Menu
A+ A A-

Ομιλία του. Μάξιμου Χαρακόπουλου Κατά την παρουσίαση του Τόμου «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της Αγίας του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο», στο Διδυμότειχο

ΜΑΞΙΜΟΣ 1 15

Διδυμότειχο, 29 Ιουλίου 2022

 

Ομιλία του. Μάξιμου Χαρακόπουλου
Κατά την παρουσίαση του Τόμου
«Αγία Σοφία: Οι Ναοί της Αγίας του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο»,
στο Διδυμότειχο

Σεβασμιώτατοι αρχιερείς του ακριτικού Έβρου, Άγιε Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμο και Άγιε Διδυμότειχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνέ,
Αγαπητοί συνάδελφοι στη Βουλή των Ελλήνων κ. Σταύρο Κελέτση και Τάσο Δημοσχάκη, και αγαπητή συνάδελφε στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση, κα Μαριέττα Καραμανλή,
Ενδοξότατε στρατηγέ,
Κύριε αντιπεριφερειάρχη,
Κύριε Δήμαρχε,
Εντιμολογιότατε Αντιπρύτανη του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης,
Κύριε πρόεδρε του Επιμελητηρίου,
Φιλίστορες,
Φίλες και φίλοι,

Ευχαριστώ εκ βάθους καρδίας την Ιερά Μητρόπολη Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου, τον Δήμο Διδυμοτείχου και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, που μας δίνουν τη δυνατότητα να παρουσιάσουμε, εδώ, στην όμορφη και ιστορική πόλη του Διδυμοτείχου και στον Ιερό Καθεδρικό Ναό της Παναγίας Ελευθερώτριας, τον τόμο «ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ – Οι ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο» που η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας εξέδωσε με τη συμβολή της Βουλής των Ελλήνων και του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η αλήθεια είναι ότι χαρά μας σκιάζεται από την θλίψη για την καταστροφή που προκάλεσε η μεγάλη πυρκαγιά στο Εθνικό Πάρκο του δάσους της Δαδιάς, που είχα την τύχη να επισκεφθώ μαζί τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον συνάδελφο Σταύρο Κελέτση ως νεοεκλεγέντες βουλευτές μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος της βουλής, στην περίοδο της διακυβέρνησης Καραμανλη.
Είμαι βεβαίως ότι με την προτροπή της τοπικής κοινωνίας θα γίνουν όλες οι ενδεδειγμένες ενέργειες για την αποκατάσταση του πάρκου όσος χρόνος και όση προσπάθεια κι αν χρειαστούν.

Αγαπητές φίλες και φίλοι,

Η επιλογή της πόλης σας για την σημερινή εκδήλωση δεν υπήρξε καθόλου τυχαία, αλλά σε αυτή συνέκλιναν ιδιαίτερα σημαντικοί λόγοι.
Ο πρώτος είναι η στενή σχέση της περιοχής της Θράκης και ιδιαίτερα της καστροπολιτείας του Διδυμοτείχου με τον “ένδοξό μας βυζαντινισμό”, κατά την έκφραση του Αλεξανδρινού ποιητή, καθώς για αιώνες αποτέλεσε λαμπρό διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο του Βυζαντίου.
Η σημασία του Διδυμοτείχου αναδεικνύεται από το γεγονός ότι κατέστη τρεις φορές πρωτεύουσα της βυζαντινής αυτοκρατορίας, αποδεικνύοντας τον κομβικό ρόλο που είχε διαχρονικά η Θράκη στην ιστορική διαδρομή του ελληνισμού, ως γέφυρα μεταξύ του ευρωπαϊκού και του ασιατικού χώρου, αλλά και του Αιγαίου με την βαλκανική ενδοχώρα.
Επίσης, είναι εδώ που επέλεξε να στεφθεί αυτοκράτορας ο Ιωάννης Καντακουζηνός. Και είναι εδώ που γεννήθηκε ο Ιωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης, δεύτερος Αυτοκράτορας της Νικαίας, ο σπουδαίος κυβερνήτης που έθεσε τις βάσεις για την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολη, και ανακηρύχθηκε Άγιος της Εκκλησίας μας.
Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η πόλη του Διδυμοτείχου, όπως και αυτές της Ορεστιάδος, του Σουφλίου και της Αλεξανδρούπολης συνιστούν ένα ζωντανό και απόρθητο φρούριο της πατρίδας μας.
Οι Θρακιώτες σε αυτές τις περιοχές, δίπλα από το ποταμό του Έβρου φυλάττουν Θερμοπύλες, σε ταραγμένους καιρούς. Σε εποχές που από την γείτονα χώρα έχει ξεδιπλωθεί μια άκρως αναθεωρητική πολιτική, με απειλές που αμφισβητούν την ελληνική κυριαρχία, αλλά και με πρακτικές που προσπαθούν να την υπονομεύσουν με διαφόρους τρόπους.
Και εσείς το γνωρίζετε καλύτερα από τον καθένα, λαμβάνοντας υπόψη τα όσα έγιναν την άνοιξη του 2020.
Και οι δυο λόγοι που ανέφερα έχουν άμεση σχέση με την αναληφθείσα πρωτοβουλία ανάδειξης των Ναών της Αγίας του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο.
Κατ’ αρχάς να τονίσω, για όσους δεν το γνωρίζουν, ότι η ΔΣΟ είναι ένας θεσμός που μετρά ήδη 29 έτη ζωής. Στους κόλπους της δραστηριοποιούνται Ορθόδοξοι βουλευτές, εκπρόσωποι από 25 κοινοβούλια.
Επιδιώκουμε τον συντονισμό των απανταχού Ορθοδόξων για την επίτευξη κοινών στόχων, που περιλαμβάνουν:
• Την ανάδειξη των ορθόδοξων χριστιανικών αξιών και αρχών.
• Την συμπερίληψη της χριστιανικής παράδοσης στο επίσημο ευρωπαϊκό όραμα, η οποία δυστυχώς από κάποιους αγνοείται εσκεμμένα.
• Την προστασία των ορθοδόξων και εν γένει χριστιανικών λαών, που απειλούνται από μισαλλόδοξες πολιτικές και τον θρησκευτικό φανατισμό, όπως συμβαίνει στην Μέση Ανατολή.
• Την ανίχνευση κοινών τόπων συνεργασίας και αλληλοκατανόησης με εκπροσώπους άλλων δογμάτων αλλά και θρησκειών, με σκοπό την ειρηνική συμβίωση.
• Παράλληλα, επιδιώκουμε την προστασία των χριστιανικών μνημείων, τα οποία υφίστανται αλλοίωση της λειτουργίας τους ή ακόμη και την καταστροφή τους. Κι αυτό είναι ένα πολύ διαδεδομένο φαινόμενο στην Συρία, στην Κύπρο, στο Κοσσυφοπέδιο, στο Αζερμπαϊτζάν και στην ίδια την Τουρκία.
Ανάμεσα σε όλες αυτές τις παρεμβάσεις, η σπουδαιότερη είναι αναμφίβολα η αυθαίρετη, βάρβαρη και βέβηλη απόφαση της τουρκικής ηγεσίας να μετατρέψει την Αγιά Σοφιά, το διαχρονικό αυτό σύμβολο της οικουμενικής χριστιανοσύνης, έναν φάρο πίστης και ελπίδας για τους απανταχού Ορθοδόξους, σε μουσουλμανικό τέμενος.
Πράξη η οποία εδράζεται σε μια μισαλλόδοξη και αναχρονιστική πεποίθηση, η οποία θεωρεί ότι το δίκαιο της ισχύος, της βίας, της κατάκτησης είναι ανώτερο από την ισχύ του δικαίου και της αληθείας.
Πάνω σε αυτή την στρεβλή αντίληψη, που υπαγορεύει το δόγμα του νεοοθωμανισμού, έγινε πάλι τζαμί το Μέγα καύχημα του Ιουστινιανού, το μέγα μοναστήρι με τα 400 σήμαντρα και τις 62 καμπάνες, κατά τον θρήνο της Αλώσεως.
Κι αυτό για να αξιοποιήσει εκλογικά ο πρόεδρος της γείτονοςτα αισθήματα του ισλαμιστικού εκλογικού του σώματος, ενάντια στην κεμαλική παράδοση που είχε κάνει την Αγία Σοφία μουσείο.
Αδιαφορώντας για το γεγονός ότι το θαύμα αυτό της αρχιτεκτονικής, έργο των Μικρασιατών Ανθέμιου και Ισίδωρου, ανήκει στον κατάλογο με τα Προστατευόμενα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ουνέσκο.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι της μετατροπής σε τζαμί της Αγίας Σοφίας στην Πόλη είχαν προηγηθεί ανάλογες αποφάσεις για την Αγία Σοφία στην Τραπεζούντα, την Αγία Σοφία στην Νίκαια της Βιθυνίας και την Αγία Σοφία στην γειτονική Ανατολική Θράκη, ενώ σε τζαμί μετετράπη και η εκπληκτικού κάλλους Μονή της Χώρας στην Πόλη.
Δυστυχώς, αυτή η εξοργιστική απόφαση των Τούρκων δεν είχε τις αντιδράσεις που θα αναμέναμε από την διεθνή κοινότητα. Ιδιαίτερα, μάλιστα, από τις ορθόδοξες χώρες, που πιστεύαμε ότι θα έκαναν ισχυρά διαβήματα. Πάνω σε τέτοιες, όμως, ανοχές, που έχουν την αιτία τους σε μικρογεωστρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα, θεριεύει η αυθαιρεσία και ο αναθεωρητισμός.
Από πλευράς μας θελήσαμε να ευαισθητοποιήσουμε και να αφυπνίσουμε τη διεθνή κοινή γνώμη και κυρίως τα κέντρα των αποφάσεων. Και το κάνουμε ποικιλοτρόπως.
Ένας από αυτούς τους τρόπους είναι και η έκδοση αυτού του τόμου, στον οποίο περιλαμβάνονται 37 Ναοί, αφιερωμένοι στην Αγία του Θεού Σοφία. Ναοί εμβληματικοί, που απλώνονται σε μια τεράστια ακτίνα, με το ένα άκρο στις βρετανικές νήσους και τον Ατλαντικό Ωκεανό και το άλλο στην μακρινή Κίνα.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η Αγία Σοφία της Θεσσαλονίκης από τον 8ο αιώνα, η μεγαλοπρεπής Αγία Σοφία του Κιέβου του 11ου αιώνα, η Αγία Σοφία στη Σόφια της Βουλγαρίας του 12ου αιώνα.
Ο τόμος, όπως θα έχετε την ευκαιρία να διαπιστώσετε ιδίοις όμμασι, δεν είναι μόνο ιδιαίτερα πολυτελής από αισθητικής απόψεως, αλλά αποτελεί έναν επιστημονικά τεκμηριωμένο οδηγό για τους Ναούς αυτούς, καθώς η πολυεθνική ομάδα των επιστημόνων που έχουν γράψει τα κείμενα που συνοδεύουν την παρουσίαση κάθε ναού είναι υψηλού κύρους.
Ο τόμος, που εκδόθηκε με την συνεργασία του ΕΚΠΑ, έχει μεταφραστεί ήδη σε πολλές γλώσσες, και σκοπός μας ήταν να παρουσιαστεί σε πολλές χώρες.
Δυστυχώς, όμως, η πανδημία εμπόδισε μέχρι τώρα την υλοποίηση αυτού του προγραμματισμού. Σε αυτό το εμπόδιο προστέθηκε και ο πόλεμος στην Ουκρανία, που αποτελεί ταυτόχρονα και μια μεγάλη πληγή στο σώμα της Ορθοδοξίας, και για τούτο ευχόμαστε την ταχύτατη λήξη του.
Σε κάθε περίπτωση, εμείς είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε την εκστρατεία ενημέρωσης της διεθνούς κοινής γνώμης, ει δυνατόν και στις πέντε ηπείρους.
Δεν θα επιτρέψουμε να παραδοθεί στην λήθη αυτή η πράξη βαρβαρότητας της Τουρκίας. Θα συνεχίσουμε, γιατί το χρωστούμε στην ιστορία μας και στην αλήθεια.
Και πάλι σας ευχαριστώ.

ΜΑΞΙΜΟΣ 3 15

ΜΑΞΙΜΟΣ 5 13

ΜΑΞΙΜΟΣ 7 9

ΜΑΞΙΜΟΣ 12 3

ΜΑΞΙΜΟΣ 13 1

Read more...

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου στη συνεδρίαση της Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς με θέμα: «Ενημέρωση των μελών της Επιτροπής από προσφυγικούς συλλόγους του Νομού Λάρισας, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή»

ΜΑΞΙΜΟΣ 1 13

Αθήνα, 22 Ιουλίου 2022

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς με θέμα: «Ενημέρωση των μελών της Επιτροπής από προσφυγικούς συλλόγους του Νομού Λάρισας, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή».

