Αθήνα, 7 Μαρτίου 2024
Ομιλία
του Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συζήτηση στη Βουλή για το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας
«Ενίσχυση του Δημόσιου Πανεπιστημίου - Πλαίσιο λειτουργίας μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων»
Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η δημοκρατία μας συμπληρώνει αισίως φέτος μισό αιώνα ζωής και όλοι πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι, παρά τις κατά καιρούς αναταράξεις, με πιο εμβληματική αυτή στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας, τα θεσμικά θεμέλια άντεξαν. Αυτό αναμφίβολα μας εξοπλίζει με μια αυτοπεποίθηση για το μέλλον, στοιχείο κρίσιμο σε ένα διεθνές περιβάλλον που δεν προοιωνίζεται καθόλου ευοίωνο. Ωστόσο, αυτή τη μακρά περίοδο δημοκρατικού βίου δεν καταφέραμε να λύσουμε ζητήματα που ουσιαστικά ανήκουν στη σφαίρα του αυτονόητου. Ένα από αυτά είναι η σύσταση μη κρατικών πανεπιστημίων.
Σήμερα, λοιπόν, καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε εκ νέου κάτι το οποίο σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο, ακόμη και στις πιο αυταρχικές, στις πιο κλειστές κοινωνίες, έχει θεσμοθετηθεί από καιρό. Σε όλη αυτή τη φρενίτιδα της παγκοσμιοποίησης της εκπαίδευσης, της διαρκούς μετακίνησης προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, υποψήφιων διδακτόρων, επιστημονικών ερευνητών και καθηγητών, εμείς έχουμε υψώσει μια δήθεν σημαία αντίστασης, αλλά κατά βάθος αυτό δεν είναι τίποτε άλλο από μια βαθιά υποκρισία και αυτό διότι πολλοί από τους κατηγόρους των μη κρατικών πανεπιστημίων στέλνουν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά πανεπιστήμια του εξωτερικού και, ακόμη χειρότερα, στη χορεία των αντιδρώντων συμμετέχουν και καθηγητές οι οποίοι δίδαξαν ή ακόμη διδάσκουν σε ιδιωτικά πανεπιστήμια του εξωτερικού.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η Νέα Δημοκρατία εδώ και δεκαετίες προσπαθεί να καταργήσει το κρατικό μονοπώλιο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ως Βουλευτής έζησα δύο προσπάθειες για να ανοίξει ο δρόμος για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων. Η πρώτη το 2007 με την απόπειρα αναθεώρησης του άρθρου 16 από την Κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή με Υπουργό Παιδείας την αείμνηστη Μαριέττα Γιαννάκου, που δυστυχώς ναυάγησε από την υπαναχώρηση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο και σήμερα αποδεικνύεται για ακόμη μια φορά κατώτερο των περιστάσεων. Η δεύτερη το 2014 με τη συμπερίληψη του άρθρου 16 στις προτάσεις του τότε Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Οι εξελίξεις είναι γνωστές. Δεν επέτρεψαν την ευόδωση και εκείνης της προσπάθειας. Επικράτησε ο λαϊκισμός, πλευρές του οποίου καταδίκασε εσχάτως ο πρώην πρωθυπουργός, ο κ. Τσίπρας, δυστυχώς κατόπιν εορτής, με το «mea culpa» στο συνέδριο της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ.
