Αθήνα, 8 Ιουλίου 2020
Εισήγηση
του προέδρου της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής,
βουλευτή Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας,
κ. Μάξιμου Χαρακόπουλου
στην τηλεδιάσκεψη με ομολόγους του της Πολωνικής Βουλής
για το μεταναστευτικό
«Καλημέρα από την Αθήνα.
Ήλπιζα να είχαμε αυτή τη συνάντηση δια ζώσης, αλλά λόγω των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας δεν κατέστη εφικτό στην παρούσα συγκυρία. Ελπίζω να έχουμε σύντομα την ευκαιρία στην Αθήνα ή τη Βαρσοβία, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν.
Η Ελλάδα αντιμετώπισε έγκαιρα και αποτελεσματικά την υγειονομική κρίση με τις λιγότερες δυνατές συνέπειες, και το ίδιο νομίζω και η Πολωνία, από την οποία προσβλέπουμε να έλθουν και φέτος τουρίστες, οι περισσότεροι εκ των οποίων προτιμούν τα παράλια της εκλογικής μου περιφέρειας, της Λάρισας.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το μεταναστευτικό φαινόμενο δεν είναι παροδικό. Οι αιτίες του φαινομένου είναι πολλές, και δεν εδράζονται μόνον στις πολεμικές συρράξεις και τις εμφύλιες συγκρούσεις. Σοβαρές αιτίες είναι και η δραματική αύξηση του πληθυσμού στις χώρες της πάλαι ποτέ περιφέρειας, σε Ασία και Αφρική, και η αναζήτηση καλύτερων συνθηκών διαβίωσης, που σημαίνει καλύτερες συνθήκες εργασίας, κοινωνική πρόνοια, ελευθερία έκφρασης. Όλ’ αυτά που θεωρούνται ως κεκτημένα στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Από πλευράς ευρωπαϊκών χωρών, ωστόσο, οφείλουμε να δούμε με ρεαλισμό και ψυχραιμία, ποιες είναι οι δυνατότητες υποδοχής των προσφυγικών και μεταναστευτικών ρευμάτων. Χωρίς, ταυτόχρονα να κάνουμε εκπτώσεις στις ανθρωπιστικές αξίες που είναι θεμελιακής σημασίας για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.
Το μέγεθος του προβλήματος είναι τέτοιο που απαιτεί μια κοινή ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική, η οποία δυστυχώς, μέχρι σήμερα δεν υπήρχε. Αντιθέτως, οι χώρες της πρώτης εισόδου, οι χώρες που τα σύνορά τους συνιστούν και σύνορα της ΕΕ, αφέθηκαν σχεδόν μόνες τους να διαχειριστούν την διαμορφούμενη κατάσταση.
Στην πράξη δηλαδή οι χώρες στην πρώτη ζώνη στην Μεσόγειο, και ειδικά στο ανατολικό της τμήμα, απ’ όπου εισρέουν οι πρόσφυγες και οι μετανάστες από την Ασία και την Αφρική, αφήνονται να μετατραπούν σε ένα είδος υγειονομικής ζώνης, όπου θα συσσωρεύονται οι μετανάστες, με ότι αυτό συνεπάγεται για την κοινωνική συνοχή αλλά και την οικονομική ευημερία των κρατών αυτών.
Η λογική της αποποίησης των ευθυνών από κάποια κράτη μέλη που αρνούνται την όποια αναλογικότητα των βαρών και την έμπρακτη αλληλεγγύη, που συνιστά βασική αρχή της Ένωσης, πλήττει θανάσιμα το ίδιο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
Αυτή η στάση πρέπει να αλλάξει επειγόντως, αν θέλουμε να μην απωλέσουμε την μεγαλύτερη κατάκτηση που πέτυχαν οι μεγάλοι ευρωπαίοι οραματιστές, και αυτό που επιθυμούν οι λαοί μας. Δεν είναι δυνατόν ένα ζήτημα που έχει πανευρωπαϊκή διάσταση να επαφίεται στους ώμους της Ελλάδας, της Ιταλίας ή της Μάλτας.
Και βεβαίως δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η στάση ορισμένων χωρών που θεωρούν ότι απαλλάσσονται των ευθυνών τους παρέχοντας κάποια οικονομική βοήθεια, πιστεύοντας ότι εκεί τελείωσε το καθήκον τους, και παράλληλα να απολαμβάνουν όλα τα προνόμια και τις ωφέλειες που προκύπτουν από τη συνθήκη Σένγκεν. Αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από καμία χώρα πρώτης υποδοχής, και δεν θα γίνει ούτε από την Ελλάδα.
Το πρόβλημα λοιπόν θα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε από κοινού στην ολότητά του. Κι αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε ένα νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για την Μετανάστευση. Κατ’ αρχάς θα πρέπει να τροποποιηθεί ριζικά ο Κανονισμός του Δουβλίνο ΙΙ.