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αγαπητοί πρόεδροι και εκπρόσωποι των προσφυγικών μικρασιατικών και ποντιακών συλλόγων του νομού Λάρισας,
θα ήθελα και από αυτό το βήμα να συγχαρώ τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, κ. Κωνσταντίνο Τασούλα, για τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει ώστε η Βουλή των Ελλήνων να τιμήσει το επετειακό αυτό έτος για τα 100 χρόνια μνήμης της Μικρασιατικής Καταστροφής με τη διοργάνωση της επετειακής έκθεσης «Σήκω ψυχή μου», με μουσικές από τις αλησμόνητες πατρίδες της Ανατολής.
Να συγχαρώ και εσάς προσωπικά, κύριε Πρόεδρε της Επιτροπής Διασποράς του Ελληνισμού, κύριε Αναστασιάδη, για την πρωτοβουλία σας να πραγματοποιηθούν αυτές οι συνεδριάσεις εντός του Ελληνικού Κοινοβουλίου, με εκπροσώπους προσφυγικών Συλλόγων από όλους τους νομούς της Ελλάδας, που υπάρχει αντίστοιχο ενδιαφέρον, για να ακούσουμε αυτή την κατάθεση ψυχής, που είχαμε την τύχη να ακούσουμε προ ολίγου. Ακούσματα βιωμάτων, από την πρώτη γενιά που μεταφέρονται στόμα στο στόμα στην τρίτη και τέταρτη γενιά των προσφύγων. Νομίζω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό ότι η Βουλή των Ελλήνων επιμένει στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, σήμερα που δυστυχώς βιώνουμε και πάλι μια αναβίωση αναθεωρητισμών από τον εξ ανατολών γείτονά μας.
Η Μικρασιατική Καταστροφή αναμφίβολα είναι το μεγαλύτερο τραύμα, εθνικό τραύμα, που οι πληγές ακόμη δεν έχουν επουλωθεί. Έχουμε ακούσματα από τις γιαγιάδες και από τους παππούδες μας για το τι τράβηξαν κατά τον ξεριζωμό, αλλά και για τις δυσκολίες ενσωμάτωσης εδώ στη μητέρα πατρίδα, στην Ελλάδα. Αναμφίβολα, η εγκατάσταση των προσφύγων είναι ένα έπος για το ελληνικό κράτος, αν αναλογιστούμε, κύριε Πρόεδρε, τα δεδομένα της εποχής. Μια Ελλάδα καθημαγμένη, η οποία μετά από υπερδεκαετή πολεμική αναμέτρηση που δεν ευτύχησε να γίνει πράξη “η Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών”, αλλά αντιθέτως κατέληξε να βουλιάζει η Μεγάλη Ιδέα στην προκυμαία της Σμύρνης. Μια Ελλάδα ηττημένη, λοιπόν, μπόρεσε σε λίγα χρόνια και αποκατέστησε σχεδόν ενάμισι εκατομμύριο προσφύγων. Άλλους με αστική αποκατάσταση στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, στα μεγάλα αστικά κέντρα και ο κύριος όγκος με τη λεγόμενη αγροτική αποκατάσταση. Είναι πραγματικά ένα έπος η ενσωμάτωση αυτών των προσφύγων.
Σε μεγάλο βαθμό αυτό επιτεύχθηκε χάρη στην πρόνοια που είχαν στην επιτροπή αποκατάστασης των προσφύγων. Ο Χένρι Μοργκεντάου τα αποτυπώνει όλα αυτά στο βιβλίο του “Η αποστολή μου στην Αθήνα” -πρώτος πρόεδρος της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων. Το σκεπτικό τους ήταν απλό, αλλά ουσιαστικό στη σύλληψή του. Έλεγε, αν μπορούμε τους οικισμούς, τα χωριά, τις κοινότητες των Ελλήνων της Μικράς Ασίας να τις ξαναδημιουργήσουμε στον ελλαδικό χώρο. Γι’ αυτό έχουμε Νέα Αρτάκη, Νέα Χαλκηδόνα, Νέα Σμύρνη, Νέα Ιωνία, παντού υπήρχε μια προσπάθεια ολόκληρος ο οικισμός ει δυνατόν να ξαναδημιουργηθεί στη νέα πατρίδα. Αυτό γιατί άνθρωποι που γνωρίζονται, που έχουν συγγενικούς δεσμούς, που έχουν κοινοτικούς δεσμούς, που έχουνε αλληλεγγύη και έχουν και τον ίδιο πόνο του ξεριζωμού, τις ίδιες δυσκολίες, τους ίδιους καημούς, πιο εύκολα έχουν δεσμούς αλληλεγγύης και μπορούν να βοηθήσει ο ένας τον άλλον και να ξαναστήσουν το σπιτικό τους, την κοινότητά τους.
Αυτό έγινε και πέτυχε ως εγχείρημα. Ταυτόχρονα, όμως, είχε μέσα και έναν σπόρο δυσκολίας, τελικά, ενσωμάτωσης στην ελληνική κοινωνία, κύριε Πρόεδρε. Μιλώ περισσότερο τώρα ως κοινωνιολόγος και η διδακτορική μου διατριβή, “Οι ρωμιοί της Καππαδοκίας και οι δυσκολίες ενσωμάτωσής τους στη νέα πατρίδα” επικέντρωσε σε αυτό. Είδαμε νωρίτερα στην έκθεση που επισκεφθήκαμε της Βουλής των Ελλήνων έναν χάρτη που αποτυπώνει τους αριθμούς των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν σε κάθε περιφερειακή ενότητα, σε κάθε νομό. Στη βόρεια Ελλάδα, όπου είχαμε τον κύριο όγκο της αγροτικής αποκατάστασης των προσφύγων στην περιφέρεια και της αστικής αποκατάστασης στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης, είχαμε μεγάλους αριθμούς προσφύγων. Στη Δράμα και στο Κιλκίς είδα ότι ξεπερνάνε το 70% οι πρόσφυγες αναλογικά του εντόπιου πληθυσμού, στο σύνολο του πληθυσμού, με βάση την απογραφή του 1928. Επομένως, εκεί δεν ένιωθαν μειονότητα οι πρόσφυγες, πλειονότητα ήταν. Στον νομό της Λάρισας, εγκαταστάθηκαν περίπου 14.000 πρόσφυγες, στα σημερινά όρια του νομού της Λάρισας, δηλαδή 14.000 πρόσφυγες, 9%.
Αυτοί δημιουργώντας τις δικές τους κοινότητες και όντας μια μικρή μειονότητα μέσα στη Θεσσαλία -το ίδιο παράδειγμα συνέβη και στους άλλους νομούς και σε μικρότερα μάλιστα ποσοστά- θα έλεγα, ότι με την αυστηρή ενδογαμία, που διαμορφώθηκε μέχρι και τις δεκαετίες του ‘50 και του ‘60 ήταν, πολύ πιο δύσκολη η ενσωμάτωσή τους. Και βίωσαν και τον κοινωνικό στιγματισμό, που αρχικά, πολύ εύστοχα έθεσε και ο κ. Λαδόπουλος, ο Αντιπεριφερειάρχης, και άλλοι πολλοί που έλαβαν τον λόγο. Τον κοινωνικό στιγματισμό οι “Τουρκόσποροι”, οι “Αούτιδες”, οι “πρόσφυγγες” ωσάν να είναι μια πληγή που ήρθε στην Ελλάδα οι πρόσφυγες.
Το ένα που ήθελα να πω, είναι αυτό. Και η δεύτερη η διαφορά στην ενσωμάτωση των προσφύγων στη Θεσσαλία, πάλι με κοινωνιολογική προσέγγιση, έχει να κάνει με το γεγονός ότι η Θεσσαλία μόλις πριν από 41 χρόνια είχε ενσωματωθεί στον Εθνικό Κορμό. Από το 1881 μέχρι το 1922 που ήρθαν οι πρώτοι πρόσφυγες είναι μόλις 41 έτη. Οι Θεσσαλοί, λοιπόν, οι γηγενείς, οι ντόπιοι, ανέμεναν μετά την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας στον Εθνικό Κορμό, ότι θα γινόταν η διανομή των γαιών. Αντιθέτως, μετά την απελευθέρωση και ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια κ. Πρόεδρε, πρέπει να το πούμε να ακουστεί, μάλλον επιδεινώθηκε η θέση των αγροτών, των κατώτερων αγροτικών στρωμάτων, κοινωνικών στρωμάτων, των κολίγων.
Κάποιοι τσιφλικάδες, που αγόρασαν τις Οθωμανικές γαίες ήτανε σκληρότεροι από τους Οθωμανούς. Και γι’ αυτό, όταν ήρθαν οι πρόσφυγες, στους οποίους βεβαίως το Ελληνικό Κράτος όφειλε και έδειξε πρώτιστα το ενδιαφέρον με τη διανομή γαιών, ένιωσαν ότι θα αδικηθούν και γι’ αυτό αν θέλετε υπήρχε μία περαιτέρω καχυποψία των ντόπιων στη Θεσσαλία, έναντι των προσφύγων. Ουσιαστικά, όμως, η έλευση των προσφύγων, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή επιτάχυνε και τις διαδικασίες, για τη διανομή των γαιών και την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών σε όλη την Ελλάδα.
Αναμφίβολα, τα προβλήματα που αντιμετώπισαν, είναι γνωστά έχουν περιγραφεί, υπήρχε και καχυποψία και κοινωνικός στιγματισμός. Νομίζω, όμως, ότι οι πρόσφυγες με το πείσμα που τους διέκρινε και την πίστη τους, -να το λέμε και αυτό, ήταν ιδιαίτερα θεοσεβούμενοι οι Μικρασιάτες, που ήρθαν από την άλλη πλευρά του Αιγαίου- μπόρεσαν και υπέμειναν όλες τις δυσκολίες και όχι απλά, ορθοποδήσαν και ρίζωσαν και πρόκοψαν, αλλά σύμφωνα με τον Εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος υπέγραψε και την Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας το 1930, “οι 120 μυριάδες των προσφύγων, που ήρθαν στην Ελλάδα, αποτέλεσαν ευλογία για το Ελληνικό Κράτος”.
Θέλω και πάλι κύριε Πρόεδρε, να σας ευχαριστήσω γι’ αυτή την ευκαιρία που δώσατε στους προσφυγικούς συλλόγους τους Μικρασιατικούς και Ποντιακούς συλλόγους της Λάρισας, να ακουστεί η φωνή τους και να τους συγχαρώ και από αυτό το βήμα. Να πω κάτι που συνηθίζω να λέω γιατί το οφείλουμε ως αναγνώριση: οι σύλλογοι, όχι μόνο εν προκειμένω οι Μικρασιατικοί , οι Ποντιακοί, αλλά όλοι οι Εθνοτοπικοί σύλλογοι, επιτελούν εθνικό έργο. Γιατί μέσα από τις δράσεις τους, τους χορούς και τα τραγούδια, ασυναίσθητα μας υπενθυμίζουν τις ρίζες μας. Μας υπενθυμίζουν, από πού ερχόμαστε και το πού μπορούμε να πάμε αρκεί, να έχουμε ως κορωνίδα ως κόρη οφθαλμού την Εθνική Ενότητα. Νομίζω, ότι αυτό είναι το δίδαγμα και της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ο Εθνικός Διχασμός -και όχι κανένας άλλος- ευθύνεται για την κατάληξη που είχε η Μεγάλη Ιδέα και η Μικρασιατική Εκστρατεία.
Ενώ με εθνική ενότητα μπορούμε, να μεγαλουργούμε ως Έθνος. Και πάλι σας ευχαριστώ για τη μεγάλη αυτή τιμή που κάνατε στους συλλόγους, που ήρθαν από τη Λάρισα, τους Μικρασιατικούς και τους Ποντιακούς. Και την ευκαιρία που τους δώσατε να ακουστεί εδώ, στον ναό της Δημοκρατίας, η φωνή τους και ο καημός που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.

ΜΑΞΙΜΟΣ 2 15

ΜΑΞΙΜΟΣ 3 13

ΜΑΞΙΜΟΣ 4 12

 ΜΑΞΙΜΟΣ 5 11

ΜΑΞΙΜΟΣ 10 2

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την παρέμβαση του Μάξιμου Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/hXlTVsyF6cA

Ολόκληρη τη συνεδρίαση της Επιτροπής μπορείτε να την παρακολουθήσετε στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/-jcRWUUn-Wk

Read more...

Εισηγητική παρέμβαση του Μάξιμου Χαρακόπουλου κατά την επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου «Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας και Πλαίσιο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων».

ΜΑΞΙΜΟΣ ΒΟΥΛΤΕΨΗ

Αθήνα, 14 Ιουλίου 2022

Εισηγητική παρέμβαση του Μάξιμου Χαρακόπουλου
της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης
με θέμα ημερήσιας διάταξης:
Επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου «Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας και Πλαίσιο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων».

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ζήτημα που πραγματεύεται το υπό συζήτηση νομοσχέδιο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με θέμα “Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας και Πλαίσιο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων” είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και κρίσιμο, καθώς άπτεται της ζωής και του μέλλοντος ανηλίκων. Και μάλιστα ανηλίκων που βρέθηκαν στη χώρα μας υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, χωρίς να έχουν μαζί τους κάποιον γονέα τους.
Παιδιά που άφησαν πίσω τους τις οικογένειές και τις πατρίδες τους, λόγω πολέμων, διωγμών, διακρίσεων, φτώχειας, και με την ελπίδα για ένα φωτεινότερο αύριο, όπου τα όνειρα μπορούν να γίνουν πραγματικότητα. Και η Ευρώπη, παρά τις όσες παθογένειες μπορούμε να τις καταλογίσουμε, είναι ακόμη μια ήπειρος που δίνει προοπτικές, δίνει ελπίδες.
Εν πάση περιπτώσει, η ευθύνη κάθε πολιτισμένης και ευνομούμενης πολιτείας, που διέπεται από τις αρχές του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης, απέναντι σε αυτήν την ιδιαίτερη κατηγορία συνανθρώπων μας είναι να δείξει κάτι περισσότερο από ένα τυπικό ενδιαφέρον.
Να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε αυτά τα παιδιά, να ενταχθούν με τον ομαλότερο τρόπο στην κοινωνική και πολιτισμική ζωή της Ελλάδας. Να τα δώσει πρωτίστως τα γνωστικά εφόδια ώστε να προσαρμοστούν και να ενσωματωθούν με τον ταχύτερο και πιο ουσιαστικό τρόπο στην ελληνική κοινωνία.
Και βασικός μοχλός γι αυτό είναι η ελληνική γλώσσα. Αυτή είναι το κλειδί όχι μόνον για την επιβίωση και την πρόοδο στο ελληνικό κοινωνικό περιβάλλον, αλλά για την κατανόηση της ιστορίας, του πολιτισμού και της ψυχοσύνθεσης των Ελλήνων.
Μέσω αυτής της γνώσης, μέσω «της παιδεύσεως της ημετέρας» τα παιδιά αυτά θα κάνουν την Ελλάδα δεύτερη πατρίδα τους. Θα την αγαπήσουν πραγματικά. Θα νοιώσουν ότι αποτελούν μέρος της και θα θελήσουν να της προσφέρουν. Και να μην τη δουν απλώς ως έναν χώρο που θα εργαστούν για να ζήσουν.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Πιστεύω ότι όσα περιγράφω δεν είναι καθόλου ρομαντικά ή ακόμη και ουτοπικά. Έχουμε πρόσφατο το παράδειγμα του 19χρονου Κούρος Νουρμοχαμμαντί, από το Ιράν, ο οποίος αρίστευσε στις πανελλαδικές εξετάσεις για τα πανεπιστήμια, παρά το γεγονός ότι ήλθε στην Ελλάδα μόλις πριν από τρία χρόνια.
Και πολύ ορθά, κα υφυπουργέ, ο εξαιρετικός αυτός νέος, που μας κέρδισε όχι μόνον με την επάρκειά του στην ελληνική γλώσσα, αλλά και με το αυθεντικό του χαμόγελο, έγινε μέλος της Ομάδας Μεντόρων της Ειδικής Γραμματείας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Εκεί, όπου μαζί με παιδιά από το Αφγανιστάν, την Ακτή Ελεφαντοστού, τη Γουινέα, μπορούν να λειτουργήσουν σαν θετικά πρότυπα για τους ασυνόδευτους πρόσφυγες που βρέθηκαν στην Ελλάδα.
Γιατί όλοι θέλουμε αυτοί οι νέοι να προκόψουν και όχι να διολισθήσουν σε γκετοποιημένες καταστάσεις, τις οποίες δυστυχώς συναντούμε σε πολλές περιοχές των Αθηνών. Εκεί, δηλαδή, που μεγάλες ομάδες προσφύγων και μεταναστών ζουν σε έναν παράλληλο κόσμο.
Χωρίς την γνώση της γλώσσας, χωρίς την γνώση των αξιών και των αρχών μας. Αλλά σε κλειστούς κύκλους όπου μεταφέρονται από τις χώρες προέλευσής τους παραδόσεις συχνά αναχρονιστικές, με μειωμένο σεβασμό στη γυναίκα, η οποία αντιμετωπίζεται ως πολίτης δεύτερης κατηγορίας.
Αυτά τα φαινόμενα, έχουμε, ήδη, δει πού καταλήγουν σε πλείστες χώρες της δυτικής Ευρώπης. Εμείς, αν και είμαστε ακριβώς στο σύνορο της Ευρώπης με την Ασία και την Αφρική, πρέπει να προλάβουμε με στοχευμένες πολιτικές τη διόγκωση αντίστοιχων καταστάσεων.
Πριν δώσω τον λόγο στους εισηγητές, θα ήθελα να πω ότι είναι καιρός πλέον όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. να δείξουν την απαιτούμενη αλληλεγγύη στο μεταναστευτικό και προσφυγικό.
Η συνέχιση της πολιτικής των δύο ή τριών ταχυτήτων, με τις χώρες της πρώτης γραμμής να σηκώνουν το κύριο βάρος του προβλήματος, είναι αδιέξοδη και υπονομευτική για την ίδια την Ένωση. Και αυτό είναι καταστροφικό, ιδιαίτερα στην παρούσα συγκυρία, όπου διεξάγεται ένας πόλεμος εντός της Ευρώπης.
Και το λέω αυτό διότι από προσωπική μου εμπειρία με εκπροσώπους κοινοβουλίων των χωρών του Βίζεγκραντ, διαπίστωσα ότι η άρνηση για επιμερισμό των προσφύγων άγγιζε ακόμη και τους ασυνόδευτους ανήλικους. Ελπίζω ότι εμπειρία από τις στρατιές των Ουκρανών προσφύγων να έχει αλλάξει την απαράδεκτη αυτή στάση τους.

