Πως φτάσαμε στην κρίση της παγκοσμιοποίησης

Του δρος Μάξιμου Χαρακόπουλου

Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι η παγκοσμιοποίηση, η οποία ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, με την κατάρρευση του σοσιαλιστικού μπλοκ και τον θρίαμβο των δυτικών ιδεών της ελευθερίας και της δημοκρατίας, βρίσκεται σε κρίση.

Η υπεραισιόδοξη πρόβλεψη του Φουκουγιάμα για το τέλος της Ιστορίας, με την επικράτηση κοινών κανόνων της αγοράς και σεβασμού των δικαιωμάτων διαψεύστηκαν παταγωδώς.

Οι αποφάσεις του προέδρου Τραμπ για την επιβολή δασμών στα εισαγόμενα αγαθά, ανεξάρτητα από τις παλινωδίες με τα ποσοστά και τις αναβολές που ανακοινώνονται, και η έναρξη ενός παγκόσμιου εμπορικού πολέμου κυρίως με την ανταγωνίστρια Κίνα, αποτέλεσαν την κορύφωση μιας μακράς διαδικασίας.

Είχαν προηγηθεί άλλα φαινόμενα, τα οποία υπονόμευσαν το όραμα της παγκοσμιοποίησης. Όπως αυτό της ελεύθερης μετακίνησης ανθρώπων. Αυτή η αντίληψη, που ενισχύθηκε από τις ανάγκες φθηνού εργατικού δυναμικού από προηγμένες οικονομίες, αλλά και από τις αντιξοότητες του λεγόμενου παλαιότερα τρίτου κόσμου, ο οποίος γνωρίζει δημογραφική έκρηξη, προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις. Η προσπάθεια να διαμορφωθούν, σχεδόν δια της επιβολής, πολυπολιτισμικές κοινωνίες με ασύνδετους μεταξύ τους πληθυσμούς, είχε ως αποτέλεσμα κοινωνικές και πολιτικές αναστατώσεις. Αυτές, μάλιστα, εντάθηκαν όταν η νέα κατάσταση συνοδεύτηκε από μια ιδεολογική ατζέντα που παραμέριζε τις παραδοσιακές αξίες των κοινωνιών. Το είδαμε στην Ευρώπη με τα διάφορα ιδεολογήματα της γουόκ κουλτούρας, την αποχριστιανοποίηση των εορτών, τη θεωρία των «ανοιχτών συνόρων». Μοιραία, ως απάντηση σε όλες αυτές τις βίαιες ανατροπές, ήρθε η απαίτηση για επιστροφή στις εθνικές ταυτότητες, αλλά και για αυστηροποίηση των ελέγχων για τους εισερχόμενους σε κάθε χώρα. Σε σημείο που απειλείται ακόμη και η συμφωνία Σένγκεν.

Την διάψευση των προσδοκιών των οπαδών της παγκοσμιοποίησης την παρακολουθήσαμε και στο ζήτημα της διάχυσης των δημοκρατικών αξιών στον κόσμο. Πολλές χώρες κατάφεραν να ενισχυθούν οικονομικά και γεωπολιτικά, επωφελούμενες από την οικονομική παγκοσμιοποίηση, χωρίς ωστόσο να ενστερνιστούν τις αρχές της δυτικής δημοκρατίας. Αντιθέτως, εξακολουθούν στον δικό τους πολιτικό δρόμο, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Δεν χρειάζεται να πάμε μακριά για να το διαπιστώσουμε, καθώς η Τουρκία είναι ένα κατ’ εξοχήν τέτοιο παράδειγμα. Αναμφίβολα, αναβαθμίστηκε κατά τις δεκαετίες της παγκοσμιοποίησης, καθώς διεύρυνε την παραγωγική της δομή σε αξιοθαύμαστο βαθμό. Την ίδια ώρα, όμως, διοικείται από μια ηγεσία με ισλαμιστική ιδεολογία, ενώ η τουρκική κοινωνία κάνει διαρκώς βήματα προς τα πίσω, στην οθωμανική της παράδοση. Ταυτόχρονα, το δημοκρατικό πολίτευμα υπονομεύεται διαρκώς, με σκληρές διώξεις κατά των πολιτικών αντιπάλων του καθεστώτος.

Σε ένα τέτοιο παγκόσμιο περιβάλλον, που αντί της αγαστής συνεργασίας αναδύθηκε ένα πολυπολικό και ανταγωνιστικό σύστημα, ήταν ζήτημα χρόνου να φθάσουμε και στο πεδίο του εμπορίου. Η μετακίνηση του πυρήνα της παραγωγικής δραστηριότητας στις χώρες της ανατολικής Ασίας, ήταν επόμενο να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην αναπτυγμένη Δύση, των ΗΠΑ συμπεριλαμβανομένων. Η αθρόα εισαγωγή προϊόντων και αγαθών, έστω φθηνότερων, από χώρες όπως η Κίνα, μοιραία αυξάνει τα ελλείμματα, που δεν είναι δυνατόν να χρηματοδοτούνται αενάως για να διατηρείται υψηλό το βιοτικό επίπεδο μιας κοινωνίας. Ως Ελλάδα έχουμε βιώσει, δυστυχώς, την οδυνηρή εμπειρία της χρεωκοπίας και των μνημονίων. Ανεξάρτητα, λοιπόν, από τον «τυφώνα Τραμπ», το πρόβλημα είναι υπαρκτό και σοβαρό. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει ποια θα είναι η τελική έκβασή του. Αυτό, όμως, που μπορούμε να κάνουμε είναι να λάβουμε, όσο είναι ακόμη καιρός, όλα εκείνα τα μέτρα που θα μας επιτρέψουν να απαντήσουμε δημιουργικά στις προκλήσεις που εγείρει η νέα φάση που έχει εισέλθει ο κόσμος μας.

