Χίος, 4 Μαΐου 2017
Ομιλία
εισηγητή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, βουλευτή Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας,
κ. Μάξιμου Χαρακόπουλου,
στη συνεδρίαση της Διεθνούς Γραμματείας, των Προέδρων και Εισηγητών των Επιτροπών της ΔΣΟ στη Χίο
Κύριε Πρόεδρε, κύριε Γραμματέα,
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Θα ήθελα και εγώ να σας καλωσορίσω –και ιδιαίτερα τα νέα μέλη, τους κόπτες της Αιγύπτου- στην Ελλάδα και στο νησί της Χίου, την ιδιαίτερη πατρίδα του Γενικού μας Γραμματέα. Πρόκειται για έναν τόπο με πλούσια ιστορία, που ξεκινά πριν από τα χρόνια του Ομήρου και συνεχίζεται αδιάλειπτα έως και σήμερα.
Είναι ένας τόπος συνάμα μαρτυρικός. Οι κάτοικοι τού ακμάζοντος τότε νησιού υπέστησαν ολοκληρωτική σχεδόν σφαγή το 1822 από τους Τούρκους. Τιμωρήθηκαν για την επιμονή τους να διατηρήσουν την εθνική και θρησκευτική τους ταυτότητα, την ελληνική τους συνείδηση και την Ορθόδοξη πίστη. Ο θάνατός τους, ωστόσο, στάθηκε η αφορμή για την εκδήλωση ενός κύματος αλληλεγγύης από τον χριστιανικό κόσμο, με τη βοήθεια και του περίφημου πίνακα του Ντελακρουά, που και σήμερα κοσμεί το Μουσείο το Λούβρου. Αλληλεγγύη που συνέβαλε καθοριστικά στην επιτυχία της ελληνικής επανάστασης και στην ανεξαρτησία του κράτους μας.
Η εισαγωγή μου δεν έχει, δυστυχώς, μόνον χαρακτήρα ιστορικό. Το μαρτύριο των Χριστιανών της Ανατολής εξακολουθεί αμείωτο έως και σήμερα. Πριν από έναν αιώνα, στις απέναντι ακτές της Μικράς Ασίας, λίγα μόλις μίλια από εδώ που βρισκόμαστε, ο χριστιανισμός ήταν παντού παρών. Η γενοκτονία, όμως, των Χριστιανών της Ανατολής -Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων- σχεδόν εξαφάνισε αυτή τη δισχιλιετή μαρτυρία.
Τώρα πια απομένουν μονάχα κάποιες εκκλησιές και μοναστήρια, που κι αυτά βρίσκονται υπό την δαμόκλειο σπάθη αυτή τη φορά της Γενοκτονίας της Μνήμης, που ακολουθούν οι οπαδοί του νεο-οθωμανικού δόγματος. Από αυτή την νέα Γενοκτονία κινδυνεύει ακόμη και η Αγιασοφιά στην Κωνσταντινούπολη, το Οικουμενικό αυτό σύμβολο της Χριστιανοσύνης.
Η Γενοκτονία των Χριστιανών στις ημέρες μας έχει επεκταθεί σε όλο τον χώρο της Μέσης Ανατολής, το λίκνο αυτό του Χριστιανισμού. Ο σύγχρονος κόσμος φαίνεται συχνά να λησμονεί ότι εδώ γεννήθηκε και άνθισε ο Χριστιανισμός. Ότι εδώ γεννήθηκε ο μοναχισμός, ο ασκητισμός των στυλιτών, ότι εδώ γεννήθηκαν οι Πατέρες της Εκκλησίας. Καισάρεια, Αντιόχεια, Δαμασκός, Χαλέπι, Ιεροσόλυμα, Αλεξάνδρεια, Σινά. Ένας κόσμος που άκμασε ιδιαίτερα στα ένδοξα βυζαντινά χρόνια.
Υπάρχει ένα βιβλίο, ενός Σκωτσέζου περιηγητή, του Ουίλιαμ Νταρίμπλ, που στα τέλη του περασμένου αιώνα, κάνει ένα ταξίδι, σε όλους αυτούς τα ιερούς τόπους, με βάση το Λειμωνάριο του 6ου αιώνα, και το ονομάζει «Ταξίδι στη σκιά του Βυζαντίου». Αλλά και ένας άλλος σπουδαίος διανοούμενος, γνωστός στους Ρώσους φίλους μας, ο Λέβ Γκουμιλιώφ, συμπεριλαμβάνει στον βυζαντινό κόσμο όλους τους Χριστιανούς της Ανατολής, σε όποιο δόγμα κι αν ανήκουν.