Read more...

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου στη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων «Νέοι Ορίζοντες στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Ενίσχυση της ποιότητας, της λειτουργικότητας και της σύνδεσης των ΑΕΙ με την κοινωνία»

Μ. Χαρακόπουλος 1

Αθήνα, 14 Ιουλίου 2022

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων
«Νέοι Ορίζοντες στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Ενίσχυση της ποιότητας, της λειτουργικότητας και της σύνδεσης των ΑΕΙ με την κοινωνία και λοιπές διατάξεις»

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Νομίζω ότι δύσκολα μπορεί να διαφωνήσει κανείς με την άποψη πως το μέλλον μας διαμορφώνεται από το παρόν της εκπαίδευσης. Όσο λοιπόν, το εκπαιδευτικό μας σύστημα παραμένει δέσμιο παθογενειών του παρελθόντος τόσο πιο δυσχερές προδιαγράφεται το μέλλον της χώρας.
Γιατί πλέον κανένα κράτος δεν έχει την πολυτέλεια της βολικής απομόνωσης. Και σίγουρα όχι η Ελλάδα της Ε.Ε. και του ελεύθερου κόσμου. Είμαστε υποχρεωμένοι να προσαρμοστούμε στις ανάγκες των καιρών για να επιβιώσουμε ως κοινωνία, αλλά και να δώσουμε την ευκαιρία της ποιοτικής διαβίωσης στα παιδιά μας.
Δυστυχώς, κάποιες πολιτικές δυνάμεις αντιλαμβάνονται τον χώρο της παιδείας και ιδιαίτερα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ως προνομιακό πεδίο πολιτικής δράσης, και συνεχίζουν να επιδίδονται σε ανώφελες μάχες οπισθοφυλακής. Με θύμα την ίδια την εκπαίδευση και τους ίδιους τους φοιτητές.
Η κυβέρνηση, όμως, της Νέας Δημοκρατίας πριν από 3 χρόνια πήρε μια καθαρή εντολή από τον ελληνικό λαό να προχωρήσει στο μονοπάτι των μεταρρυθμίσεων και των ρήξεων όπου αυτό απαιτείται. Και αυτό στην εκπαίδευση συνιστά αδήριτη ανάγκη.
Ποιες είναι λοιπόν οι βασικές παθογένειες που ταλανίζουν την λειτουργία των ΑΕΙ σήμερα;
Πρώτη, θεωρώ ότι είναι η σε μεγάλο ποσοστό ασυμβατότητα των σπουδών με την αγορά εργασίας. Δηλαδή, πτυχία χωρίς αντίκρισμα για δουλειά.
Αρκετά παλαιότερα το πρόβλημα λυνόταν με την δημιουργία θέσεων εργασίας στο δημόσιο που ανταποκρίνονται στα πτυχία. Σήμερα το μοντέλο αυτό έχει ναυαγήσει.
Αυτό που θέλουμε είναι η διασύνδεση της αγοράς με το πανεπιστήμιο. Θέλουμε νέους που να κάνουν τα πρώτα τους εργασιακά βήματα, ήδη, από τα πανεπιστημιακά έδρανα. Να έρχονται σε επαφή με τον κόσμο της αγοράς.
Κι αυτό επιδιώκει το υπό συζήτηση νομοσχέδιο. Αναφέρομαι για παράδειγμα στα βιομηχανικά διδακτορικά που φέρνουν κοντά το Πανεπιστήμιο με την βιομηχανία και την έρευνα. Ή την πρόβλεψη για τη στήριξη της Νεοφυούς Επιχειρηματικότητας, start-ups, φοιτητών.
Ας πάψουμε πλέον να βλέπουμε δράκους εκεί που δεν υπάρχουν. Δεν ανακαλύπτουμε την Αμερική! Αυτές οι διαδικασίες υφίστανται παντού.
Εκτός και δεν μας απασχολεί ούτε η οικονομική ανάπτυξη ούτε κυρίως το brain drain. Γιατί οι ταλαντούχοι νέοι μας θα βρουν διέξοδο και εργασία αλλού, όπου δεν έχουν τέτοιες ιδεοληψίες.
Δεύτερη παθογένεια, είναι η έλλειψη εξωστρέφειας και η επανάπαυση στη βολική μετριότητα κάποιων πανεπιστημιακών σχολών. Κι αυτό το πρόβλημα προσπαθεί να θεραπεύσει το παρόν νομοσχέδιο με σειρά καινοτομιών, όπως είναι η συνεργασία με εγνωσμένου κύρους πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού, η καθιέρωση του εσωτερικού Εράσμους, τα κοινά προγράμματα σπουδών διεπιστημονικού χαρακτήρα και τα 2 πτυχία.
Αλλά και στον τρόπο ανάδειξης των καθηγητών των ΑΕΙ, όπου δυστυχώς έχουν επικρατήσει απαράδεκτα φαινόμενα αναξιοκρατίας, οικογενειοκρατίας και νεποτισμού -ωσάν οι σχολές να είναι ιδιοκτησία κάποιων και διορίζουν συγγενείς και φίλους.
Επιπλέον, ανοίγει το δρόμο για την προσέλκυση Καθηγητών από πανεπιστήμια του εξωτερικού. Που βέβαια αυτό συνεπάγεται και τις ανάλογες αποδοχές.
Όλο αυτό το νέο περιβάλλον που διαμορφώνουν οι μεταρρυθμίσεις του νομοσχεδίου του υπουργείου Παιδείας ανοίγει νέες προοπτικές για τα ελληνικά ΑΕΙ, που αργά ή γρήγορα θα αποδώσουν καρπούς.
Τρίτη παθογένεια είναι, χωρίς αμφιβολία, ο άκρατος κομματισμός, τέκνο των εποχών της πρώιμης μεταπολίτευσης, που αναπαράγεται σχεδόν πέντε δεκαετίες, ερήμην μάλλον της πλειοψηφίας των φοιτητών.
Σε συνδυασμό με τα φαινόμενα βίας και τρομοκράτησης από συγκεκριμένες οργανωμένες ομάδες, συνιστά έναν αρνητικό αναχρονισμό.
Θεωρώ, λοιπόν, ότι η εκλογή από ενιαίο ψηφοδέλτιο και η θεσμοθέτηση του Συμβουλίου Φοιτητών είναι μέτρα που θα αποκαταστήσουν την συμμετοχή των ενεργών φοιτητών στις διαδικασίες των οργάνων τους.
Από τα πολλά θετικά σημεία που εμπεριέχονται στο παρόν νομοσχέδιο θα ήθελα να επισημάνω την επέκταση του ολοήμερου σχολείου μέχρι τις 5.30 το απόγευμα.
Αυτές οι μικρές τροποποιήσεις έχουν τεράστια σημασία για δεκάδες χιλιάδες οικογένειες, που δυσκολεύονται με τα επαγγελματικά τους ωράρια να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις έναντι των παιδιών τους.
Επίσης, θα ήθελα να επαινέσω την αναβάθμιση των Κέντρων Διά Βίου Μάθησης, που συνιστά σήμερα μια αναγκαιότητα επιβίωσης για τον σύγχρονο πολίτη.
Ολοκληρώνοντας επιτρέψτε μου και από αυτό το βήμα να θέσω την αδικία που υφίστανται οι πολίτες της Λάρισας, οι οποίοι εδώ και τρία χρόνια ακούνε για την αξία της αριστείας και τα Πρότυπα σχολεία που γίνονται ανά την χώρα και αναρωτιούνται γιατί στη Λάρισα δεν έχουμε Πρότυπο σχολείο;
Γιατί η πρωτεύουσα της Θεσσαλίας, έδρα της Περιφέρειας, μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας δεν έχει Πρότυπο σχολείο, όταν οι φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας έκαναν όλες τις προβλεπόμενες ενέργειες για την δημιουργία Πρότυπων σχολείων στην πόλη μας και τον νομό μας;
Και τούτο όταν ακόμη και οι πολέμιοι των Πρότυπων σχολείων τα επιλέγουν πια για να στείλουν τα παιδιά τους σε αυτά.
Όταν ακόμη και βουλευτής της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Λάρισα, κόντρα στην επίσημη γραμμή του κόμματος του, εγκαλεί την κυβέρνηση, γιατί εξαιρεί την Λάρισα από τα Πρότυπα σχολεία. Ελπίζω αυτή τη φορά να υπάρχει μια απάντηση.
Με αυτές τις σκέψεις θα ήθελα να καλέσω τους βουλευτές της αντιπολίτευσης που αποχώρησαν να δουν περισσότερο ως γονείς, και λιγότερο ως αντιπολιτευόμενοι, την ανάγκη μεταρρύθμισης του εκπαιδευτικού συστήματος, που θα εξασφαλίζει το μέλλον των παιδιών μας σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο κόσμο..

Read more...

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη συζήτηση επί θεμάτων μεταναστευτικής πολιτικής, δικαιωμάτων του ανθρώπου και ισότητας των φύλων, κατόπιν σχετικού αιτήματος πρώην μελών του Κοινοβουλίου του Αφγανιστάν, που φιλοξενούνται στην Ελλάδα».

MAJIMOS 3

Αθήνα, 5 Ιουλίου 2022

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Βουλή
κατά τη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής, Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με θέμα ημερήσιας διάταξης:
«Συζήτηση επί θεμάτων μεταναστευτικής πολιτικής, δικαιωμάτων του ανθρώπου και ισότητας των φύλων, κατόπιν σχετικού αιτήματος πρώην μελών του Κοινοβουλίου του Αφγανιστάν, που φιλοξενούνται στην Ελλάδα».

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Σήμερα έχουμε την χαρά και την τιμή να φιλοξενούμε στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής μας σημαντικές προσωπικότητες, από μια μακρινή χώρα της Κεντρικής Ασίας, το Αφγανιστάν.
Πρόκειται για γυναίκες, μέλη του Αφγανικού Κοινοβουλίου και του δικαστικού σώματος, οι ζωές των οποίων βρέθηκαν σε κίνδυνο λόγω της κατάληψης της εξουσίας από τους Ταλιμπάν. Όπως άλλωστε και όλων αυτών των γυναικών που είχαν θέσεις ευθύνης, που με την μόρφωση, τις σπουδές, τις ικανότητές, την επιθυμία και την αποφασιστικότητά τους να αλλάξουν τα πράγματα στην χώρα τους, βρέθηκαν στο στόχαστρο δυνάμεων που επιθυμούν το ρολόι της ιστορίας να μείνει κολλημένο στο σκοταδισμό του μεσαίωνα.
Αυτές οι γυναίκες, όπως και εκατομμύρια άλλες, που παραμένουν στο Αφγανιστάν, μέχρι το καλοκαίρι του 2021,είχαν όνειρα, και την ελπίδα ότι θα τα πραγματοποιούσαν. Ότι στην πατρίδα τους επιτέλους θα εμπεδώνονταν τα ανθρώπινα δικαιώματα για όλους, ότι τα κορίτσια δεν θα ήταν παιδιά ενός κατώτερου θεού.
Ότι θα μπορούν να πηγαίνουν κανονικά σε σχολείο και σε πανεπιστήμιο, και ότι δεν θα δίνονται ως νύφες από μικρά κορίτσια σε όποιον άντρα θελήσει η οικογένειά τους.
Ότι θα μπορούν να εργάζονται σε οποιαδήποτε εργασία, χωρίς απαγορεύσεις, ισότιμα με τους άντρες.
Ότι θα μπορούν να καταλαμβάνουν δημόσια αξιώματα και να συμμετέχουν στα κοινά με τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με τον αντρικό πληθυσμό.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πατρίδα των κυριών που σήμερα θα έχουμε την ευκαιρία να ακούσουμε από πρώτο χέρι τις μαρτυρίες και τις απόψεις τους, έχει ταλαιπωρηθεί πολύ κατά την πρόσφατη ιστορία της.
Ξένες στρατιωτικές επεμβάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι, ανάδυση και επικράτηση θρησκευτικά μισαλλόδοξων πολιτικών δυνάμεων, επιβολή σκοταδιστικών αντιλήψεων, καταστροφή ανεκτίμητων ιστορικών και πολιτιστικών μνημείων, διώξεις και περιθωριοποίηση για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, με κύρια θύματα τον γυναικείο πληθυσμό.
Όπως, επίσης, είναι αλήθεια ότι γύρω από αυτήν την κομβική χώρα υπήρξαν ποικίλες αντιπαραθέσεις μεταξύ πολλών δυνάμεων, που σχετίζονται με τα γεωστρατηγικά συμφέροντα στην Κεντρική Ασία, και οι οποίες επέτρεψαν την εμφάνιση αυτού του αναχρονισμού.
Δεν είναι μυστικό ότι παλαιότερα και τώρα κάποιοι πόνταραν στις ακραίες ομάδες, με τον μεσαιωνικό θρησκευτικό ζήλο, για να επηρεάσουν την πολιτική κατάσταση στο Αφγανιστάν. Και ιδού το αποτέλεσμα.
Βεβαίως, πρόκειται για μια διαδικασία η οποία θέλω να πιστεύω ότι βρίσκεται εν εξελίξει. Ότι και εντός του ιδίου του Αφγανιστάν οι αντιστάσεις στην οπισθοδρόμηση είναι ισχυρές και τα όσα έχουν επιτευχθεί έχουν δημιουργήσει ένα διαφορετικό περιβάλλον, που περιορίζει τις διαθέσεις των Ταλιμπάν, να επαναλάβουν τα όσα έκαναν κατά την πρώτη περίοδο της εξουσίας τους.
Σε αυτό, όμως, ευθύνη έχει και η διεθνής κοινότητα, η οποία οφείλει να σκύψει με μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα τεκταινόμενα σε αυτή την χώρα. Διότι, δυστυχώς, ενίοτε βλέπουμε το ενδιαφέρον να μην είναι το ίδιο για όλες τις εστίες προβλημάτων στον πλανήτη.
Το Αφγανιστάν δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί μια μαύρη τρύπα στον παγκόσμιο χάρτη. Οι κάτοικοί του, χωρίς εξαιρέσεις, πρέπει να έχουν το δικαίωμα στην ευημερία και την ελευθερία.
Και να τους δοθεί η δυνατότητα να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους, στις εστίες τους και όχι να παίρνουν τον δρόμο της προσφυγιάς, με τα καραβάνια των εξαθλιωμένων, έρμαια κάθε διακινητή και διεθνών κυκλωμάτων.
Γιατί αυτό το φαινόμενο, του σύγχρονου δουλεμπορίου, είναι μαύρη σελίδα στον πολιτισμό μας.
Και μπορεί εδώ μαζί μας να είναι αυτές οι γενναίες γυναίκες βουλευτές, που διασώθηκαν κατόπιν ενεργειών της Ελληνικής Δημοκρατίας, στο πλαίσιο των δράσεων που ανέπτυξε η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη διάσωση γυναικών που βρίσκονταν σε κίνδυνο από την επικράτηση των Ταλιμπάν, όμως, είναι χιλιάδες όσοι παίρνουν τον δρόμο της προσφυγιάς, υπό τις πιο αντίξοες συνθήκες.
Και οι άνθρωποι αυτοί, θύματα πολλές φορές της παραπληροφόρησης, καταλήγουν να γίνονται εργαλεία στα χέρια κρατών, όπως κάνει η γειτονική μας Τουρκία, που μέσω αυτών ασκεί εκβιασμούς και προωθεί πολιτικούς στόχους. Κι αυτό το είδαμε δυστυχώς πολλές φορές έως σήμερα, με αποκορύφωμα τα γεγονότα του Έβρου.
Η χώρα μας, μια χώρα σύνορο της Ευρώπης με την Ασία και την Αφρική, για χρόνια αποτελεί την πύλη εισόδου για εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες που αναζητούν μια θέση στον ήλιο της ευρωπαϊκής Εδέμ, είτε λόγω των πολέμων και των πολιτικών και θρησκευτικών διώξεων, είτε απλώς λόγω των καλύτερων συνθηκών ζωής στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η κατάσταση αυτή, χωρίς την απαιτούμενη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, και παρά τον απόλυτο σεβασμό που επιδεικνύει το ελληνικό κράτος στα ανθρώπινα δικαιώματα και τις διεθνείς συνθήκες, αλλά και το φιλόξενο πνεύμα των Ελλήνων, συχνά οδηγεί σε εξαιρετικά αρνητικά φαινόμενα.
Και ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνεται, αναμφίβολα, η γκετοποίηση και η περιθωριοποίηση των ίδιων των προσφύγων και μεταναστών.
Βεβαίως, το παράδειγμα του Ιρανού πρόσφυγα μαθητή, που μέσα σε τρία χρόνια κατάφερε να εισαχθεί στο πολυτεχνείο, μαρτυρά την αξία της ημετέρας παιδείας ως μοχλού κοινωνικής ένταξης και ενσωμάτωσης στην ελληνική κοινωνία, όσων πραγματικά το επιθυμούν και κοπιάζουν προς τούτο.
Με αυτές τις σκέψεις, θα ήθελα και πάλι να καλωσορίσω τις αγαπητές Αφγανές συναδέλφους βουλευτές στη Βουλή των Ελλήνων, στις οποίες και θα δώσω ευθείς αμέσως τον λόγο για να ακούσουμε τα όσα πολύ ενδιαφέροντα έχουν να μας πουν και ακολούθως θα τοποθετηθούν όσοι βουλευτές επιθυμούν και βεβαίως, οι παριστάμενες εκπρόσωποι της κυβέρνησης.

