Αθήνα, 6 Ιουλίου 2020
Αγόρευση
Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης
κατά τη β΄ ανάγνωση του σχεδίου νόμου
του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη
“Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις και άλλες διατάξεις”
«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ολοκληρώνεται σήμερα η επεξεργασία στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλή ενός εξαιρετικά κρίσιμου νομοσχεδίου του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, που έχει προκαλέσει έναν έντονο δημόσιο διάλογο, τόσο σε κοινοβουλευτικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.
Όπως έγραψε ο καθηγητής Αλιβιζάτος σε άρθρο του στον κυριακάτικο τύπο «αντί να προκαλέσει στοιχειώδη αυτοσυγκράτηση η σκιά των νεκρών της Marfin λες και τροφοδότησε την ένταση».
Το σίγουρο, όμως, είναι ότι ανεξάρτητα από τη θέση που λαμβάνει κάποιος έναντι των νομοθετικών προτάσεων για τις δημόσιες συναθροίσεις, υπήρχε η ανάγκη για αλλαγή επιτέλους του χουντικού νομοθετικού διατάγματος του 1971, αλλά και των βασιλικών διαταγμάτων του 1972.
Δεν είναι δυνατόν να υφίσταται ένα νομοθετικό πλαίσιο το οποίο είτε στην πράξη να μην εφαρμόζεται, δημιουργώντας συνθήκες νομικού κενού, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την κοινωνική και οικονομική ειρήνη, είτε να υπάρχει έστω και ως δυνατότητα εφαρμογής, κατά το δοκούν, από την οποιαδήποτε εκτελεστική εξουσία.
Καθόλου τυχαία, άλλωστε, δεν είναι πρώτη φόρα που γίνεται απόπειρα για την αλλαγή της νομοθεσίας επί του συγκεκριμένου ζητήματος. Αναφέρομαι και στην πρωτοβουλία Καμίνη το 2012 και το Προεδρικό Διάταγμα Δένδια του 2013 με το οποίο μπήκαν κάποιοι κανόνες σχετικά με τις διαδηλώσεις σε σχέση με τον αριθμό των διαδηλωτών.
Το ίδιο το ζήτημα των συναθροίσεων, πορειών και διαδηλώσεων συνιστά αναμφισβήτητα μια δύσκολη εξίσωση για τον νομοθέτη. Κι αυτό γιατί πρέπει να ισορροπήσει επιδέξια από την μία με το αναφαίρετο δικαίωμα της συνάθροισης, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 του Συντάγματος -ένα δικαίωμα μάλιστα που είχε κατοχυρωθεί ήδη από το Σύνταγμα του 1864- και από την άλλη με την προστασία του κοινωνικού συνόλου και της οικονομικής ζωής από υπερβολές και υπερβάσεις.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Αναμφίβολα, οι πορείες, ειδικά στο κέντρο της Αθήνας, είναι ένα σχεδόν καθημερινό φαινόμενο, εδώ και δεκαετίες. Το μέγεθος του προβλήματος νομίζω ότι το αναδεικνύουν ανάγλυφα τα επίσημα στοιχεία. Αναφέρθηκε νωρίτερα και ο κ. Καμίνης, που έζησε το πρόβλημα ως δήμαρχος.
Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά το 2019 καταγράφηκαν συνολικά 2.783 πορείες και διαδηλώσεις, με μέσο όρο 10 ημερησίως κατά το πρώτο εξάμηνο και 7 κατά το τελευταίο 5μηνο. Σύμφωνα μάλιστα με τα στοιχεία της ΕΛΑΣ στη μια από τις 3 διαδηλώσεις συμμετείχαν κάτω από 200 άτομα.
Με τη χαλάρωση των μέτρων για την πανδημία ξεκίνησαν εκ νέου, με την ίδια ορμή, και είχαμε 80 πορείες και συγκεντρώσεις τον Μάιο και 53 από την αρχή Ιουνίου. Το κέντρο της Αθήνας έκλεινε κατά μέσο όρο 3 φορές την ημέρα, σύμφωνα και με τα στοιχεία του Εμπορικού Συλλόγου της Αθήνας, που ευλόγως διαμαρτύρεται. Γιατί όλ’ αυτά συνέβησαν μετά από ένα δίμηνο και πλέον lockdown που πάγωσε ολοκληρωτικά την εμπορική κίνηση, ενώ η τουριστική κίνηση είναι μηδενική.