Ο δρ Μάξιμος Χαρακόπουλος είναι βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας, πρώην υπουργός.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην POLITICAL την Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2025 

Αθήνα, 21 Απριλίου 2025

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑ ΕΚΔΗΜΙΑ ΠΟΝΤΙΦΙΚΑ:

Ο Πάπας Φραγκίσκος ήταν ένας ταπεινός άνθρωπος καλής θελήσεως

Ο Γενικός Γραμματέας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (ΔΣΟ), μέλος της Βουλής των Ελλήνων, δρ Μάξιμος Χαρακόπουλος για την εκδημία του πάπα Ρώμης Φραγκίσκου προέβη στην ακόλουθη δήλωση:

«Ο πάπας Φραγκίσκος υπήρξε ένας ταπεινός άνθρωπος καλής θελήσεως, ο οποίος πίστευε πραγματικά στον ειλικρινή διάλογο μεταξύ των Ορθοδόξων και των Ρωμαιοκαθολικών. Ως επικεφαλής της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας είχα την ευκαιρία να το διαπιστώσω και προσωπικά κατά τις δύο συναντήσεις που είχαμε στην Αγία Έδρα στο Βατικανό. Τόσο για το ζήτημα της προστασίας της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, για το οποίο τον ενημερώσαμε τον Αύγουστο του 2022, επιδίδοντάς του και τον σχετικό Τόμο που έχουμε εκδώσει, όσο και τον Σεπτέμβριο του 2024, με αφορμή τον εορτασμό του Κοινού Πάσχα του τρέχοντος έτους, συναντήσαμε έναν θερμό συναντιλήπτορα.

Αποτελεί, ασφαλώς, δυστύχημα το γεγονός ότι η εκδημία του δεν θα επιτρέψει την κοινή παρουσία του πάπα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, με τον οποίο καλλιέργησαν μια εξαίρετη σχέση, στην ιστορική επέτειο των 1700 ετών από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο, που προγραμματίζονταν να εορταστεί τον Μάιο στην Νίκαια της Βιθυνίας.

Αναμφίβολα, ο πάπας Φραγκίσκος θα καταγραφεί ως ένας από τους σημαντικούς προκαθημένους της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας, που υπερασπίστηκε την αξία της ισότητας και της αλληλεγγύης μεταξύ όλων των ανθρώπων, ενώ επέδειξε γνήσια αγωνία για την επικράτηση της ειρήνης στα πολεμικά μέτωπα της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής.

Εκ μέρους της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας εκφράζουμε στον καθολικό κόσμο τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια».

Φωτ. Ο Μάξιμος Χαρακόπουλος με τον πάπα Φραγκίσκο στο Βατικανό.

Ιεροσόλυμα, 19 Απριλίου 2025

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΟΝ ΠΑΝΑΓΙΟ ΤΑΦΟ ΣΤΑ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ:

Το Άγιο Φως σύμβολο Ελπίδας και Ζωής

«Το Άγιο Φως συμβολίζει την Ελπίδα της Αναστάσεως, την επικράτηση της Ζωής επί του θανάτου και της Αλήθειας επί του ψεύδους. Από εδώ, από τους Αγίους Τόπους όπου δίδαξε, σταυρώθηκε και αναστήθηκε ο Ιησούς Χριστός, το μήνυμα της Σωτηρίας απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο, με σκοπό την ηθική και πνευματική του αναγέννηση. Χρόνια Πολλά στους Ορθοδόξους και όλους τους Χριστιανούς που φέτος γιορτάζουν μαζί την εορτή των εορτών, το Πάσχα. Χριστός Ανέστη!». Τα παραπάνω δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (ΔΣΟ), βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας, δρ Μάξιμος Χαρακόπουλος μετά την τελετή αφής του Αγίου Φωτός από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλο Γ΄, στον Ιερό Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα.

Ο επικεφαλής της ΔΣΟ συμμετείχε, εκ μέρους της Βουλής των Ελλήνων, στην ολιγομελή αντιπροσωπεία με τον υφυπουργό Εξωτερικών κ. Γιάννη Λοβέρδο, τον μητροπολίτη Γρεβενών κ. Δαυίδ, ως εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Ελλάδος, και τον έξαρχο του Παναγίου Τάφου π. Ιερώνυμο, που μετέβη στην Αγία Γη, προκειμένου να παραλάβει από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων το Άγιο Φως.

Ο Μάξιμος Χαρακόπουλος υπογράμμισε επίσης ότι «η τελετή και η μεταφορά του Αγίου Φωτός συνιστά και ένα εκκωφαντικό μήνυμα Ειρήνης, τόσο επίκαιρο σε εποχές όπως η δική μας, που εξακολουθούν οι αιματηροί πόλεμοι, η ωμή βία και οι απώλειες αθώων αμάχων. Αναμφίβολα, το δέος από τη συμμετοχή σε ένα τέτοιο πνευματικό γεγονός αλλά και η τιμή της συνοδείας του Αγίου Φωτός στην πατρίδα μας, όπου θα φθάσει μέχρι και το τελευταίο χωριό, είναι κατανοητό ότι δεν περιγράφονται εύκολα με λόγια».

Η αποστολή αναμένεται να φτάσει στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος το απόγευμα, όπου το Άγιο Φως θα τύχει επίσημης υποδοχής, και από εκεί θα διανεμηθεί με ειδικές πτήσεις σε όλη την επικράτεια.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη δήλωση του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.youtube.com/watch?v=ArvIsMesYFI&feature=youtu.be