MAJIMOS 1

MAJIMOS 2

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την εισηγητική παρέμβαση του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/qMqCUhdqrAA

Read more...

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Βουλή στη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Εκσυγχρονισμός της αδειοδοτικής διαδικασίας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας - Β΄ φάση

ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ βουλη new

Αθήνα, 29 Ιουνίου 2022

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Βουλή
στη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Εκσυγχρονισμός της αδειοδοτικής διαδικασίας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας - Β΄ φάση, Αδειοδότηση παραγωγής και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, πλαίσιο ανάπτυξης Πιλοτικών Θαλάσσιων Πλωτών Φωτοβολταϊκών Σταθμών και ειδικότερες διατάξεις για την ενέργεια και την προστασία του περιβάλλοντος

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Αναμφίβολα βρισκόμαστε στο μέσον μιας τέλειας ενεργειακής καταιγίδας. Η άνοδος των τιμών που είχε αρχίσει να διαφαίνεται από το τέλος της σκληρής φάσης της πανδημίας, κατέληξε σε πραγματική έκρηξη μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, και τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία.
Ο πόλεμος αποκάλυψε και τις εγγενείς αδυναμίες όλης της Ευρώπης -της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης- στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας.
Διαπιστώσαμε αίφνης τον τεράστιο βαθμό εξάρτησης που έχει η παραγωγική μας δραστηριότητα από συγκεκριμένες πηγές και συγκεκριμένες διαδρομές του φυσικού αερίου, το οποίο ορθώς έχει αποφασισθεί να αποτελεί το μεταβατικό καύσιμο προς την αποκλειστική χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Για την χώρα μας αυτή η μετάβαση είναι απαραίτητη, αν και όχι χωρίς εμπόδια, καθώς στο συνολικό μίγμα ηλεκτροπαραγωγής το φυσικό αέριο κυμαίνεται στο 49,3%, την ώρα που η αιολική παραγωγή είναι στο 20,4%, ο ρυπογόνος λιγνίτης στο 11,6%, τα υδροηλεκτρικά στο 9% και τα φωτοβολταϊκά στο 8,5%.
Ως εκ τούτου, η επένδυση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειες είναι η απάντηση σε τρεις προκλήσεις της εποχής.
Η πρώτη πρόκληση είναι η ενεργειακή ασφάλεια. Δεν είναι δυνατόν να εξαρτιόμαστε από μια αναθεωρητική χώρα που εξαπολύει στρατιωτική επίθεση εναντίον μιας άλλης, για να αλλάξει την ιστορία.
Θα έλεγα ότι είναι καλό να προσέξουμε το θέμα αυτό και σε σχέση με την Τουρκία και τους αγωγούς που διέρχονται από εκεί.
Γι’ αυτό, λοιπόν, πολύ ορθά αυξάνονται οι αποθηκευτικοί χώροι για το φυσικό αέριο, πολύ σωστά αναζητούμε και άλλες πηγές εφοδιασμού, πολύ σωστά προχωρούμε σε έρευνες για την αξιοποίηση των δικών μας κοιτασμάτων, και πολύ σωστά επιταχύνουμε τις ΑΠΕ. Γιατί μόνον έτσι θα μπορούμε να είμαστε ανεξάρτητοι.
Η δεύτερη πρόκληση είναι η προστασία του περιβάλλοντος. Η κλιματική αλλαγή είναι ήδη μια πραγματικότητα. Κι αν δεν γίνει κάτι χθες τότε δεν υπάρχει αύριο για την ανθρωπότητα.
Και η τρίτη πρόκληση είναι η οικονομία. Κι εδώ το μειονέκτημα, που διαφαίνεται αυτό το διάστημα με την εκτόξευση του πληθωρισμού και τις αρνητικές συνέπειες σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μπορεί να μετατραπεί σε πλεονέκτημα.
Να γίνει δηλαδή η επαναστατική μετάβαση στις ΑΠΕ και βασικός μοχλός οικονομικής ανάπτυξης.
Κι αυτό νομίζω ότι υπηρετεί το παρόν νομοσχέδιο, ρυθμίζοντας -μεταξύ άλλων- τις προϋποθέσεις και τους όρους για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας.
Μέχρι σήμερα δεν υφίσταται ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο, άλλα η “ενεργειακή πίεση” εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία επιταχύνει την τροχοδρόμηση νέων μεθόδων διαχείρισης της ενέργειας, που ενισχύουν την ενεργειακή μας αυτάρκεια.
Επ’ αυτού θα ήθελα να αναφερθώ ειδικότερα στη διασύνδεση των ΑΠΕ με την ενίσχυση της ασθμαίνουσας οικονομικά και δημογραφικά ελληνικής επαρχίας.
Βεβαίως, η προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα, καθώς οι αστάθειες που προκαλούν παγκόσμια γεγονότα, όπως ο πόλεμος στη γειτονιά μας που κανείς δεν περίμενε, πυροδοτούν σενάρια επισιτιστικής κρίσης.
Επομένως θα πρέπει με μεγάλη φειδώ να γίνεται η εγκατάσταση φωτοβολταικών σε παραγωγική γη.
Όπως ανέφερε και ο εκπρόσωπος του Πανελλήνιου Συλλόγου Αγροτικών Φωτοβολταϊκών και του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αγροτικών Θεμάτων, Κώστας Σπανούλης, ο συμπατριώτης μου από την Λάρισα, η συμμετοχή των αγροτών από το 2011 στην ανάπτυξη των ΑΠΕ θα έδινε στους αγρότες σημαντική ρευστότητα, αναγκαία για να διατηρούν παράλληλα τις καλλιέργειές τους, χωρίς να βρίσκονται υπό την απειλή της οικονομικής ασφυξίας.
Δυστυχώς, το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο αποδείχθηκε ατελές, καθώς οδήγησε σε απόρριψη τις 9 στις 10 αιτήσεις που είχαν κατατεθεί από αγρότες. Θέλω να πιστεύω ότι θα ληφθούν σοβαρά οι συγκεκριμένες προτάσεις που κατατέθηκαν.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Επιτρέψτε μου να επιμείνω ότι στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών μεγάλης έκτασης καλό είναι να λαμβάνεται υπόψη και η άποψη της τοπικής κοινωνίας.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Αετοράχης στην Ελασσόνα, όπου σχεδιάζεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων έκτασης 1.100 στρεμμάτων, σχεδόν στο ήμισυ της περιμέτρου γύρω και πάνω από το χωριό.
Η τοπική κοινωνία εναντιώνεται στην προοπτική εγκατάστασης του πάρκου σε τόσο μεγάλη έκταση και επισείει μια σειρά σοβαρών ενστάσεων, από τις συνέπειες στην κτηνοτροφία μέχρι την πρόσβαση σε βυζαντινά μνημεία και σπήλαια της περιοχής.
Αντιθέτως, στο Μαυροβούνι της Λάρισας, κάτοικοι του χωριού δια υπομνήματος ζητούν την αλλαγή χρήσης χορτολιβαδικής έκτασης 1.100 στρεμμάτων, εποικιστικής προέλευσης που τους αποδόθηκε το 2005 με Υπουργική Απόφαση ως αποκλειστικά βοσκήσιμη και μη καλλιεργήσιμη γη.
Οι κάτοικοι ζητούν την άρση των περιοριστικών όρων που αφορούν στη χρήση γης, ώστε να μπορέσουν να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκά ή αιολικά πάρκα.
Τέλος, με την ευκαιρία της συζήτησης του παρόντος νομοσχεδίου, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι δεν μπορεί να επιδιώκουμε ανανεώσιμες, φιλικές προς το περιβάλλον πηγές ενέργειες, εν μέσω μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, και να μην ολοκληρώνουμε βασικά υδροηλεκτρικά έργα, που παράγουν κατεξοχήν πράσινη ενέργεια
Τέτοια έργα είναι τα υδροηλεκτρικά του Αχελώου στη Μεσοχώρα και τη Συκιά, για τα οποία έχουν δαπανηθεί εκατομμύρια ευρώ και κινδυνεύουν να μείνουν κουφάρια.
Η συγκυρία επιβάλλει να αφήσουμε πίσω μας τις όποιες εμμονές και ιδεοληψίες του παρελθόντος και να προχωρήσουμε μπροστά.

Σας ευχαριστώ

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/lXptt51dHQE

Read more...

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στην εκδήλωση του Μορφωτικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ομορφοχωρίου, για τα εκατό χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922

MAXIMOS 1

Λάρισα, 18 Ιουνίου 2022

Ομιλία
Μάξιμου Χαρακόπουλου
στην εκδήλωση του Μορφωτικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ομορφοχωρίου,
για τα εκατό χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922
με θέμα:
«100 χρόνια από την Μικρασιατική Καταστροφή: Αναστοχασμός και Διδάγματα για το παρόν και μέλλον»

 