Γενικώς, οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις από τις υπερβολές του φαινομένου της παράλυσης της πόλης από πορείες μερικών δεκάδων πολιτών είναι τεράστιες. Για δεκαετίες, δυστυχώς, η εθιμική αυτή επανάληψη του κλεισίματος του κέντρου, κεντρικών αρτηριών, βασικών εμπορικών δρόμων, από συχνότατα ολιγάριθμες σε συμμετέχοντες πορείες προκάλεσαν μια ανεπανόρθωτη καταστροφή στην εμπορική κίνηση.
Οι κλειστοί και απρόσβατοι δρόμοι και ο φόβος των επεισοδίων έκαναν τους καταναλωτές να αποφεύγουν την κάθοδό τους στο κέντρο. Αλλά και όσοι ήταν αναγκασμένοι να έλθουν έβρισκαν ανυπέρβλητα εμπόδια, και υφίσταντο αδικαιολόγητη ταλαιπωρία.
Άρα χρειαζόμαστε ένα νομοθετικό πλαίσιο που θα σεβαστεί τόσο τη συνταγματική νομιμότητα, τα δημοκρατικά δικαιώματα και την ελευθερία της έκφρασης, αλλά και τα δικαιώματα των επαγγελματιών, επιχειρηματιών και όλων των πολιτών που υφίστανται τις συνέπειες από τις συναθροίσεις.
Παράλληλα, θα πρέπει να δοθούν λύσεις σε δύο απαράδεκτα φαινόμενα που δηλητηριάζουν την κοινωνική ζωή της χώρας. Το ένα είναι η δράση οργανωμένων βανδάλων που ενίοτε ξεπηδούν μέσα από πορείες και συγκεντρώσεις, που τις χρησιμοποιούν σαν προκάλυμμα, για να σπάσουν και να κάψουν.
Το άλλο είναι το απαράδεκτο φαινόμενο των αντισυγκεντρώσεων, στο οποίο αναφέρθηκε και η κ. Αδαμοπούλου, που δεν συνάδει με τις ανάγκες και τις αξίες μιας δημοκρατικής κοινωνίας, όπως είναι η ελληνική, και θα πρέπει να μην τις δούμε ποτέ ξανά.
Χωρίς αμφιβολία, και σε αυτόν τον τομέα, και παρά τις όποιες ιδιαιτερότητες μπορούμε να διαπιστώσουμε ως κοινωνία, δεν ερχόμαστε να ανακαλύψουμε την Αμερική. Και δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούνται ακραίες εκφράσεις, με αναφορές στη χούντα, που δυναμιτίζουν το πολιτικό κλίμα. Αρκεί να δούμε τι προβλέπεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, για την άσκηση του δικαιώματος του συνέρχεσθαι. Αναφέρθηκε ο εισηγητής της πλειοψηφίας στην πρωτολογία του επί της αρχής.
Όπως επίσης, θα μπορούσαν να διασαφηνιστούν περαιτέρω οι διατάξεις στις οποίες έχουν διατυπωθεί ενστάσεις, όπως η ποινική ευθύνη για την απλή συμμετοχή σε απαγορευθείσα συνάθροιση –το λεγόμενο ιδιώνυμο- αλλά και η παρουσία εισαγγελέα και όχι απλά η ενημέρωση του για τη διάλυση συγκεντρώσεων. Θα παρακαλούσα κ. υπουργέ να τα δείτε με πνεύμα κατανόησης.
Σε κάθε περίπτωση, θεωρώ ότι το νομοσχέδιο βάζει το δάκτυλο επί των τύπων των ήλων, και επιχειρεί τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας έναντι ενός σημαντικού ζητήματος με σεβασμό στα δημοκρατικά και συνταγματικά δικαιώματα όλων τω πολιτών. Η υπερψήφισή του θα είναι μια ακόμη νίκη του αυτονόητου.
Σας ευχαριστώ».
Μπορείτε να παρακολουθήσετε την αγόρευση του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/05doWezasbE