Αυτός ο κόσμος είναι που σήμερα βρίσκεται σε μέγιστο κίνδυνο. Η ενίσχυση ακραίων και μισαλλόδοξων δυνάμεων σε χώρες όπως η Συρία και το Ιράκ, έχει προκαλέσει την εξόντωση ή την εκδίωξη εκατοντάδων χιλιάδων συνανθρώπων μας και μεταξύ αυτών την πλειοψηφία των Χριστιανών. Αλλά και σε άλλες χώρες, ο χριστιανικός πληθυσμός ζει υπό το φόβο των βάρβαρων τρομοκρατικών επιθέσεων, όπως στην Αίγυπτο. Είναι άλλωστε πρόσφατες οι αιματηρές εκρήξεις που στοίχησαν τη ζωή σε δεκάδες πιστούς στις κοπτικές εκκλησίες.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι σε ότι αφορά τη Συρία, η ρωσική επέμβαση, σε μια κρίσιμη στιγμή του πολέμου, άλλαξε το ρου των γεγονότων. Έκτοτε, παράλληλα και με την προέλαση των δυνάμεων που πολεμούν το Ισλαμικό Κράτος στην ανατολική Συρία και στο Ιράκ, η ελπίδα για μια έστω και μεσοπρόθεσμα ειρηνική διευθέτηση των συγκρούσεων, αλλά και επιβίωσης του χριστιανισμού, έχει πάλι ανθίσει.
Αν και πρέπει να επισημάνουμε ότι συχνά γεωπολιτικά, γεωστρατηγικά και γεωοικονομικά συμφέροντα υπερτερούν τόσο των ανθρωπιστικών αξιών όσο και αυτής ακόμη της αυτονόητης αλληλεγγύης απέναντι στους συνανθρώπους μας που υποφέρουν από τη βία φανατικών. Και γίνεται ακατανόητη ακόμη περισσότερο μια ανάλογη στάση, όταν αφορά Χριστιανούς, τους οποίους κάποιες μεγάλες δυνάμεις δείχνουν απροθυμία να προστατεύσουν. Κάτι που, δυστυχώς, εμείς οι Έλληνες το βιώσαμε με οδυνηρό τρόπο το 1922, όταν βρεθήκαμε χωρίς καθόλου συμμάχους.
Εύστοχα αναφέρθηκε στις ευθύνες της χριστιανικής Δύσης ο συνάδελφος από την Ιορδανία.
Το χρέος, λοιπόν, όλων όσοι συμμετέχουμε σ’ αυτό το συνεχώς αναβαθμιζόμενο θεσμό, της ΔΣΟ, είναι να σταθούμε δίπλα στους αδελφούς μας Χριστιανούς στην μαστιζόμενη από την πόλεμο και την τρομοκρατία Μέση Ανατολή. Με έναν κύριο και θα έλεγα ιερό σκοπό:
• Να παραμείνουν οι Χριστιανοί στις εστίες τους αλλά και να επιστρέψουν όσοι, εκατοντάδες χιλιάδες, έφυγαν ως πρόσφυγες.
• Να μην κοπεί το νήμα 2.000 ετών αδιάλειπτης χριστιανικής παρουσίας. Να ακουστούν και πάλι οι καμπάνες της Ανάστασης σε κάθε εκκλησία στο Ιράκ, στη Συρία, και όπου αλλού.
• Να λειτουργούν χωρίς τον φόβο της τρομοκρατίας στην Αίγυπτο, στον Λίβανο ακόμη και στη Λιβύη.
• Να συμβάλλουμε κι εμείς από τη μεριά μας στη δημιουργία μιας ειρηνικής, πραγματικά πολυπολιτισμικής Μέσης Ανατολής, όπου όλες οι θρησκείες ισότιμα με σεβασμό στην ιδιαιτερότητα του άλλου θα συνυπάρχουν.