«Φίλες και φίλοι,

Θέλω πραγματικά να ευχαριστήσω τον Πολιτιστικό Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ομορφοχωρίου για την τιμητική πρόσκληση που μου απηύθυνε να μοιραστώ μαζί σας κάποιες σκέψεις για το έπος της Μικρασιατικής Εκστρατείας και συνακόλουθα την Μικρασιατική Καταστροφή, αυτή τη χρονιά που είναι επετειακή, με αφορμή τη συμπλήρωση ενός αιώνα από τη μεγαλύτερη ελληνική τραγωδία που είναι η Μικρασιατική Καταστροφή.
Η επετειακή αυτή χρόνια ακολουθεί μία άλλη επετειακή χρόνια. Το 2021 γιορτάσαμε τα 200 χρόνια από την έναρξη του αγώνα της εθνικής ανεξαρτησίας της Επανάστασης του 1821. Νομίζω ότι είναι ευτυχής συγκυρία ότι τη μια επέτειο διαδέχεται η άλλη γιατί, όπως είπε η μεγάλη Ελληνίδα, η κορυφαία βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ, η Μικρασιατική Καταστροφή είναι το τέλος της Επανάστασης του 1821. Γιατί αυτοί που ξεσηκώθηκαν το 1821 δεν αγωνίστηκαν για την ελευθερία του μικρού ελληνικού βασιλείου που αποφασίστηκε μετά τη λήξη του αγώνα της ανεξαρτησίας, δεν αγωνίστηκαν για να γίνει πρωτεύουσα του κράτους ένα μικρό χωριουδάκι που ήτανε το 1830 η Αθήνα. Αγωνίστηκαν για την απελευθέρωση της Ρωμανίας, όπως αποκαλούσαν τότε το Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος, το οποίο οι Φράγκοι μας επέβαλαν τον 16ο αιώνα να το λέμε ως Βυζάντιο. Κανένας κάτοικος του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους δεν αυτοπροσδιορίζονταν ως Βυζαντινός. Όλοι αυτοπροσδιορίζονταν ως Ρωμιοί και στα τέλη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ως Έλληνες.
Αγωνίστηκαν, λοιπόν, για την απελευθέρωση της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, της χιλιόχρονης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και πρωτίστως για την απελευθέρωση της πρωτεύουσας, της ιστορικής πρωτεύουσας της Ρωμιοσύνης που είναι η Κωνσταντινούπολη. Ξέρετε ότι στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες σε όλα τα Βαλκάνια, οι μόνοι που δεν απελευθέρωσαν την ιστορική τους πρωτεύουσα είμαστε εμείς, οι Έλληνες.
Θέλω, λοιπόν, και πάλι να συγχαρώ για αυτή την πρωτοβουλία γιατί ενώ διανύουμε τον έκτο μήνα αυτής της επετειακής χρονιάς, να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας, ούτε η πολιτεία ούτε όλοι μας ως κοινωνία των πολιτών, έχουμε κάνει αυτά που αρμόζουν για το μέγιστο αυτό ιστορικό γεγονός που στόχο έχει, αν θέλετε, περισσότερο και την αυτογνωσία, τον αναστοχασμό για τα λάθη που οδήγησαν στην Μικρασιατική Καταστροφή και την μη επανάληψη τους, με δεδομένο ότι απέναντί μας έχουμε και πάλι τον αναθεωρητισμό της Τουρκίας. Ακούτε τον Ταγίπ Ερντογάν, τον πρόεδρο της γειτονικής μας χώρας, κάθε τόσο να επαναλαμβάνει ότι “θα σας ξαναρίξουμε στη θάλασσα όπως κάναμε με τους παππούδες σας”.
Η Μικρασιατική Καταστροφή, όπως έχει ειπωθεί από τον μεγάλο ιστορικό, τον Σπυρίδωνα Μαρκεζίνη, είναι μεγαλύτερη ακόμη και από την Άλωση της Πόλης. Γιατί με την Άλωση της Πόλης, το 1453, δεν έπαψε να υπάρχει ο ελληνισμός στην πέραν του Αιγαίου Ελλάδα, στις αλησμόνητες πατρίδες. Εξακολουθούσαν να υπάρχουν οι Έλληνες, παρά τις πιέσεις, παρά τους εξισλαμισμούς, παρ’ όλη αυτή την αφόρητη δουλεία που έθεσαν για τόσους αιώνες. Και μάλιστα στη Μικρά Ασία, η δουλεία αυτή ήταν πιο μακρόχρονη. Εδώ στην Ελλάδα μιλούμε για 400 χρόνια -η παλιά Ελλάδα. Για πέντε αιώνες η Βόρειος Ελλάδα, που απελευθερώθηκε το 1912. Για αναλογιστείτε ότι η Μικρά Ασία, που ήταν η καρδιά αν θέλετε του ελληνικού κόσμου, το επίκεντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλώθηκε μετά την μοιραία ήττα του Ρωμανού του Δ΄ του Διογένη, που έγινε βεβαίως με προδοσία, από τον Αρπ Ασλάν το 1071 με τη μάχη του Μαντζικέρτ. Και αυτοί οι άνθρωποι έζησαν, μέχρι την ανταλλαγή των πληθυσμών που επέβαλε η συνθήκη της Λωζάννης το 1923, οκτώ αιώνες υπό τουρκική κατοχή.
Γι αυτό και ένα μεγάλο μέρος αυτών, στα βάθη της Ανατολής, έχασαν την ελληνική λαλιά στα βάθη των αιώνων. Ήταν μία μικρή μειονότητα, πολλοί βιαίως εξισλαμίστηκαν, άλλοι έχασαν τη γλώσσα τους, αλλά διατήρησαν την εθνική τους συνείδηση, πρωτίστως μέσω της εκκλησίας με την καραμανλίδικη γραφή. Ιδιαίτερα στην Καππαδοκία, που έχω εντρυφήσει πολύ και αποτέλεσε και το αντικείμενο της διδακτορικής μου διατριβής, από τις 81 πόλεις και κωμοπόλεις που υπήρξανε το 1924, πού έγινε η υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών, οι 49 κοινότητες είχανε τουρκοφωνήσει και οι 32 είχαν διατηρήσει ελληνόφωνα ιδιώματα.
Και είχα την ευκαιρία με τον Πατριάρχη, πραγματοποιώντας αυτά τα τελευταία 20 χρόνια το ετήσιο προσκύνημα στην Καππαδοκία, να επισκεφτώ και τα Ποτάμια και την Τζαλέλα, το Ευμορφοχώριον, απ’ όπου κατάγονται οι κάτοικοι που ήρθαν ως ανταλλάξιμοι πρόσφυγες, στη Νέχαλη τότε, στο σημερινό Ομορφοχώρι. Είναι δύο πραγματικά όμορφα χωριά. Τα Ποτάμια είναι η γενέθλια γη του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου. Υπάρχουν και κατάλοιπα βυζαντινού ναού του Αγίου Γεωργίου απέναντι από τον οικισμό των Ποταμιών, αφημένα στη μοίρα τους. Στα Ποτάμια, θυμάμαι, συνάντησα δίπατα σπίτια με ανάγλυφους βυζαντινούς δικέφαλους αετούς ακόμη. Στη δε Τζαλέλα λειτούργησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης σε έναν εντυπωσιακό ναό, που από κάτω έχει μια μεγάλη χαράδρα. Παντού είναι ανάγλυφοι ακόμα και σήμερα σταυροί και σημεία που μαρτυρούν την ρωμαίικη, την ελληνική παρουσία.
Οι άνθρωποι αυτοί, λοιπόν, παρά τις αντιξοότητες διατήρησαν την ελληνική εθνική τους συνείδηση ακόμη και όσοι έχασαν την ελληνική λαλιά, μέσω της καραμανλήδικης γραφής μέσω της καραμανλήδικης φιλολογίας που επέτρεψε το Οικουμενικό Πατριαρχείο να έχουν λειτουργικά βιβλία, τα Ευαγγέλιά τους, την Καινή Διαθήκη, την Παλαιά Διαθήκη, με ελληνικά γράμματα στην τουρκική γλώσσα. Διατήρησαν, έτσι, την Ορθόδοξη πίστη τους και η εκκλησία αποδείχθηκε κιβωτός εθνικής σωτηρίας.
Επιτρέψτε μου, λοιπόν, αυτή την όμορφη βραδιά, χωρίς να κάνω κατάχρηση της υπομονής σας, να μοιραστώ μερικούς προβληματισμούς και μερικά ερωτηματικά για το αν πρώτα από όλα ήταν τυχοδιωκτικός πόλεμος η Μικρασιατική Εκστρατεία, όπως πολλοί λένε. Και γιατί λένε ότι ήταν τυχοδιωκτικός; Διότι εφάρμοσε τη Συνθήκη των Σεβρών, η οποία ήτανε μετά τη νίκη των δυνάμεων της Αντάντ, η συνθήκη εκείνη που έκανε πράξη την “Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών”, που έδινε στην Ελλάδα την Ανατολική Θράκη μέχρι τα προάστια της Κωνσταντινούπολης και το βιλαέτι Αϊδινίου με την ευρύτερη ζώνη της Σμύρνης, της Γκιαούρ Ιζμίρ, όπως την αποκαλούσαν οι Τούρκοι, γιατί η πλειοψηφία του πληθυσμού ήταν ελληνική.
Ήταν τυχοδιωκτικός λένε ο πόλεμος, γιατί στηριχθήκαμε πρωτίστως στις ξένες δυνάμεις. Ποιος όμως, πολιτικός, θα αρνούνταν εκείνη την εποχή την εντολή να πάει ο ελληνικός στρατός, τον Μάιο του ‘19 στη Σμύρνη, όταν το ιδεολόγημα της Μεγάλης Ιδέας ήταν αυτό που ουσιαστικά συντρόφευε από την έναρξη του, από την γενέθλια ημέρα ιδρύσεώς του το ελληνικό κράτος; Με την ίδια λογική τυχοδιωκτικός ήταν και ο Βαλκανικός Πόλεμος, που επίσης σε συμμαχία με ξένες δυνάμεις πολεμήσαμε για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
Ή μήπως ήτανε ιμπεριαλιστικός ο πόλεμος στη Μικρά Ασία, όπως τότε το Κομμουνιστικό Κόμμα υποστήριζε; Και γιατί δεν ήταν ιμπεριαλιστικός πόλεμος η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, που είχε πολύ λιγότερο ελληνικό πληθυσμό το 1912 από ότι είχε η Σμύρνη, το Αϊβαλί, το Αϊδίνιο, όλη η ευρύτερη περιοχή του βιλαετίου της Σμύρνης, την οποία την αποκαλούσαν όπως σας είπα Γκιαούρ Ιζμίρ, άπιστη Σμύρνη, γιατί ακριβώς είχε πλειοψηφία ελληνικού πληθυσμού; Δεν ήταν, λοιπόν, ούτε τυχοδιωκτικός, ούτε ιμπεριαλιστικός ο Μικρασιατικός Πόλεμος, η Μικρασιατική Εκστρατεία.
Ήταν αναπόφευκτος ο Μικρασιατικός Πόλεμος, θα μπορούσαμε να τον είχαμε αποφύγει, θα μπορούσαν να είχαν διασωθεί οι ελληνικοί πληθυσμοί που ζούσαν εκεί 3.000 χρόνια; Έπρεπε να γίνει η ανταλλαγή των πληθυσμών; Φοβούμαι ότι ήταν μονόδρομος. Διότι από τη στιγμή που στην οθωμανική αυτοκρατορία από ένα πολυεθνικό κρατικό μόρφωμα στο οποίο ζούσαν διάφορα μιλλέτια όπως λέγανε, με διάφορα θρησκεύματα, αφυπνίζονταν ο τούρκικος εθνικισμός και επεδίωκε, αρχικά, στα τελευταία χρόνια της οθωμανικής αυτοκρατορίας και μετά με τους Νεότουρκους και τον Κεμάλ, τη μετατροπή της σε ένα ομογενοποιημένο κράτος, όπου θα ίσχυε αυτό που είναι και προμετωπίδα σήμερα στην εφημερίδα Hurriet “η Τουρκία ανήκει στους Τούρκους”, οποιοσδήποτε άλλος δεν είχε θέση στη νέα Τουρκία που θα προέκυπτε από την επανάσταση των Νεότουρκων.
Άρα, ή θα έπρεπε να αλλαξοπιστήσουν, γιατί και το θρήσκευμα ήταν σημείο αλλαγής εθνότητας -και εμείς λέγαμε “τούρκεψε”, έγινε δηλαδή μουσουλμάνος, άλλαζε πίστη. Ή θα έπρεπε, λοιπόν, να τουρκέψουν, αλλάζοντας πίστη οι χριστιανικοί πληθυσμοί ή θα έπρεπε να σφαγιαστούν ή θα έπρεπε να εκδιωχθούν. Και το σχέδιο αυτό ήταν οργανωμένο, δυστυχώς, και με τη συνδρομή τότε ευρωπαϊκών δυνάμεων, όπως η Γερμανία. Ένα σχέδιο που είχε στόχο την εξόντωση όλων των χριστιανών της Ανατολής, και πρώτα θύματα αυτού υπήρξαν οι Αρμένιοι, με τη γενοκτονία που ξεκίνησε το 1915 και σφαγιάστηκαν 1,5 εκατομμύριο Αρμένιοι και όσοι μπόρεσαν και έμειναν σήμερα στην Τουρκία αναγκάστηκαν είτε ουσιαστικά είτε φαινομενικά να αλλαξοπιστήσουν. Υπάρχουν πολίτες που ανακαλύπτουν ότι οι παππούδες τους ήταν Αρμένοι, οι οποίοι για να επιβιώσουν στη σημερινή Τουρκία τότε αναγκάστηκαν να αλλαξοπιστήσουν να αλλάξουν και τα ονόματά τους και τα επίθετα τους, ώστε να μη μαρτυρά τίποτα την αρμενική, την ρωμαίικη, την χριστιανική τους καταγωγή.
Επομένως, ήταν αναπόφευκτη η μετάβαση του ελληνικού στρατού το 1919 στη Μικρά Ασία γιατί δεν υπήρχε άλλος τρόπος προστασίας των ρωμαίικων πληθυσμών, των χριστιανικών, των ελληνικών πληθυσμών. Η εντολή που πήρε ο ελληνικός στρατός ήταν να καταλάβει τη ζώνη της Σμύρνης την περιοχή του Αϊδινίου, σε αντίθεση με την Ανατολική Θράκη όπου εκεί ήτανε ελληνική επικράτεια από τη στιγμή που απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό. Η μετάβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη είχε μία εντολή: Αυτοδιοίκηση της περιοχής με αρμοστή τον Στεργιάδη, μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, και στα πέντε χρόνια θα γινόταν δημοψήφισμα στο βιλαέτι της Σμύρνης για να αποφασίσει ο τοπικός πληθυσμός εάν επιθυμούσε την ένωσή του με την Ελλάδα ή άλλο καθεστώς αυτοδιάθεσης ή αυτοδιοίκησης της περιοχής.
Ο Βενιζέλος πίστευε ότι στο βιλαέτι της Σμύρνης θα μπορούσε να συγκεντρωθεί όλος ο χριστιανικός πληθυσμός της μικρασιατικής ενδοχώρας, όπου ήταν μειονότητα -όπως σας είπα, στην Καππαδοκία, ούτε το 10% του πληθυσμού στο βιλαέτι του Ικονίου ή της Καισαρείας δεν ήταν Ρωμιοί χριστιανοί. Ήλπιζε ότι αυτοί οι πληθυσμοί θα έρθουν να μετεγκατασταθούν στην περιοχή της Σμύρνης και θα υπήρχε μία ισχυρή πλειοψηφία -που έτσι κι αλλιώς υπήρχε- στην περιοχή και θα έδινε το αποτέλεσμα αυτό που και οι ξένες δυνάμεις ήθελαν, προκειμένου να ενσωματωθεί με τον εθνικό κορμό το βιλαέτι της Σμύρνης.
Ωστόσο, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως θα θέλαμε. Και πολλές φορές τυχαία γεγονότα είναι αυτά που ανατρέπουν την ιστορία. Θυμίζω ότι ζούμε στην εποχή του Εθνικού Διχασμού. Μέχρι να βγει η Ελλάδα στο πλευρό των Αγγλογάλλων, της Αντάντ, έχει προηγηθεί η δριμεία σύγκρουση του Βενιζέλου με το παλάτι, με τον βασιλέα Κωνσταντίνο, ισχυρή προσωπικότητα επίσης, πολλοί τον παρομοίαζαν ότι θα ήταν ο διάδοχος του “μαρμαρωμένου βασιλιά”. Ο Κωνσταντίνος δεν ήθελε την έξοδο της Ελλάδας στο πλευρό των Αγγλογάλλων, ήθελε η χώρα τυπικά να τηρήσει ουδετερότητα -αν δεν ήθελε να βγει στο πλευρό των Γερμανών, γιατί η γυναίκα του ήταν αδελφή του Κάιζερ.
Η σύγκρουση ήταν σφοδρότατη, παραιτήθηκε δύο φορές ο Βενιζέλος, αναγκάστηκε και έφυγε στη Θεσσαλονίκη όπου έκανε την κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης. Το 1917 αναγκάζεται, τελικώς, ο Κωνσταντίνος να εγκαταλείψει την Ελλάδα, και έρχεται ο Βενιζέλος, η κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης –“της Αμύνης τα παιδιά διώξανε το Βασιλιά”- το χορεύουμε χασαποσέρβικο ακόμη –“της Αμύνης το καπέλο έφερε τον Βενιζέλο”- ήρθε ο Βενιζέλος στην Αθήνα, βγήκε η Ελλάδα στο πλευρό της Αντάντ και ήταν τελικά με τους νικητές. Στη θέση, όμως, του βασιλέα τοποθετήθηκε ο μικρότερος γιος του Κωνσταντίνου, ο Αλέξανδρος. Και τον βασιλιά Αλέξανδρο εν μέσω της μικρασιατικής εκστρατείας, ενώ ο Κωνσταντίνος είναι εξόριστος και οι βασιλικοί -“ψωμί ελιά και Κώτσο βασιλιά”- είναι με το βλέμμα στραμμένο στον Κωνσταντίνο στο εξωτερικό, πως θα τον φέρουν. Αλλά όσο υπάρχει ο διάδοχος που έχει ορκιστεί βασιλιάς δεν υπάρχει πολιτειακό ζήτημα στη χώρα. Και σε μία μοιραία έξοδο, μία μαϊμού δαγκώνει τον βασιλιά Αλέξανδρο και ο βασιλιάς πεθαίνει από ένα δάγκωμα μαϊμούς. Και αυτό επηρέασε καταλυτικά τα πολιτικά γεγονότα.
Το 1920 εν μέσω της Μικρασιατικής Εκστρατείας πραγματοποιούνται εκλογές στην Ελλάδα. Μέγα, επίσης, ερωτηματικό, γιατί έπρεπε να γίνουν εκλογές; Λένε οι πολέμιοι του Βενιζέλου ότι ήθελε να δραπετεύσει ο Βενιζέλος γιατί έβλεπε την επερχόμενη καταστροφή. Ο αντίλογος είναι ότι εκλογές είχαν να γίνουν από το 1915, η Βουλή που υπήρχε το 1920 είχε χαρακτηριστεί “βουλή των Λαζάρων”, διότι ήταν Βουλή που ουσιαστικά “αναστήθηκε, ενώ είχε διαλυθεί, είχε γίνει η κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης. Αυτά είναι ερωτηματικά που βεβαίως ποτέ δεν θα μάθουμε. Στις εκλογές του 1920, ο Βενιζέλος που πίστευε ότι ήταν ο δημιουργός της “Ελλάδας των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών”, πού πήρε την Ελλάδα από τη Μελούνα, τα σύνορα πριν την Τσαριτσάνη, που απελευθέρωσε την βόρειο Ελλάδα, πού την διπλασίασε ουσιαστικά, απελευθέρωσε τη Μακεδονία, όλη τη Θράκη μέχρι τα προάστια της Κωνσταντινούπολης και πήγε πέραν του Αιγαίου στη Μικρά Ασία, πίστευε ότι θα θριαμβεύσει. Και δεν εξελέγη ούτε βουλευτής!
Το 1920, λοιπόν, μετά την ήττα του Ελευθερίου Βενιζέλου, τον θάνατο του βασιλιά Αλέξανδρου, τη νίκη της αντιπολίτευσης, η οποία βγήκε με το σύνθημα ότι θα τελειώσει τον πόλεμο και θα φέρει πίσω τον στρατό, ένα στρατό που πολεμούσε από το 1912, 10 χρόνια στον πόλεμο -κάποιοι πήγαν παιδιά και γύρισαν μεγάλοι- μετά από αυτές τις πολιτικές αλλαγές, δόθηκε και το άλλοθι στις ξένες δυνάμεις, τους Ιταλούς, τους Γάλλους, αλλά και τους Ρώσους του Λένιν, τη Σοβιετική Ένωση, να στηρίξουν φανερά πια το καθεστώς του Κεμάλ που αντιστέκονταν στη Μικρά Ασία.
Αν επισκεφτείτε την Κωνσταντινούπολη, προσέξτε στην πλατεία Ταξίμ το μνημείο που υπάρχει. Η πλατεία Ταξίμ στο Πέραν, είναι η πλατεία που μέχρι πρότινος δέσποζε η Αγία Τριάδα, η επιβλητική ρωμαίικη εκκλησία που έγινε μετά τις μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ και επετράπη στην οθωμανική αυτοκρατορία να έχουμε εκκλησίες με τρούλους. Μέχρι τότε έπρεπε να είναι με δίριχτες στέγες και ει δυνατόν και ένα μέτρο κάτω από τη γη για να μη προκαλούνε τους Τούρκους. Μετά τους Ρωσοτουρκικούς πολέμους και τις μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ, έδωσαν δικαιώματα στους Ορθοδόξους. Σε αυτή την πλατεία, λοιπόν, όπου δεσπόζει η Αγία Τριάδα και τώρα ο Ερντογάν έκανε και ένα μεγαλοπρεπέστερο τζαμί που δεν υπήρχε επί οθωμανικής αυτοκρατορίας, στο πάρκο του Γκεζί, όπου έγιναν τα προηγούμενα 10 χρόνια διαμαρτυρίες -το έκανε για να επισκιάσει την Αγία Τριάδα- υπάρχει αυτό το μνημείο που έχει τον Κεμάλ Ατατούρκ και συνεργάτες του και άλλους, μεταξύ αυτών και αξιωματικούς της Σοβιετικής Ένωσης, που συνέδραμαν τον Κεμάλ Ατατούρκ απέναντι στους Έλληνες, που πολεμούσαν τότε για την απελευθέρωση της Μικράς Ασίας. Οι Ρώσοι, βέβαια, είχαν ένα άλλο άλλοθι ότι η Ελλάδα είχε στείλει νωρίτερα απόσπασμα στην Ουκρανία, το 1919, με τον Νικόλαο Πλαστήρα, για να βοηθήσει τους “λευκούς” απέναντι στους μπολσεβίκους, τους “κόκκινους”.
Με βάση, λοιπόν, τις πολιτικές αλλαγές που έγιναν στην Ελλάδα, οι τότε ξένες δυνάμεις αναπροσάρμοσαν τα συμφέροντα τους, οι Εγγλέζοι μόνο έμειναν, ο Λόιντ Τζωρτζ, να πιστεύει στον Ελευθέριο Βενιζέλο και στην ανάγκη στήριξης της Ελλάδας ως μια μεγάλη ναυτική δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο, που θα εξυπηρετούσε βεβαίως και τα συμφέροντα των Εγγλέζων στην περιοχή. Ο ελληνικός στρατός πολέμησε γενναία, πέρασε την Αλμυρά έρημο. Έχουμε διηγήσεις στρατιωτών, οι οποίοι διασχίζουν την Αλμυρά έρημο σε συνθήκες απάνθρωπες, δεν έχουν νερό να πιούνε και κάποιοι πίνουν το κάτουρό τους για να προχωρήσουν στο Σαγγάριο και στην Άγκυρα.
Πόσο, όμως, ομαλή ήταν η ένταξη των προσφύγων στη νεοελληνική κοινωνία; Οι κάτοικοι του Ομορφοχωρίου με τα ακούσματα που έχουν, οι μεγαλύτεροι με τα βιώματα, ξέρουν ότι δεν ήταν ομαλή. Από τη μια ήταν το άγνωστο, το καινούργιο που ερχόταν, το ξένο, με ξένα ήθη, με ξένους τρόπους, ακόμα πιο δύσκολη και η ενσωμάτωση όσων δεν ήξεραν τη γλώσσα, τα ελληνικά που ήταν ο κώδικας επικοινωνίας. Εγώ άκουγα από τους παππούδες μου ότι ερχόντουσαν από τη Συκεώνα, το τελευταίο χωριό της Καρδίτσας, στα Βούναινα, για να δουν πώς είναι οι πρόσφυγες και έφευγαν απογοητευμένοι “α, είναι σαν και εμάς αυτοί”. Περίμεναν ότι θα δούνε κάτι εξωπραγματικό. Νομίζω ότι κατά βάθος, πέρα από το δέος που προκαλεί το άγνωστο, το καινούργιο, είχε να κάνει και με το γεγονός ότι και εδώ στη Θεσσαλία ειδικά, ανέμεναν πώς και πώς μετά την απελευθέρωση του 1881 την αναδιανομή των χωραφιών, των τσιφλικιών, προς τους κολίγους, τους ντόπιους κατοίκους και ξαφνικά πήραν προβάδισμα οι πρόσφυγες, γιατί έπρεπε αυτοί να αποκατασταθούν.
Θα ήθελα να κλείσω λέγοντας ότι οι Έλληνες μαζί με τους Αρμένιους και τους Εβραίους ήταν η ελίτ της Μικράς Ασίας, η ελίτ της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Και βεβαίως βρέθηκαν ξεριζωμένοι, ανέστιοι, στην Ελλάδα που τη θεωρούσαν “μητέρα πατρίδα” και η υποδοχή που έτυχαν δεν ήταν η καλύτερη. Πολλές φορές αντιμετωπίστηκαν με καχυποψία από τον ντόπιο πληθυσμό. Δεν πρέπει, όμως, να παραγνωρίσουμε το γεγονός ότι αυτή η Ελλάδα, η καθημαγμένη, η ηττημένη, με 10 χρόνια σε εμπόλεμη κατάσταση, με Μικρασιατική Καταστροφή, με επανορθώσεις που έπρεπε να πληρώσει στην Τουρκία, μπόρεσε και ενσωμάτωσε 120 μυριάδες πρόσφυγες, κατά την έκφραση του Ελευθερίου Βενιζέλου -πάνω από ένα εκατομμύριο διακόσιες χιλιάδες Έλληνες.
Και αυτό είναι πραγματικά ένα έπος, αν αναλογιστεί κάνεις ότι τη δεκαετία του 1990, μερικές χιλιάδες Πόντιους που ήρθαν από την πρώην Σοβιετική Ένωση, που ατυχέστατα αποκαλούμε “Ρωσοπόντιους”, δεν τους ενσωματώσαμε όπως σχεδιάζαμε στη Θράκη, προκειμένου να ενισχυθεί εκεί το εθνικό μας στοιχείο και να θωρακιστούν τα σύνορα. Γιατί ο κύριος όγκος των προσφύγων, όπως ξέρετε, εγκαταστάθηκε στη Μακεδονία και επήλθε εθνική ομογενοποίηση και ενίσχυση των βορείων συνόρων της χώρας. Προσέφεραν νέο δυναμισμό, νέο αίμα, νέα ήθη, συνέβαλαν καθοριστικά στην οικονομία, στα γράμματα, στις τέχνες, στον πολιτισμό. Ξέρετε, ότι, ο πρώτος νομπελίστας ποιητής της χώρας, ο Γεώργιος Σεφέρης, ήταν Μικρασιάτης, γεννήθηκε στα Βουρλά της Σμύρνης και προέρχονταν από την Καππαδοκία. Ο Αριστοτέλης Ωνάσης, ο Μποδοσάκης, μεγάλες προσωπικότητες που προσέφεραν πολλά στη χώρα και άφησαν και παρακαταθήκη με ιδρύματα πολιτισμού στον τόπο μας.
Θα κλείσω, γιατί ο Τσόρτσιλ έλεγε πως ένας ομιλητής πρέπει να εξαντλεί το θέμα, όχι το κοινό. Το ζήτημα της Μικρασιατικής Εκστρατείας και Καταστροφής είναι ανεξάντλητο, αλλά δεν θέλω να σας εξαντλήσω περαιτέρω. Ευχαριστώ πολύ για την υπομονή σας. Και πάλι συγχαρητήρια στον Σύλλογο για τη μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλει».