Οι χώρες που έχουν τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης δεν μπορεί να έχουν την αποκλειστική ευθύνη για τη διαχείριση του προσφυγικού και του μεταναστευτικού, δεν πρέπει και δεν θα αναλάβουν την αποκλειστική ευθύνη έναντι της υπόλοιπης Ευρώπης, έναντι οποιονδήποτε οικονομικών ανταλλαγμάτων. Η αλληλεγγύη πρέπει να εφαρμόζεται στην πράξη. Οι υπάρχοντες πρόσφυγες θα πρέπει να κατανεμηθούν αναλογικά σε όλα τα κράτη μέλη.
Και είναι αδιανόητο να υπάρχει άρνηση ακόμη και για τους ασυνόδευτους ανήλικους, που τουλάχιστον το ανθρωπιστικό καθήκον θα έπρεπε να οδηγήσει στην αποδοχή της παραλαβής αναλογικά ενός μέρους από τους περίπου 5.000 που ζουν στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή.
Ένα σύμφωνο για την μετανάστευση προϋποθέτει, όμως, και την ενιαία διαχείριση του ζητήματος με τις χώρες προέλευσης. Γιατί μόνον έτσι θα υπάρξει πραγματική πίεση για την εξάλειψη των δουλεμπορικών δικτύων. Αλλά και μόνον έτσι θα πειστούν χώρες προέλευσης, όπως το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές, το Αφγανιστάν αλλά και η Αλγερία ή το Μαρόκο να δεχθούν πίσω τους υπηκόους τους, στο πλαίσιο των επιστροφών.
Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να ενεργοποιηθεί η αρχή της αιρεσιμότητας, δηλαδή, η ενίσχυση ή αντιθέτως η στέρηση οικονομικής βοήθεια των χωρών προέλευσης των μεταναστών, που θα συσχετίζεται με τη συνεργασία τους στην αντιμετώπιση του μεταναστευτικού.
Ενιαία πρέπει να είναι και η στάση μας για τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης. Και σ΄ αυτό τον τομέα πρέπει να δηλώσουμε ιδιαίτερα ευτυχείς, διότι το τελευταίο διάστημα υπήρξε πραγματική πρόοδος.
Όπως γνωρίζετε, η χώρα μας αντιμετώπισε μια πραγματική εισβολή στα χερσαία της σύνορα, από παράτυπους κατά συντριπτική πλειοψηφία μετανάστες, ενορχηστρωμένη από το τουρκικό κράτος, που θέλησε να εργαλειοποιήσει το μεταναστευτικό για να εκβιάσει την ευρωπαϊκή αρωγή στη Συρία αλλά και αύξηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων προς την Άγκυρα.
Η απροκάλυπτη αυτή ενέργεια της Άγκυρας είναι κατάφωρη παραβίαση της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας. Ήδη, με προκλητικές δηλώσεις Τούρκοι υπουργοί προαναγγέλλουν ότι θα οργανώσουν εκ νέου τη μετάβαση μεταναστών στα χερσαία σύνορά μας για να εισέλθουν παράνομα στην Ευρώπη.
Η σθεναρή στάση των ελληνικών δυνάμεων ασφαλείας απέτρεψε αυτήν την εισβολή. Και σε αυτήν την επιχείρηση είχαμε δίπλα μας τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, πολλά κράτη μέλη, που έστειλαν δυνάμεις και μέσα τόσο στον Έβρο όσο και στο Αιγαίο.
Τα γεγονότα αυτά επιβεβαίωσαν και στην πράξη ότι τα σύνορα της Ελλάδας είναι και σύνορα της Ευρώπης. Αυτή είναι μια σημαντική παρακαταθήκη που πρέπει να την εμπλουτίσουμε και να την ισχυροποιήσουμε και θεσμικά, μέσα στο νέο σύμφωνο για την μετανάστευση. Και βεβαίως θα πρέπει να επανεξεταστεί η ερμηνεία της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας που περιορίζει τις επιστροφές μόνο από τα νησιά και όχι από την ενδοχώρα.
Προσδοκούμε από όλους τους εταίρους μας να συνδράμουν την προσπάθεια που γίνεται για μια κοινή μεταναστευτική πολιτική, που θα είναι προς όφελος όλης της Ευρώπης, όλων των πολιτών της, χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς προνομιούχους και ριγμένους. Τώρα είναι η ευκαιρία για την επίτευξη αυτού του στόχου που μπορεί να κάνει την ΕΕ πιο ενωμένη και πιο δυνατή. Σε αντίθετη περίπτωση αργά ή γρήγορα θα επικρατήσουν φυγόκεντρες δυνάμεις, διαλυτικές τάσεις στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, και τότε όλοι θα είμαστε χαμένοι».
Στη δευτερολογία του ο κ. Χαρακόπουλος ζήτησε από τους συνομιλητές του να καλέσουν «την κυβέρνηση της Πολωνίας να ανταποκριθεί θετικά στο αίτημα των ελληνικών αρχών για τη μετεγκατάσταση έστω ασυνόδευτων παιδιών, που είναι τα μεγαλύτερα θύματα αυτής της τραγωδίας», έκκληση την οποία δεσμεύτηκαν να μεταφέρουν.
