου, στήριξε με ενέσεις ρευστότητας τους κτηνοτρόφους, με πιο πρόσφατα παραδείγματα τις ενισχύσεις de minimis και την εξισωτική αποζημίωση. Όταν, όμως, στόχος μας είναι η επανεκκίνησης της ζωικής παραγωγής σε στέρεες βάσεις, απαιτούνται τομές και ρυθμιστικές παρεμβάσεις που λύνουν χρόνια προβλήματα.
Ανταποκριθήκαμε με γενναίες αποφάσεις σε πάγια αιτήματα των κτηνοτρόφων για τις εγκαταστάσεις τους. Πρώτον, με νόμο νομιμοποιούνται αυθαίρετες κατασκευές σταυλικών εγκαταστάσεων χωρίς την καταβολή προστίμου. Δεύτερον, απλοποιήσαμε τη διαδικασία αδειοδότησης κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων με την υπογραφή ΚΥΑ για τις Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις. Πλέον, η διαδικασία αυτή είναι πιο γρήγορη και πιο οικονομική καθώς δεν χρειάζεται περιβαλλοντική μελέτη. Οι παραπάνω δύο ενέργειές μας, εφόσον ανταποκριθούν άμεσα και οι κτηνοτρόφοι, θα βοηθήσουν στη δημιουργία μητρώου καταγραφής των αδειοδοτημένων κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, που μέχρι σήμερα δεν υπάρχει στη χώρα μας.
Επιπλέον, η απουσία ισχυρού συνεταιριστικού κινήματος καθιστούσε τους κτηνοτρόφους τον αδύναμο κρίκο της αγροδιατροφικής αλυσίδας. Για πρώτη φορά θεσπίσαμε πλαίσιο για την ίδρυση Οργανώσεων Παραγωγών, Ενώσεων Οργανώσεων Παραγωγών και Διεπαγγελματικών Οργανώσεων στο γαλακτοκομικό τομέα. Στόχος μας είναι η καλύτερη οργάνωση των παραγωγών, ώστε να μειωθεί το κόστος παραγωγής και να αυξηθεί η διαπραγματευτικής τους δύναμη. Σε αυτή τη κατεύθυνση μπορεί να συμβάλλει και η εφαρμογή πρακτικών συμβολαιακής γεωργίας και η καλύτερη σύνδεση της φυτικής με τη ζωική παραγωγή. Από τη πλευρά της Πολιτείας, δημιουργούμε μία-μία τις προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση της κτηνοτροφίας. Είμαστε σε επικοινωνία με τους κτηνοτρόφους και τους προτρέπουμε να ενώσουν δυνάμεις ώστε να είναι πιο αποτελεσματικοί.
Είναι γνωστό ότι η χώρα μας είναι κυρίως εισαγωγέας κρέατος, αλλά και ζωοκομικών προϊόντων. Θα μπορούσε να αναστραφεί αυτή η κατάσταση; Υπάρχουν περιθώρια ανάπτυξης της ελληνικής κτηνοτροφίας;
Δυστυχώς, το εμπορικό ισοζύγιο κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων παραμένει αρνητικό για τη χώρα μας. Η πραγματικότητα είναι ότι ουσιαστικά «επιστρέφουμε» τις ενισχύσεις που λαμβάνουμε από την ΕΕ, εισάγοντας κρέας από τις βόρειες χώρες.
Φυσικά και υπάρχουν περιθώρια για τη σταθεροποίηση της ζωικής παραγωγής και εν συνεχεία την αύξησή της. Δεν είναι κάτι που θα συμβεί από τη μια μέρα στην άλλη. Απαιτούνται συντονισμένες ενέργειες από τους παραγωγούς και από την Πολιτεία. Σας προανέφερα τις δράσεις της κυβέρνησης για την οριστική τακτοποίηση προβλημάτων του παρελθόντος.
Επιπλέον, αναμένουμε την έγκριση της τελευταίας πρότασης αναθεώρησης του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2007-2013 που καταθέσαμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που εκτός των άλλων περιλαμβάνει στοχευμένα μικρά σχέδια βελτίωσης για την κτηνοτροφία και πρόγραμμα πρώτης εγκατάστασης νέων αγροτών ύψους 30 και 100 εκατ. αντίστοιχα. Ενώ και το νέο ΠΑΑ 2014-2020, θα συμβάλλει σημαντικά στην ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας. Μόνο με τη συνεργασία Πολιτείας και παραγωγών θα μπορέσουμε να αμβλύνουμε το έλλειμμα ζωοκομικών προϊόντων στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας.
Το υπουργείο συμμετείχε στη συζήτηση για την αναθεώρηση της ΚΑΠ, από την οποία τελικά προκύπτει μάλλον μείωση της χρηματοδότησης στην κτηνοτροφία. Ποια είναι η θέση σας και πώς θα αντισταθμιστεί η τυχόν μειωμένη χρηματοδότηση του κλάδου;
Η αναθεώρηση της ΚΑΠ δεν οδηγεί στην υποβάθμιση της κτηνοτροφίας, το αντίθετο μάλλον. Η νέα ΚΑΠ δίνει προτεραιότητα στην κτηνοτροφία και δημιουργεί προϋποθέσεις για την περαιτέρω ανάπτυξή της καθώς στηρίζει και τον αγροτικό συνεργατισμό και τη συνεργασία παραγωγών και εμπόρων μέσω των Διεπαγγελματικών Οργανώσεων. Με δυο λόγια η νέα ΚΑΠ δίνει επιπλέον κίνητρα σε κτηνοτρόφους για να ενώσουν δυνάμεις. Κινείται δηλαδή στην ίδια κατεύθυνση με τις δικές μας προτεραιότητες για την ανασυγκρότηση του κτηνοτροφικού κλάδου και τη σύνδεσή του με τη μεταποίηση και εμπορία.