MAXIMOS 3

MAXIMOS 2

MAXIMOS 4

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/otB9amwApkc

Read more...

Αντιφώνηση Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου στον Γ.Γ. δρ Μάξιμο Χαρακόπουλο και την αντιπροσωπεία της ΔΣΟ

maximos 3

Φανάρι, 11 Ιουνίου 2022

 

Αντιφώνηση Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου
στον Γ.Γ. δρ Μάξιμο Χαρακόπουλο και την αντιπροσωπεία της ΔΣΟ

Χαιρόμαστε για την παρουσία της Διακοινοβουλευτικής Συνελεύσεως Ορθοδοξίας, στο κέντρο της Ορθοδοξίας στο Φανάρι, με την ευκαιρία της μεγάλης Εορτής της Πεντηκοστής, αλλά και με την ευκαιρία του αυριανού συλλείτουργου με τον Ιερώτατο Αρχιεπίσκοπο Αχρίδος, τον κ. Στέφανο, μετά την αποκατάσταση της ευχαριστιακής κοινωνίας μεταξύ των εκκλησιών.

Η μητέρα εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως χαίρει ιδιαιτέρως, διότι με την Χάρη του Θεού και το φωτισμό του Αγίου Πνεύματος πήρε αυτή την ιστορική απόφαση στις 9 Μαΐου για την εισδοχή και πάλι μέσα στην οικογένεια των πανορθοδόξων του λαού της Βορείου Μακεδονίας, ο οποίος επί σχεδόν έξι δεκαετίες είναι εκτός αυτής της κανονικής κοινωνίας με τους υπόλοιπους ορθοδόξους του κόσμου.

Από προχθές την Πέμπτη, που έχουμε τον αδερφό, τον Αρχιεπίσκοπο Στέφανο, και την συνοδεία του, εδώ στο Φανάρι, γίνεται ένα πανηγύρι χαράς, δοξολογίας του ονόματος Tου Θεού και το αποκορύφωμα θα είναι αύριο, όταν θα κοινωνήσουμε από κοινού από το ποτήριον της ζωής.

Την Πέμπτη το βράδυ, στον εσπερινό στην Μονή Ζωοδόχου Πηγής Μπαλουκλή, επέδωσα στον Αρχιεπίσκοπο Στέφανο το κείμενο της πράξεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου δια της οποίας γίνονται οι αδελφοί μας της Βορείου Μακεδονίας αποδεκτοί σε αυτή την κοινωνία.

Ο Αρχιεπίσκοπος Στέφανος εκείνο το βράδυ στον εσπερινό, αλλά και χθες το πρωί που γιόρτασα τα ονομαστήριά μου, εξεφώνησε δύο ομιλίες πολύ συγκινητικές και με βαθύ περιεχόμενο. Εντός ολίγου θα έχουμε δείπνο μαζί τους και θα συνεχίσουμε τη συζήτηση και τις εκδηλώσεις αγάπης και τιμής εκατέρωθεν. Εδώ, επίσης, και αύριο το μεσημέρι μετά την Θεία Λειτουργία και τον εσπερινό της Πεντηκοστής θα έχουμε ένα επίσημο εόρτιο γεύμα στο οποίο είστε όλοι εσείς προσκεκλημένοι.

Χαιρετίζω, επίσης, την παρουσία του αντιπροσώπου του κοινοβουλίου της Ρουμανίας και όλους τους παρόντες αυτή τη στιγμή, που είναι μέλη της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας.

Θέλω να συγχαρώ τον κ. Χαρακόπουλο, ο όποιος άριστα επιτελεί το καθήκον του Γενικού Γραμματέα, σε συνεργασία με τον κ. Μυγδάλη και, επίσης, ευχαριστώ για την πολύ ωραία προσφώνηση προ ολίγου, όχι μόνο για το περιεχόμενο που με τιμά ιδιαιτέρως, αλλά και για την καλλιέπεια, για την πολύ επιτυχή χρήση του έλληνος λόγου.

Όλα αυτά που περιέγραψε ο κ. Χαρακόπουλος και εν συνεχεία εγώ, θλίβουν όλο τον ελεύθερο κόσμο και καταδικάζονται από όλο τον ελεύθερο κόσμο. Εμάς μας θλίβει περισσότερο η στάση της Αγιωτάτης Εκκλησίας Ρωσίας, η οποία ευλογεί δια του Πατριάρχη Κυρίλλου, με τα δύο χέρια, αυτόν τον πόλεμο.

Είπα σε μία συνέντευξη που έδωσα στην ελληνική τηλεόραση ότι ο αδελφός Μακαριώτατος Πατριάρχης Μόσχας, έπρεπε να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και να καταδικάσει τον πόλεμο, έστω και αν αυτό θα του κόστιζε την πατριαρχεία του.

Όχι μόνο δεν το έκανε αυτό, όχι μόνο συμφωνεί με τον πρόεδρο Πούτιν, αλλά και υπερθεματίζει προσπαθώντας να δώσει μεταφυσική διάσταση σε αυτό τον πόλεμο. Και αυτή η στάση του είναι χειρότερη από την διακοπή της κοινωνίας με την μητέρα εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, η οποία προηγήθηκε λόγο της Αυτοκεφαλίας της εκκλησίας της Ουκρανίας, την οποία δικαίως έδωσε το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο όλα αυτά τα χρόνια όλες αυτές τις δεκαετίες εργάστηκε μόνο για την πανορθόδοξο ενότητα και συνεργασία της εκκλησίας, και έκανε πολλά, και το αποκορύφωμα ήτανε η σύγκληση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης. Δυστυχώς, μερικές εκκλησίες δεν θεώρησαν καλό, την τελευταία στιγμή να συμμετάσχουν στην σύνοδο αυτή, η οποία παραταύτα έγινε επιτυχώς. Και τώρα με το Ουκρανικό, με τον πόλεμο και όλα αυτά, υπάρχει μία κρίση στις διορθόδοξες σχέσεις, την οποία κρίση μόνο με την χάρη του Θεού και τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος θα υπερπηδήσουμε.

