Βηρυτός, 2 Απριλίου 2018
Εισήγηση
του εισηγητή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, βουλευτή Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας,
κ. Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη Συνεδρίαση της Διεθνούς Γραμματείας
των Προέδρων και Εισηγητών των Επιτροπών της ΔΣΟ στη Βηρυτό
«Κύριε Γενικέ Γραμματέα,
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Και μόνον το γεγονός ότι η συνεδρίαση της Γραμματείας μας λαμβάνει χώρα στην Βηρυτό, στην όμορφη χώρα του Λιβάνου, στην καρδιά της Μέσης Ανατολής αποτελεί ένα μήνυμα σύμφυτο με τους σκοπούς και την ύπαρξη της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης της Ορθοδοξίας.
Είμαστε πλησίον του τόπου που Γεννήθηκε και Αναστήθηκε ο Θεάνθρωπος. Από εδώ που το μήνυμα της αγάπης και της σωτηρίας διαδόθηκε σε όλον τον κόσμο. Εδώ που είναι το λίκνο του Χριστιανισμού.
Και εδώ, που μετά από δύο σχεδόν χιλιετίες, ο Χριστιανισμός παραμένει μια ζωντανή πραγματικότητα, αντιπαλεύοντας γενναία μύριες δυσχέρειες και απειλές.
Ευχαριστούμε, λοιπόν, εκ βάθους τη φιλόξενη χώρα του Λιβάνου, που συνιστά πρότυπο συμβίωσης, παρά τις όποιες δυσκολίες, ανθρώπων με διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις. Μια χώρα που θα έπρεπε να αποτελέσει τον οδηγό για την χάραξη του μέλλοντος της πολύπαθης Μέσης Ανατολής.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Στο διάστημα που μεσολάβησε από την προηγούμενη συνεδρίαση, τα κρούσματα αυθαιρεσιών εναντίον των Ορθοδόξων και λοιπών Χριστιανών, δυστυχώς, πολλαπλασιάστηκαν.
• Η εισβολή του τουρκικού στρατού με τη βοήθεια ακραίων ισλαμιστών στην βορειοδυτική Συρία, στην περιοχή του Αφρίν, που συνιστά πράξη παράνομη και εκτός κάθε έννοιας του διεθνούς δικαίου, συνοδεύτηκε εκτός από την απώλεια ανθρωπίνων ζωών και χιλιάδες πρόσφυγες και από καταστροφές θρησκευτικών μνημείων. Ως γνωστόν, τουρκικά αεροσκάφη κατέστρεψαν στην τοποθεσία Μπραντ, κατά τη διάρκεια βομβαρδισμών τον τάφο του προστάτη των Μαρωνιτών, Αγίου Μάρωνα, και την Εκκλησία του Αγίου Ιουλιανού, μια από τις αρχαιότερες εκκλησίες στον κόσμο, που έχει ανεγερθεί στα τέλη του 4ου αιώνα. Μνημεία που περιλαμβάνονται στον κατάλογο με τα μνημεία παγκόσμια κληρονομιάς της UNESCO από το 2011.
• Η τακτική των καταστροφών των χριστιανικών μνημείων από την Τουρκία δεν είναι τυχαία, αλλά εντάσσεται σε μια στρατηγική που την ονομάζουμε “γενοκτονία της μνήμης”. Η στρατηγική αυτή ακολουθείται εντός της τουρκικής επικράτειας, όπου εκκλησίες αιώνων γίνονται τζαμιά, αλλά και όπου αλλού μπορεί, όπως το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου. Συγκεκριμένα, στα χρόνια της κατοχής περισσότερες από 500 Ορθόδοξες εκκλησίες έχουν υποστεί λεηλασία και φθορές, περισσότερες από 133 εκκλησίες, ξωκλήσια και μοναστήρια έχουν βεβηλωθεί, 77 εκκλησίες έχουν μετατραπεί σε τζαμιά, 28 χρησιμοποιούνται από τον τουρκικό στρατό ως αποθήκες, κοιτώνες ή νοσοκομεία, 13 χρησιμοποιούνται ως αποθήκες ή αχυρώνες, 1 έχει γίνει ξενοδοχείο και καζίνο πολυτελείας και το Αρμενικό μοναστήρι Σουρπ Μάγκαρ (κτισμένο τον Μεσαίωνα) έχει γίνει καφετέρια.