Στα περί αντισυνταγματικότητας και εμπορευματοποίησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, που και σήμερα ακούστηκαν για τη νομοθετική πρωτοβουλία της Κυβέρνησης, νομίζω την πιο εύστοχη απάντηση δίνει η επιστημονική τεκμηρίωση των Βενιζέλου – Σκουρή ότι το σχέδιο νόμου επιβάλλει τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα των νομικών προσώπων πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που ιδρύονται από πανεπιστήμια άλλων κρατών. Σήμερα που η κοινωνία είναι πολύ πιο ώριμη, στην Αντιπολίτευση εξακολουθούν να υποδύονται τους επαναστάτες, ενώ στην πραγματικότητα συμπεριφέρονται ως στρουθοκάμηλοι που αρνούνται να δουν την πραγματικότητα. Η επιμονή σε ιδέες και σε στερεότυπα που έχουν παγκοσμίως καταρρεύσει δεν είναι άσχετη και με την ανισορροπία που υπάρχει στο πολιτικό σύστημα, με την Κυβέρνηση ουσιαστικά να μην έχει Αξιωματική Αντιπολίτευση.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κάθε χρόνο χιλιάδες νέοι φεύγουν στο εξωτερικό για να σπουδάσουν. Αυτό σημαίνει οικονομική αιμορραγία στις οικογένειες των ξενιτεμένων φοιτητών, σημαίνει ότι πολλοί από τους φοιτητές μας δεν επιστρέφουν πίσω, κάτι που επιτάθηκε εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Γιατί, λοιπόν, να μην κρατήσουμε αυτά τα παιδιά εδώ ή τουλάχιστον ένα μέρος τους με σαφώς χαμηλότερο κόστος σπουδών για τις οικογένειές τους;
Επιπλέον, είναι ηλίου φαεινότερον ότι η σύσταση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που προβλέπει το υπό συζήτηση νομοσχέδιο -και αξίζουν πραγματικά συγχαρητήρια στον Υπουργό Παιδείας Κυριάκο Πιερρακάκη, που ταυτίζει το όνομά του με αυτή τη μεταρρύθμιση και στην ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας- θα δημιουργήσει πολλές νέες θέσεις εργασίας.
Ένα ακόμη πλεονέκτημα από τη σύσταση μη κρατικών πανεπιστημίων είναι η προσέλκυση πλήθους ξένων φοιτητών και ερευνητών, οι οποίοι αφενός θα αποτελούν πηγή ενίσχυσης της οικονομίας αφετέρου θα καταστούν πρεσβευτές της Ελλάδος στις χώρες τους. Και αναμφίβολα η σύσταση παραρτημάτων από εγνωσμένου κύρους πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού θα ενισχύσει συνολικά το επίπεδο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ωφελώντας και τα δημόσια ΑΕΙ.
Και επειδή ο προβληματισμός που ακούγεται αναφέρεται κυρίως στη δημόσια εκπαίδευση και τους κινδύνους από τη σύσταση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, θεωρώ ότι η κινδυνολογία αυτή είναι μια επίθεση σε ανεμόμυλους. Τα δημόσια ΑΕΙ παραμένουν ο κεντρικός άξονας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η πολιτεία συνεχίζει να τα ενισχύει παντοιοτρόπως οικονομικά και θεσμικά για να συνεχίσουν να λειτουργούν με τον αρτιότερο τρόπο. Είμαστε υπερήφανοι για την πλειοψηφία των πανεπιστημιακών σχολών μας. Δεν είναι τυχαίο ότι οι απόφοιτοί μας απορροφώνται με τέτοια ευκολία από τις χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου.
Όλα αυτά, όμως, δεν αναιρούν την ανάγκη παράλληλης σύστασης και λειτουργίας μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Δεν πρόκειται για μια σχέση ανταγωνιστική, αλλά συμπληρωματική και εντέλει γόνιμη.
Κύριε Πρόεδρε, ολοκληρώνοντας θέλω να επαινέσω για έναν ακόμη λόγο τους συντάκτες του νομοσχεδίου, διότι με τις διατάξεις του αναβαθμίζεται το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης αποκτώντας την τρίτη θέση στα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας. Είναι μια απόφαση που αναβαθμίζει ολόκληρη την ακριτική Θράκη και αυτό έχει τη σημασία του.
Τέλος, να απευθύνω μια ύστατη έκκληση στην Αντιπολίτευση να ξανασκεφτεί τη στάση της. Είναι οξύμωρο η Αξιωματική Αντιπολίτευση να έχει αρχηγό που σπούδασε σε ιδιωτικά πανεπιστήμια της Αμερικής και στην Ελλάδα να αρνείται τη σύσταση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Το ίδιο ισχύει και για το ΠΑΣΟΚ το οποίο εν μία νυκτί άλλαξε θέση υποκύπτοντας στις σειρήνες του λαϊκισμού. Τώρα είναι ώρα ευθύνης για όλους μας.
Σας ευχαριστώ.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/Uog1pxUZsmw