Δεν θα συνεχίσω για να μην σας κουράζω, έρχεστε από ταξίδι, θέλω μόνο να παρακαλέσω τους παρόντες, τα μέλη του κοινοβουλίου της Βορείου Μακεδονίας να μεταφέρουν σε όλα τα μέλη, τους συναδέλφους τους βουλευτές -είτε είναι ορθόδοξοι είτε όχι, καθολικοί, ενδεχομένως προτεστάντες, μουσουλμάνοι θα υπάρχουν- σε όλους τον χαιρετισμό και την ευλογία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Νομίζω ότι ο Γενικός Πρόξενος σας εδώ στην Κωνσταντινούπολη είναι μουσουλμάνος, εμείς έχουμε διάλογο και με το Ισλάμ και με τον Ιουδαϊσμό, διότι στον 21ο αιώνα πιστεύουμε ότι δεν μπορούμε να ζούμε εν απομονώσει, ούτε οι μουσουλμάνοι, ούτε εμείς, ούτε κανείς, πρέπει να συνεργαζόμαστε για το καλό της ανθρωπότητας.

Σας συνέστησα προηγουμένως τους Μητροπολίτες Βελγίου και Μπουένος Άιρες, εδώ κάθεται δίπλα στον κ. Χαρακόπουλο ο Μητροπολίτης Χαλκηδόνος, ο όποιος είναι ο πρώτος της τάξης του Οικουμενικού Θρόνου και δίπλα στον κ. Μυγδάλη είναι ο Άγιος Πρωτοσύγκελος, ο π. Θεόδωρος, και δίπλα είναι ο αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο αρχιμανδρίτης Γρηγόριος.

Τον Άγιο Χαλκηδόνος ασφαλώς το γνωρίζετε, διότι πολλές φορές εκπροσώπησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο στις συνεδριάσεις της Διακοινοβουλευτικής Συνελεύσεώς σας. Και σας μετέφερε το μήνυμα αγάπης και στοργής της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, η οποία θρέφει τα καλύτερα αισθήματα για όλους σας, για όλους τους ορθόδοξους λαούς και τους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους αυτών των λαών.

Read more...

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ Γ.Γ. ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΜΑΞΙΜΟΥ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ Κ.Κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟ

maximos 1

Κωνσταντινούπολη, 11 Ιουνίου 2022

 

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ Γ.Γ. ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΜΑΞΙΜΟΥ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ Κ.Κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟ

 

Παναγιώτατε πάτερ και δέσποτα,

Νιώθουμε ευλογημένοι που έχουμε την ευκαιρία σε σύντομο διάστημα να είμαστε και πάλι στο σεπτό κέντρο της Ορθοδοξίας. Η ικανοποίησή μας, η οποία, εκπηγάζει από τον ειλικρινή σεβασμό που αισθανόμαστε για τον Οικουμενικό Θρόνο αλλά και για εσάς προσωπικά, είναι ακόμη μεγαλύτερη λόγω της αφορμής της επισκέψεώς μας.

Κι αυτή δεν είναι μόνο τα ονομαστήριά σας, που εορτάσατε ως ο μακροβιότερος Πατριάρχης στην πρωτόθρονη εκκλησία της Κωσταντινουπόλεως -πατριαρχία την οποία είμαι βέβαιος ότι θα μνημονεύσει ο ιστορικός του μέλλοντος για την σοφή ποιμαντορία σας.

Είμαστε εδώ, στη Βασιλίδα των πόλεων, μαζί με συναδέλφους από την Βόρεια Μακεδονία και τη Ρουμανία για να μοιραστούμε τη χαρά της ιστορικής σημασίας απόφασής σας να αποκαταστήσετε την κοινωνία με την Αρχιεπισκοπή Αχρίδος, η οποία για πολλές δεκαετίες βρισκόταν σε σχίσμα.

Η έως προσφάτως υφιστάμενη κατάσταση αποτελούσε την αιτία πλήθους αρνητικών παρενεργειών, ενώ άφηνε εκτός της εκκλησιαστικής κανονικότητας ένα μεγάλο τμήμα του ορθοδόξου πληρώματος της πολύπαθης βαλκανικής.

Για μια εις έτι φορά, επιβεβαιώνετε δια των ενεργειών σας ότι δύνασθε να ορθοτομείτε τα προβλήματα που ταλανίζουν τον ορθόδοξο κόσμο και την Εκκλησία, ανταποκρινόμενος πλήρως στην υψηλή αποστολή που έχετε αναλάβει και την ευθύνη που απορρέει από τα προνόμια που έχουν αποδοθεί δια των αιώνων στην Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως.

Εν μέσω ενός κυκεώνα αντιξοοτήτων, παρεμβολών και αντιδράσεων, κατορθώνετε να ανευρίσκετε την πλέον κατάλληλη οδό διεξόδου.

Οι επιλογές σας, αν και αρχικώς, λόγω του ρηξικέλευθου και της αποφασιστικότητας που τις διέπουν, ενίοτε μπορεί να εγείρουν αντιδράσεις, εν τέλει, προϊόντος του χρόνου, αποκαλύπτεται η ορθότητά τους.

Έτσι και στην περίπτωση της αναγνώρισης της Αρχιεπισκοπής Αχρίδος, ως ο μόνος που δύναται να πράξει τούτο, από την θέση σας του Οικουμενικού Πατριάρχη, δίδετε το σωστό πλαίσιο αυτής της πράξης ορίζοντας όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις της ολοκλήρωσής της.

Πρώτον, την ονομασία της Αρχιεπισκοπής, η οποία δεν μπορεί να παραπέμπει σε εθνοφυλετικές πλάνες που τόσο ταλαιπώρησαν την Ορθοδοξία.

Και δεύτερον, τα εκκλησιαστικά σύνορα της εν λόγω Αρχιεπισκοπής αποκλειστικά εντός της επικράτειας του κράτους της Βόρειας Μακεδονίας.

Ελπίζουμε και ευχόμαστε η κατάληξη αυτής της διαδικασίας να μην έχει πισωγυρίσματα και να είναι αυτή που εσείς με καθαρότητα προτείνατε, ώστε να εισέλθουμε σε μια νέα περίοδο για την εν λόγω Εκκλησία, αλλά και την Ορθοδοξία στον Βαλκανικό χώρο, συνολικώς, η οποία ουκ ολίγες φορές έχει ταλαιπωρηθεί τα τελευταία 150 έτη.

Παναγιώτατε,
Αναμφίβολα το εκκλησιαστικό πρόβλημα με την Αρχιεπισκοπή Αχρίδος επιδρούσε μοιραία και στις σχέσεις της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας με τους Ορθοδόξους της Βόρειας Μακεδονίας. Η αλήθεια είναι ότι η αταξία αυτή παρεμπόδιζε μέχρι πρότινος την γόνιμη συνεργασία μας.

Γιατί κι αν ακόμη είχε τυπικά ενταχθεί η Βόρεια Μακεδονία στον διεθνή διακοινοβουλευτικό μας θεσμό πρακτικά δεν μπορούσαμε έως σήμερα να πραγματοποιήσουμε επίσκεψη σε αυτή τη γειτονική μας χώρα, καθώς δεν θα ήταν εφικτό να συμμετέχουμε σε λειτουργία όσο διαρκούσε το σχίσμα και η απουσία κοινωνίας μεταξύ μας.

Πλέον, τα εμπόδια αποσύρονται και ταυτόχρονα αυξάνονται οι προοπτικές για την ενεργότερη συμμετοχή των κοινοβουλευτικών της αντιπροσώπων και την πολυσχιδή δραστηριότητα του θεσμού μας και στη Βόρεια Μακεδονία.

Μάλιστα, πρώτη από αυτές τις εκδηλώσεις που προγραμματίζουμε το προσεχές διάστημα στο έδαφος της Βόρειας Μακεδονίας είναι η παρουσίαση του Τόμου που εξέδωσε πρόσφατα η ΔΣΟ με τον τίτλο: «Αγία Σοφία: οι Ναοί της του Θεού Σοφίας, ανά τον κόσμο», όπου περιλαμβάνεται και ο περικαλλής Ναός της Αγίας Σοφίας, στην Αρχιεπισκοπή Αχρίδος.

Παναγιώτατε,
Καταλήγοντας θα ήθελα να εκφράσω, εκ μέρους της ΔΣΟ, την οδύνη μας για τον καταστροφικό πόλεμο που δυστυχώς διεξάγεται ακόμη στην μαρτυρική Ουκρανία, μετά από την ρωσική εισβολή.

Ο πόνος μας για την στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ορθοδόξων αδελφών είναι άφατος. Η θλίψη μας για τον θάνατο και τον τραυματισμό χιλιάδων συνανθρώπων μας και την προσφυγοποίηση εκατομμυρίων άλλων είναι βαριά.

Ελπίζουμε και ευχόμαστε σύντομα να εισακουστεί η έκκλησή σας, να επικρατήσει η λογική και η σύνεση, τα όπλα να σιγήσουν και να τα διαδεχθεί η διπλωματία, με σκοπό την αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας. Προσδοκούμε ότι επιτέλους θα ξημερώσει μια ημέρα ειρήνης, ελευθερίας και ευημερίας για όλους τους λαούς της Ευρώπης.

Παναγιώτατε,
Γνωρίζετε πόσο επικίνδυνη είναι η εργαλειοποίηση του θρησκευτικού συναισθήματος για την αναζωπύρωση εθνικισμών. Την πλάνη του εθνοφυλετισμού την πλήρωσε ακριβά το Οικουμενικό Πατριαρχείο και όλος ο ορθόδοξος κόσμος.

Είμαστε ευτυχείς που επί των ημερών σας επουλώνεται μια πληγή που έμενε ανοιχτή και χαίνουσα εδώ και πάνω από μισό αιώνα. Είθε και στην Ουκρανία να γίνει πράξη το “ειρήνη υμίν”.

Εις έτη πολλά δέσποτα!

maximos 4

 maximos 2

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την προσφώνηση του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/JxZw07AbFDE

 

Read more...

Εισήγηση Γ. Γ. της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, βουλευτή Λαρίσης της ΝΔ, δρος Μάξ. Χαρακόπουλου: «Στα βήματα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στη Μικρά Ασία. Οι Λειτουργίες στις εκκλησίες όπου οι καμπάνες σίγησαν το 1922»

ΜΑΞΙΜΟΣ 1 7

Θεσσαλονίκη, 27 Μαΐου 2022

Εισήγηση
Γενικού Γραμματέα της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας,
βουλευτή Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας,
δρος Μάξιμου Χαρακόπουλου:

«Στα βήματα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στη Μικρά Ασία.
Οι Λειτουργίες στις εκκλησίες όπου οι καμπάνες σίγησαν το 1922»

στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο «Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Τριάντα χρόνια διακονίας»

Σεβασμιότατοι,
σεβαστοί πατέρες και γερόντισσες,
κύριε Πρόεδρε της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών,
κυρίες και κύριοι καθηγητές,
κύριες και κύριοι σύνεδροι,
αγαπητές φοιτήτριες και αγαπητοί φοιτητές,