• Για τους Χριστιανούς της Μέσης Ανατολής, παρά τις όποιες θετικές εξελίξεις που υπάρχουν στην αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία και στο Ιράκ, εντούτοις είναι ακόμη πολλά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Ο φόβος από εξτρεμιστικές πρακτικές εμποδίζει εκατοντάδες χιλιάδες χριστιανούς να επιστρέψουν στις εστίες τους. Ο φόβος καιροφυλακτεί ακόμη και στην Αίγυπτο, όπου σε πολλές περιοχές, όπως η χερσόνησος του Σινά, δρουν ακραίες οργανώσεις, που σκορπούν το θάνατο, όπως έγινε τον περασμένο Νοέμβριο σε τέμενος των Σούφι με πάνω από 300 νεκρούς.
• Παραβιάσεις, ωστόσο, των δικαιωμάτων των Ορθοδόξων, καταγράφονται και στον ευρωπαϊκό χώρο. Αναφέρω ενδεικτικά την περιοχή του Κοσσόβου και Μετοχίων, όπου οι Σέρβοι Ορθόδοξοι της περιοχής ζουν υπό τον φόβο του εξτρεμισμού των Κοσοβάρων Αλβανών. Σε κίνδυνο βρίσκονται, όμως, και τα χριστιανικά μνημεία της ευρύτερης περιοχής, από τις προσπάθειες αλλοίωσης του ιστορικού παρελθόντος.
• Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην περίπτωση των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου, όπου υφίστανται μια καταπιεστική πολιτική διακρίσεων, που δεν συνάδει με τις αρχές του δικαίου και της ισονομίας.
Δυστυχώς, σοβαρά ζητήματα, στα οποία οφείλουμε να δώσουμε τη δέουσα προσοχή, έχουν ανακύψει σε περιοχές με ορθόδοξο πληθυσμό. Πρόκειται για ζητήματα τα οποία διασπούν την ενότητά μας και δημιουργούν τις προϋποθέσεις μεγαλύτερων και πιο δυσεπίλυτων προβλημάτων στο μέλλον.
• Ένα από αυτά αφορά στην σχισματική Ορθόδοξη Εκκλησία των Σκοπίων, η οποία τελείως αντικανονικά επιδιώκει να δημιουργήσει τετελεσμένα. Και, δυστυχώς, φαίνεται ότι για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας βρίσκει ευήκοα ώτα, γεγονός που θα περιπλέξει περαιτέρω την ήδη περιπλεγμένη κατάσταση στα Βαλκάνια.
• Τέλος, σοβαρή κρίνεται και η κατάσταση στην Ουκρανία, όπου καταγράφονται συνεχείς παρεμβάσεις στα εκκλησιαστικά πράγματα, με σκοπό την απόσπαση εκκλησιών, ενοριών και ιερωμένων από την κανονική Ορθόδοξη Εκκλησία, πάλι για πολιτικούς λόγους. Αυτές οι πράξεις τραυματίζουν την ενότητα των Ορθοδόξων και δημιουργούν σοβαρά ρήγματα που είναι εις βάρος πρωτίστως των πιστών.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Πιστεύω ότι στα συμπεράσματα της Διεθνούς Γραμματείας θα πρέπει να υπάρχει σαφής καταδίκη της “γενοκτονίας της μνήμης” με τη συστηματική καταστροφή μνημείων από πλευράς Τουρκίας.
Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να επαναλάβω την πρότασή μου για την ανάγκη της δημιουργίας ενός μόνιμου Παρατηρητηρίου Παραβιάσεων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ορθοδόξων. Όπως είχαμε αναφέρει ο μηχανισμός αυτός με τη άμεση και έγκυρη συλλογή στοιχείων θα μπορεί να συντάσσει μια ετήσια Έκθεση Παραβίασης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ορθοδόξων όπου γης, η οποία θα αποστέλλεται στον ΟΗΕ, στο Συμβούλιο Ασφαλείας, στο Συμβούλιο της Ευρώπης, την ΕΕ και θα κοινοποιείται στα κράτη μέλη της ΔΣΟ και εκείνα που προβαίνουν σε παραβιάσεις. Προς τούτο προτείνω να συγκροτηθεί μια επιτροπή που θα εξετάσει όλες τις παραμέτρους αυτού του εγχειρήματος και να μας εισηγηθεί σχετικά.
Ευχαριστώ».