Από μεριάς μας χρειάζεται ενεργοποίηση προς την κατεύθυνση ανάληψης πρωτοβουλιών από τις χώρες που εκπροσωπούμε στη Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας. Αναφέρω μερικές σκέψεις, ως γενικό πλαίσιο προτάσεων που απαιτεί τον εμπλουτισμό και τη συμβολή όλων μας:
• Την εκπόνηση ενός προγράμματος υποτροφιών για χριστιανούς φοιτητές και μαθητές, που επιστρέφοντας στην πατρίδα τους θα μπορούν να συνεισφέρουν στην ανύψωση του πνευματικού και υλικού επιπέδου των συμπατριωτών τους.
• Τη φιλοξενία σε κατασκηνώσεις νέων από τις εμπόλεμες χώρες ή από τις περιοχές που διαβιούν ως πρόσφυγες
• Την οικονομικο-τεχνική ενίσχυση των τοπικών Εκκλησιών με σκοπό την αρωγή του ποιμνίου τους. Για το λόγο αυτό χρειάζεται και η στενότερη συνεργασία μαζί τους, ώστε να υπάρξει και άμεση και έγκυρη πληροφόρηση των σχετικών αναγκών.
• Την συμβολή στην ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων ναών και μονών, στις περιοχές που είναι δυνατόν να υπάρξουν τέτοια προγράμματα.
Η οικονομική κρίση που ταλανίζει πολλές από τις χώρες μας αποτελεί οπωσδήποτε τροχοπέδη σε πιο μεγάλες παρεμβάσεις, και σίγουρα μακράν των πραγματικών μας επιθυμιών. Ωστόσο, στο μέτρο του δυνατού, οφείλουμε να καταπιαστούμε με αυτό το έργο, και ελπίζω να καταφέρουμε αρκετά αν ενώσουμε τις δυνάμεις μας.
Παράλληλα, και ως εισηγητής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, θεωρώ ότι θα πρέπει να εξετάσουμε το ενδεχόμενο να παρεμβαίνουμε με πιο συντονισμένο τρόπο σε ζητήματα παραβίασης των δικαιωμάτων των χριστιανών. Όπως για παράδειγμα οι τρομοκρατικές επιθέσεις στην Αίγυπτο. Αλλά και με αφορμή άλλα γεγονότα, όπως η ανάγκη αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Χριστιανών της Ανατολής από το τουρκικό κράτος αλλά και η μετατροπή των εκκλησιών στην Τουρκία σε τεμένη.
Καθ’ αυτόν τον τρόπο η φωνή μας θα γίνεται σταδιακά πιο ισχυρή, ιδιαιτέρως αν απευθύνεται σε θεσμούς όπως ο ΟΗΕ, το Ευρωκοινοβούλιο, ο ΟΑΣΕ και οι παρεμβάσεις μας είναι βέβαιο ότι τότε θα είναι πιο αποτελεσματικές.
Τέλος, αναφορικά με όσα ειπώθηκαν για τις εξελίξεις στα Σκόπια θα ήθελα να πω ότι ελπίζω τώρα να συνειδητοποιήσουν την αξία της φιλίας και καλής γειτονίας με την Ελλάδα, που είναι προϋπόθεση εισόδου τους στους ευρωατλαντικούς θεσμούς. Και προϋπόθεση φιλίας και καλής γειτονίας για την Ελλάδα είναι ο σεβασμός της ιστορικής αλήθειας και όχι ο σφετερισμός της όπως γίνεται από τη FYROM. Δεν είναι δυνατόν να αποδεχθούμε ποτέ ότι οι εμφανισθέντες αιώνες μετά Χριστόν Σλάβοι στη βαλκανική είναι Μακεδόνες απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Αυτό είναι ύβρις την οποία επ’ ουδενί δεν δεχόμαστε.
Ορθώς η οικουμενική ορθοδοξία, όλες οι κατά τόπους ορθόδοξες εκκλησίες, δεν αναγνωρίζουν την αυτοαποκαλούμενη “Εκκλησία της Μακεδονίας”, που είναι κανονικό έδαφος του πατριαρχείου της Σερβίας.
Κατά τα λοιπά, τα Σκόπια είναι καλοδεχούμενα στη ΔΣΟ με τη διεθνή τους ονομασία.
Σας ευχαριστώ».