Είμαστε εδώ σήμερα, για να τιμήσουμε μια σπάνια προσωπικότητα και για να αποτιμήσουμε τη διαδρομή μιας μεγάλης εκκλησιαστικής μορφής, μιας ηγετικής φυσιογνωμίας του Γένους, ενός ανδρός που είμαστε βέβαιοι ότι γράφει ιστορία.
Γιατί ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, είναι όλα τα παραπάνω. Και δικαίως μπορούμε να τον κατατάξουμε, ήδη, στη χορεία των μεγάλων Πατριαρχών που υπηρέτησαν την Ορθοδοξία σε καιρούς λαμπρούς αλλά και δίσεκτους.
Επί πάνω από τρεις δεκαετίες, σε συνθήκες αντίξοες, με σωφροσύνη, οξυδέρκεια, αποφασιστικότητα και επιμονή, με απαράμιλλη εργατικότητα και αφοσίωση στο καθήκον, οικοδομεί σταθερά το κύρος της Οικουμενικής Ορθοδοξίας.
Με τη σοφή ποιμαντορία του πέτυχε το φαινομενικά ακατόρθωτο πριν μερικές δεκαετίες, να καταστήσει το Φανάρι κεντρικό σημείο αναφοράς της διεθνούς σκηνής. Να ακούγεται ο λόγος της Ορθοδοξίας παγκοσμίως και κάθε νέα πρόκληση, κάθε νέα απειλή να μετατρέπεται σε ευκαιρία για επίλυση προβλημάτων, σε άλμα προς τα εμπρός. Τα εμπόδια και οι δυσκολίες γίνονται κλίμακες για να ανεβεί η Οικουμενική Ορθοδοξία υψηλότερα.
Κορυφαίο εκκλησιαστικό γεγονός, στην προσπάθειά αυτή, συνιστά η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας, η πρώτη μετά από 1.300 έτη, που πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη το 2016. Κάποιοι δεν κατανόησαν τις προθέσεις του, σκεπτόμενοι ίσως με όρους κοσμικής ισχύος, και σήμερα απομονώνονται.
Σπουδαία είναι, όμως, και τα όσα έχει επιτύχει στην προσέγγιση με τα άλλα χριστιανικά δόγματα και θρησκείες, πάντοτε με σκοπό την καταλλαγή και τον παραμερισμό της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας.
Το ενδιαφέρον του για την επικράτηση της ειρήνης σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Οικουμένης και την έμπρακτη εφαρμογή της ευαγγελικής ρήσης «αγαπάτε αλλήλους» τον έχει καταστήσει υπέρμαχο του διαθρησκειακού διαλόγου.
Τύχη αγαθή μού επεφύλαξε το προνόμιο και την χαρά να έχω παρακολουθήσει από τα πρώτα του βήματα την πατριαρχική του διακονία. Και γνώρισα τις αντίξοες συνθήκες που συνήντησε αλλά και τον απαράμιλλο ζήλο για να τις υπερβεί.
Θα προσπαθήσω να περιγράψω ένα σημαντικό και αθόρυβο έργο της ποιμαντορίας του. Μιλώ για την αναγέννηση των ιερών χώρων της χριστιανοσύνης, την ανασύσταση μητροπόλεων και ενοριών στην αγιοτόκο Μικρά Ασία.
Στην γη αυτή των παππούδων μας, που εφέτος θυμόμαστε με μεγαλύτερη ακόμη νοσταλγία, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από την μικρασιατική καταστροφή, που σήμανε το τέλος μιας τρισχιλιετούς, διαρκούς και αδιάσπαστης παρουσίας του ελληνισμού στην μικρασιατική γη.
Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στην ιστορία της ανθρωπότητας. Όχι μόνον λόγω των μεγεθών, που σίγουρα προκαλούν δέος, αλλά της εξάλειψης αυτού του πληθυσμού, που επί αιώνες ήταν η γέφυρα της Ανατολής με την Δύση.
Γέφυρα γεωπολιτική, αλλά και Γέφυρα πνευματική. Που έφερνε την Ευρώπη μέσα στην Ασία και την Ασία στην Ευρώπη, σε μια ανεπανάληπτη γονιμοποιητική διαδικασία, όπως αυτή φανερώθηκε στα λαμπρά χρόνια του Βυζαντινού πολιτισμού. Και δεν ήταν τυχαίο ότι στον τόπο αυτό άνθισε εξ αρχής το μήνυμα του ευαγγελίου, εκεί ιδρύθηκαν οι πρώτες Εκκλησίες, και εκεί έδρασαν οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας.
Εκεί, στη Μικρά Ασία κτυπούσε πάντοτε η καρδιά της Ορθοδοξίας, με την Κωνσταντινούπολη κέντρο της Οικουμένης και κέντρο της Οικουμενικής Ορθοδοξίας. Μετά το 1922, όμως, και με την ανταλλαγή των πληθυσμών που ακολούθησε, η χριστιανοσύνη σίγησε στην μικρασιατική ενδοχώρα.
Αυτή τη θλιβερή πραγματικότητα θέλησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης να αλλάξει, σε πείσμα των αντιξοοτήτων και της λήθης, που απειλεί πιο πολύ από οτιδήποτε άλλο τον σύγχρονο άνθρωπο. Χωρίς να λογαριάζει κόπο, αποστάσεις, κινδύνους, ταξίδεψε σε περιοχές αγαπημένες. Λειτούργησε σε ιερά κλειστά από τα χρόνια της φρίκης, έφερε πάλι την ελπίδα σε ό,τι θεωρήσαμε ότι ανήκε στο παρελθόν.
Ιδιαιτέρως, εμείς που καταγόμαστε από τα άγια χώματα των αλησμόνητων πατρίδων της καθ’ ημάς Ανατολής, αισθανόμαστε βαθύτατη ευγνωμοσύνη για τις αναλαμπές των εκκλησιών μας έπειτα από πολλές δεκαετίες σιωπής και αδιαφορίας.
Προσωπικά είχα τη τύχη να παραβρεθώ στο πλευρό του Πατριάρχη μας, σε πολλές περιοχές της μικρασιατικής γης. Είναι νομίζω αδύνατο να περιγράψω επακριβώς το ρίγος της συγκίνησης που κάθε φορά μας διαπερνά όταν συμμετέχουμε σε Λειτουργίες στις παλιές εκκλησιές μας στα ματωμένα χώματα της Μικρασίας.
Η παρουσία μας εκεί πάντοτε μας θυμίζει εποχές του ένδοξού μας βυζαντινισμού –κατά τον Αλεξανδρινό ποιητή. Μας φέρνει στο νου τους αγίους και μάρτυρες, τους αγνούς πιστούς που διατήρησαν την Ορθοδοξία και την ταυτότητα του Γένους μας ζωντανά για αιώνες στη γη της Μικρασίας.
Αλλά μας ξυπνά και τις μνήμες της Γενοκτονίας, της εξολόθρευσης των Χριστιανών, και τον εκτοπισμό όσων έμειναν ζωντανοί. Κι αυτό είναι κάτι που δεν πρόκειται να λησμονήσουν οι απόγονοι όσων μαρτύρησαν στον Πόντο, στη Σμύρνη και όπου αλλού, όσα χρόνια κι αν περάσουν.
Γιατί πολλοί είναι αυτοί που θα ήθελαν να λησμονήσουμε την ιστορία, να ρίξουμε μαύρη πέτρα πίσω μας, και να πούμε ότι βλέπουμε μόνον μπροστά, αρνούμενοι τις ρίζες μας, το παρελθόν μας και εν τέλει τον εαυτόν μας.
Άλλωστε, μετά την εξάλειψη των ανθρώπων, ξεκίνησε στη γείτονα και η επιχείρηση εξάλειψης της ιστορικής μνήμης. Εκκλησιές και μνημεία αλλάζουν χρήση, ξεγράφεται η αληθινή τους ταυτότητα. Για να ξεχαστεί ότι κάποτε εκεί ζούσαν Έλληνες, αλλά και Αρμένιοι και Ασσύριοι Χριστιανοί.
Ιδού λοιπόν, η τεράστια προσφορά του Οικουμενικού Πατριάρχη που διατρέχει ακατάπαυστα ό,τι έχει απομείνει για να ακουστούν και πάλι ψαλμωδίες, να ανάψουν κεριά, να ζωντανέψει η μνήμη, έστω και για λίγες ώρες, γεγονός που γίνεται αφορμή προβληματισμού και για τους σημερινούς ενοίκους της περιοχής.
Τα προσκυνήματα του πατριάρχη του Γένους είναι γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων, αφορμή να αναζητήσουν και να μάθουν οι νεότεροι κάτοικοι την ιστορία του τόπου και την ανεξίτηλη βυζαντινή του κληρονομιά.
Και η συγκίνηση αυτή επαναλαμβάνεται πάντοτε σε κάθε νέο προσκύνημα, σε κάθε επίσκεψη. Στα προσκυνήματα στην Τραπεζούντα, όπου επαναλειτούργησε η μονή σύμβολο του ποντιακού ελληνισμού, η Παναγία Σουμελά. Στην Ιωνία, όπου, μεταξύ άλλων, για πρώτη φορά μετά το 1922 και τον ιερομάρτυρα Χρυσόστομο, ποιμαίνει την μητρόπολη Σμύρνης επιχώριος Μητροπολίτης.
Στην αγιοτόκο Καππαδοκία, όπου μετά από σχεδόν έναν αιώνα ακούστηκε ο λόγος του Θεού στις λαξευτές εκκλησιές, που ύμνησε ο Γιώργος Σεφέρης.
Στην αγαπημένη του Ίμβρο, γενέθλιο τόπο του Οικουμενικού Πατριάρχη, όπου ακούγονται και πάλι οι χαρούμενες φωνές των παιδιών στο προαύλιο του σχολείου, που άνοιξε 50 χρόνια μετά από τις διώξεις, και όπου οικογένειες Ιμβρίων επιστρέφουν και εγκαθίστανται στην πατρίδα τους.
Θυμάμαι με την ίδια πάντα απερίγραπτη συγκίνηση την πρώτη μετά τον ξεριζωμό λειτουργία στην Παναγία Σουμελά στην Τραπεζούντα του Πόντου, τον δεκαπενταύγουστο του 2010, όταν το τουρκικές αρχές έδωσαν τη σχετική άδεια.
Έγραψα τότε στο σημειωματάριό μου: «Χαρμολύπη. Αυτός ο εκκλησιαστικός όρος νομίζω ότι αποδίδει καλύτερα τα συναισθήματα όλων όσων βρεθήκαμε στην πρώτη λειτουργία στην Παναγία Σουμελά στην Τραπεζούντα του Πόντου. Χαρά γιατί 88 χρόνια μετά την μικρασιατική καταστροφή και το άδοξο τέλος του ελληνισμού της καθ’ ημάς Ανατολής θα ξανακούγονταν ψαλμωδίες στη μαρτυρική γη του Πόντου. Θλίψη για τα περασμένα μεγαλεία, που όπως λέει ο εθνικός μας ποιητής “διηγώντας τα να κλαις”. […]
Ανεβαίνουμε τις τελευταίες σκάλες για την είσοδο του μοναστηριού. Πολλοί σταματούν κάθε τόσο να πάρουν μια ανάσα και να χορτάσουν τα μάτια τους το ανεπανάληπτο τοπίο. Άνθρωποι κάθε ηλικίας, άλλοι με μπαστούνια, ακόμα και υποβασταζόμενοι ανηφορίζουν για το τάμα ζωής, τον κρυφό πόθο τριών γενιών Ποντίων να λειτουργηθούν στην Παναγία Σουμελά.
Έλληνες, Ρώσοι, Γεωργιανοί, Κύπριοι, απόγονοι προσφύγων που σήμερα βρίσκονται σκορπισμένοι στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα βρέθηκαν εκεί για το ραντεβού με την ιστορία. Για το μνημόσυνο “των ειρηνικώς αλλά και μαρτυρικώς τελειωθέντων”, όπως θα διαβάσει αργότερα ο πατριάρχης.
Καθώς δεν χτυπούνε τα σήμαντρα και οι καμπάνες της μονής, η αμηχανία της στιγμής την ώρα της προσέλευσης του πατριάρχη θα σπάσει με την ιαχή άξιος- άξιος και παρατεταμένα χειροκροτήματα.
Ο Πατριάρχης του Γένους ψάλει “εν τη κοιμήσει τον κόσμον ού κατέλιπες Θεοτόκε” και γύρω του μάτια δακρυσμένα. Κάθε λέξη, κάθε ψαλμός, εδώ αποκτά ξεχωριστό, συμβολικό περιεχόμενο. Ο Οικουμενικός πατριάρχης Βαρθολομαίος, που αξιώθηκε να είναι ο πρώτος προκαθήμενος της ορθοδοξίας που λειτουργεί στη Σουμελά, μνημόνευσε από τους κτήτορες της μονής μέχρι τον τελευταίο μητροπολίτη Τραπεζούντος, Χρύσανθο. Και ο λόγος του, μήνυμα ειρήνης, κατέληξε με το ελπιδοφόρο “ανθεί και φέρει κι’ άλλο”».
Και οι πέτρες ράγισαν ακούγοντας τον κεμετζέ, την ποντιακή λύρα, να συνοδεύει την βροντερή και κάποιες φορές τρεμάμενη φωνή του αείμνηστου μητροπολίτη Παύλου να ψάλλει το ποντιακό μοιρολόι «Η Παναϊα λειτουργά και ο ηγούμενον κοιμάται».
Κυρίες και κύριοι σύνεδροι,
Δυστυχώς, οι αντιδράσεις φανατικών στη γείτονα και η εργαλειοποίηση της θρησκείας οδήγησε, αμέσως μετά την πρώτη λειτουργία στη Σουμελά, στην μετατροπή της Αγίας Σοφίας της Τραπεζούντας σε τζαμί. Ο μεγαλοπρεπής ναός των Μεγαλοκομνηνών, όπου γινόταν η στέψη των βασιλέων της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, όπως και η Αγία Σοφία στην Πόλη, μετετράπη σε τέμενος, σηματοδοτώντας την οπισθοδρόμηση του κοσμικού κράτους στην Τουρκία.
Συγκλονιστικά υπήρξαν και τα προσκυνηματικά ταξίδια στην Καππαδοκία, οι λειτουργίες στις υπόσκαφες εκκλησίες και τα μοναστήρια, όπου κανείς πρέπει να «αργοπορήσει», όπως γράφει ο νομπελίστας Καππαδόκης ποιητής, για να μπορέσει να θαυμάσει τα έργα των χειρών του Δημιουργού, αλλά και των Ρωμιών της περιοχής.
Δυστυχώς, δεν λείπουν οι ασχήμιες με συνθήματα και ύβρεις στους τείχους και τις αγιογραφίες των εκκλησιών. Οι Άγιοι μας στην Καππαδοκία, τον Πόντο, αλλά και σε όλη τη Μικρά Ασία, όπως είδα με τα μάτια μου, είναι αόμματοι! Όπου έφτανε το ανθρώπινο χέρι έχει βγάλει τα μάτια των Αγίων.
Διαβάζω και πάλι από τις σημειώσεις μου για την πρώτη Λειτουργία, τον Ιούνιο του 2014, 90 χρόνια μετά την Ανταλλαγή, στην εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στην Τζαλέλα, το ρωμαίικο Ευμορφοχώριον της Καππαδοκίας, όπου ο Πατριάρχης προσήλθε συνοδευόμενος από τον Αρχιεπίσκοπο της Ουτρέχτης των Παλαιοκαθολικών:
«Ο προκαθήμενος της Ορθοδοξίας με την πρόσκλησή του σε εκπροσώπους άλλων χριστιανικών δογμάτων στο προσκύνημα της Καππαδοκίας υπενθυμίζει -πράγματι, με φαναριώτικη διπλωματία- τις ρίζες του ορθού δόγματος που ορθοτόμησαν οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας από την Καππαδοκία».
Θα προσθέσω εδώ ότι είναι κι ένα μήνυμα στις τουρκικές αρχές που δημόσια αρνούνται τον οικουμενικό χαρακτήρα του πατριαρχείου. Η παρουσία προκαθημένων εκκλησιών και πολιτικών προσωπικοτήτων στα προσκυνήματα δείχνει το κύρος και την εμβέλεια του πατριαρχείου, όσο κι αν οι τουρκικές αρχές θέλουν να το υποβαθμίζουν ως πατριαρχείο των εναπομεινάντων Ρωμιών της Πόλης.
Επιστρέφω στις σημειώσεις μου: «Τα λόγια είναι φτωχά για να περιγράψουν τη συγκίνηση όσων είχαμε την τύχη να συμμετάσχουμε στη μυσταγωγία της πατριαρχικής αυτής λειτουργίας στη γη που ανέδειξε τους μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας. Ίσως για κάποιους ελλαδίτες, που πια μαθαίνουν στα παιδιά τους ότι ο Άι Βασίλης δεν έρχεται από την Καισαρεία αλλά από τη... Λαπωνία, να μη σημαίνει και τίποτε.
Όσοι, όμως, μεγαλώσαμε με τις αφηγήσεις της γιαγιάς για τη μακρινή πατρίδα, το «μεμλεκέτ», και τον καημό της να γυρίσει πίσω, το ανάθεμα στους αίτιους του ξεριζωμού, το «σεμπέπ ολάν καχρ ολσούν», που γράφει στα «Ματωμένα χώματα» η Διδώ Σωτηρίου, για εμάς, λοιπόν, αυτή η λειτουργία στη γη των παππούδων μας είναι το δικό μας τάμα να ξαναγυρίζουμε στις ρίζες μας, κρατώντας έτσι, αλησμόνητες και όχι χαμένες τις πατρίδες της Ανατολής!».
Δυστυχώς, όπως πληροφορηθήκαμε, δεν θα πραγματοποιηθεί το φετινό προσκύνημα στην Καππαδοκία, καθώς οι τουρκικές αρχές δεν έδωσαν την απαραίτητη άδεια.
Συγκλονιστική ήταν και η εμπειρία, το 2017, στην πάλαι ποτέ περίλαμπρη και ξακουστή πόλη της Εφέσου. Εκεί, που βρίσκεται ο τάφος του Ευαγγελιστή Ιωάννη και όπου πραγματοποιήθηκε η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης χοροστάτησε στην παλαιοχριστιανική βασιλική της Εφέσου, επί του τάφου του Αγίου και στις σημειώσεις μου υπογράμμισα ότι «εδώ η ιστορία είναι πάντοτε παρούσα. Τίποτε στην πραγματικότητα δεν έχει σβήσει ο χρόνος, αλλά και η δράση του ανθρώπου, και τίποτε δεν θα χαθεί στον αιώνα των αιώνων, όσο διατηρούμε ζωντανή την μνήμη και την πίστη μας».
Κι αν επιμένουμε, στην ανάγκη της ιστορικής γνώσης δεν είναι γιατί είμαστε προγονόπληκτοι, αλλά γιατί πάνω από όλα, αυτό που χρειαζόμαστε είναι το φως σπουδαίων ανθρώπων, που έγιναν πρότυπα πίστης, αγάπης, προσφοράς και μαρτυρίας. Γιατί με τα δικά τους παραδείγματα θα βρούμε κι εμείς τον δικό μας δρόμο, τον ατομικό, τον εθνικό, τον οικουμενικό, σε συνθήκες κρίσης, κυρίως κρίσης αξιών και αρχών.
Και τέτοιο πρότυπο πίστης, αγάπης και μαρτυρίας είναι ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, τον οποίο όλοι μας καλούμαστε να μιμηθούμε και να συνδράμουμε στον ανηφορικό του δρόμο, ο καθένας, βεβαίως, στο μέτρο των δυνάμεών του.

Σας ευχαριστώ.

ΜΑΞΙΜΟΣ 4 7

ΜΑΞΙΜΟΣ 3 8

 

Read more...