Επιπλέον, στη νέα ΚΑΠ κάθε κράτος μέλος μπορεί να κατευθύνει ένα μέρος των ετήσιων ενισχύσεων στοχευμένα, με την παροχή συνδεδεμένης ενίσχυσης με την παραγωγή. Πιστεύω ότι η συνδεδεμένη ενίσχυση θα πρέπει να υπηρετεί μια συγκεκριμένη στρατηγική στήριξης τομέων εθνικής σημασίας. Για παράδειγμα η συνδεδεμένη ενίσχυση στην αιγοπροβατοτροφία θα συμβάλει στην αύξηση της παραγωγής φέτας ΠΟΠ.
Όσον αφορά τους βοσκοτόπους, που στηρίζουν την εκτατική μας κτηνοτροφία, πάνω από 2,2 εκατομμύρια εκτάρια θα μπορούν από το 2015 να ενταχθούν στο καθεστώς των ενισχύσεων, καθώς θα υπάρχει η δυνατότητα και δασικές εκτάσεις να θεωρηθούν ως επιλέξιμες στις ενισχύσεις.
Έχετε γίνει δέκτης διάφορων ζητημάτων που αφορούν το χώρο της διάθεσης του κρέατος. Ένα από αυτά είναι το παρασκευαστήριο των κρεοπωλείων, για το οποίο γνωρίζουμε ότι έχουν πραγματοποιηθεί και συναντήσεις με τον κλάδο. Πού βρίσκεται αυτή η υπόθεση;
Πράγματι, το ζήτημα των παρασκευαστηρίων των κρεοπωλείων αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης σε συσκέψεις με εκπροσώπους του κλάδου για την αντιμετώπιση των προβλημάτων τους. Ήδη το αρμόδιο τμήμα της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, μετά την πρώτη συνάντηση που είχαμε με την Πανελλήνια Ένωση Καταστηματαρχών Κρεοπωλών (ΠΟΚΚ), επεξεργάζεται σχέδιο Απόφασης που αφορά στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Στόχος μας είναι η επικαιροποίηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου προκειμένου να διασφαλιστεί η καλύτερη λειτουργία των παρακείμενων χώρων κρεοπωλείων και η συνέχιση της παραγωγής ασφαλών προϊόντων για τον καταναλωτή.
Κινούμαστε μέσα σε ένα πλαίσιο συνεργασίας και διαλόγου με την ΠΟΚΚ που κατέθεσε προτάσεις προς επεξεργασία. Ενεργούμε πάντα έχοντας πρώτιστο μέλημά μας την ασφάλεια του καταναλωτή και γνώμονα την κείμενη Κοινοτική νομοθεσία που θέτει αυστηρούς κανόνες.
Στο ΥπΑΑΤ κινηθήκαμε άμεσα και συνεχίζουμε τις διαβουλεύσεις με τη ρωσική πλευρά για την πλήρη εξομάλυνση των διμερών εμπορικών συναλλαγών στον αγροτικό τομέα, καθώς παραμένουν εμπόδια στις εξαγωγές προϊόντων κρέατος και γαλακτοκομικών.
Υπενθυμίζω ότι παρεμφερή εμπόδια στις εξαγωγές αλιευμάτων, που αποτελούν και τον κύριο όγκο των εξαγωγών προϊόντων ζωικής προέλευσης στη Ρωσία, ξεπεράστηκαν χάρη στην εποικοδομητική συνεργασία με τους Ρώσους.
Θα ήθελα να διευκρινίσω ότι παρόλο που οι προδιαγραφές της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων είναι από τις υψηλότερες παγκοσμίως, δεν ταυτίζονται πλήρως με τις αντίστοιχες κάθε τρίτης χώρας. Επομένως, οι επιχειρήσεις που επιθυμούν να εξάγουν σε τρίτες χώρες, όπως είναι η Ρωσία, υποχρεούνται να τηρούν τυχόν επιπρόσθετες υγειονομικές απαιτήσεις της χώρας εισαγωγής.
Σε κάθε περίπτωση, η ελληνική Πολιτεία, δραστηριοποιείται έτσι ώστε να ανοίξουν νέες αγορές, γεγονός το οποίο ειδικά για το κρέας και τα προϊόντα του δεν είναι πάντα εύκολο για το λόγο που προανέφερα. Αυτό δεν πρέπει να μας πτοεί, αντιθέτως οφείλουμε να επιδεικνύουμε προσαρμοστικότητα και να είμαστε σε επαφή με τους εμπορικούς μας εταίρους, πράγμα που κάνουμε συνεχώς.
Μην ξεχνάμε ότι δεν είμαστε η μόνη χώρα που αντιμετωπίσαμε προβλήματα εξαγωγών στη Ρωσία. Η ΕΕ βρίσκεται σε διαβούλευση με τη Ρωσία καθώς και άλλα κράτη μέλη είχαν παρόμοια προβλήματα.
Εργαζόμαστε σε πολιτικό και τεχνικό επίπεδο για την αναβάθμιση της εμπορικής συνεργασίας μας με τη Ρωσία και άλλες δυναμικές αγορές, όπου τα ποιοτικά αγροτικά μας προϊόντα μπορούν να διεκδικήσουν μερίδιο αγοράς.
Αξιοποιούμε τα συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ Προγράμματα Ενημέρωσης και Προώθησης αγροδιατροφικών προϊόντων και έχουμε ήδη υλοποιήσει προωθητικές ενέργειες τόσο στην εσωτερική αγορά της Ένωσης όσο και σε τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ρωσίας.