Αθήνα, 22 Νοεμβρίου 2019
Ομιλία
Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη Βουλή κατά τη συζήτηση για την Αναθεώρηση του Συντάγματος
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι μια εξαιρετικά σημαντική διαδικασία στη ζωή ενός κράτους. Ανάλογα με το εύρος και το βάθος της επηρεάζει λίγο ή πολύ βασικούς τομείς του δημόσιου βίου, της πολιτικής ζωής, τη λειτουργία των θεσμών. Γι αυτό τον λόγο και οι αναθεωρήσεις γίνονται μετά από ωρίμανση χρόνου, όταν η ίδια η πραγματικότητα το επιβάλει.
Στην πραγματικότητα, αυτό συμβαίνει και τώρα. Έχοντας βιώσει μια σχεδόν δεκαετία παρατεταμένης οικονομικής, κοινωνικής, θα έλεγα και ιδεολογικής κρίσης, βρισκόμαστε στην απαρχή μιας νέας εποχής, που ακόμη την αναζητούμε ψηλαφητά, αν και πλέον με μεγαλύτερη αισιοδοξία. Θα περιμέναμε, όμως, ότι αυτή η κομβική στιγμή θα χαρακτηριζόταν από μια αναθεώρηση περισσότερο τολμηρή, με μεγαλύτερη ευρύτητα και πλουσιότερο οραματισμό, καθώς πλέον έχουμε κατασταλαγμένες, υποτίθεται, τις ατέλειες, τις ελλείψεις και τα λάθη που μας κληροδότησε η περίοδος της μεταπολίτευσης, αλλά και με την εμπειρία της κρίσης που βιώσαμε. Δυστυχώς, αυτό δεν συνέβη, γιατί για κακή μας τύχη η προηγούμενη βουλή είχε κυβερνητική πλειοψηφία που δεν θέλησε να κάνει το μεγάλο βήμα. Να κόψει τον ομφάλιο λώρο με τη μεταπολιτευτική μας παθολογία, την οποία αντιθέτως υπεράσπιζε, και υπερασπίζει και τώρα, με ιδιαίτερη ζέση. Όπως, άλλωστε, διαπιστώνουμε με την επισπεύδουσα επιστροφή της αξιωματικής αντιπολίτευσης από το Κόμο της Σοσιαλδημοκρατίας στα πέτσινα μπουφάν της πορείας του Πολυτεχνείου και του ΣΥΡΙΖΑ του 3%.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Αν κάτι σφραγίζει αυτήν την αναθεώρηση είναι η αλλαγή της εκλογής Προέδρου Δημοκρατίας. Και τούτο γιατί το πνεύμα του Συντάγματος, που έως τώρα αξίωνε ευρείες συναινέσεις στο πρόσωπο του Προέδρου, καταστρατηγήθηκε βάναυσα. Κάποιοι δεν δίστασαν να εργαλειοποήσουν την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας για καθαρά μικροκομματικούς σκοπούς, οδηγώντας τη χώρα σε πρόωρες εκλογές. Αυτή η κακή παράδοση ήλθε η ώρα να λάβει τέλος. Η αποσύνδεση της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας από τη διάλυση της βουλής και την πρόωρη προκήρυξη εκλογών συνιστά ένα βήμα προς την κανονικότητα, η οποία είναι και αίτημα της συντριπτικής πλειοψηφίας της ελληνικής κοινωνίας.
Σημαντικές είναι οι αλλαγές για την ασυλία των βουλευτών και την ευθύνη των υπουργών. Τόσο επί της ουσίας, γιατί κανείς δεν πρέπει να έχει διακριτική μεταχείριση από τον νόμο, όσο και γιατί απαιτείται η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς την εκτελεστική και τη νομοθετική εξουσία, η οποία, κατά την περίοδο της δομικής κρίσης που βιώσαμε, έχει πληγεί σε σοβαρό βαθμό, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την σταθερότητα του δημοκρατικού μας πολιτεύματος.
Πραγματική τομή στην πολιτική ιστορία του τόπου -τολμώ να πω- αποτελεί αναμφίβολα η πρόνοια για την ψήφο των ομογενών. Ένα αίτημα χρόνων επιτέλους γίνεται πραγματικότητα –αν και όχι ολοκληρωμένα, όπως θα θέλαμε, λόγω της ανάγκης της ευρύτερης δυνατής ομοφωνίας στο κοινοβούλιο. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η αλλαγή αυτή είναι χρέος μας απέναντι στους συμπατριώτες μας που βρέθηκαν στο εξωτερικό ειδικά την τελευταία δεκαετία. Όλοι αυτοί που ξενιτεύτηκαν και νοιάζονται για την πατρίδα δικαιούνται να έχουν λόγο, κι αυτό εξυπηρετεί η συμμετοχή των ομογενών μας στις εκλογές από την χώρα διαμονής τους, όπως άλλωστε συμβαίνει σε όλα σχεδόν τα σύγχρονα κράτη.
Χαίρομαι, επίσης, γιατί γίνεται πραγματικότητα η πρότασή μας για συνταγματική κατοχύρωση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Ένα μέτρο που ενισχύει τα κοινωνικά δικαιώματα και υψώνει δίχτυ ασφαλείας για εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες μας που βρέθηκαν, ιδιαίτερα στα χρόνια της κρίσης, σε δεινή οικονομική θέση.
Ωστόσο, το μεγάλο θύμα των αριστερών ιδεοληψιών στη συνταγματική αναθεώρηση είναι η μη τροποποίηση του άρθρου 16, που επιβάλλει το κρατικό μονοπώλιο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Την ώρα που βρίθουν ιδιωτικών πανεπιστημίων όλες οι γειτονικές μας χώρες, την ώρα που ακόμη και η Βόρεια Κορέα έχει ιδιωτικό πανεπιστήμιο, την ώρα που δεκάδες χιλιάδες Ελληνόπουλα σπουδάζουν σε ιδιωτικά πανεπιστήμια της Βρετανίας, της Αμερικής, της Κύπρου, με ότι αυτό σημαίνει οικονομικά για τις οικογένειές τους. Εμείς, μόνοι από όλους, θα συνεχίσουμε να στρουθοκαμηλίζουμε, στο όνομα αριστερών ιδεοληψιών, αν και πολλοί από τους υπερασπιστές τους στέλνουν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά πανεπιστήμια και κάποιοι εξ αυτών είναι και καθηγητές σε ξένα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Τόσος φαρισαϊσμός!
Αντιθέτως, η προηγούμενη κυβέρνηση ασχολήθηκε επισταμένως με τις σχέσεις κράτους και εκκλησίας, τα θρησκευτικά σύμβολα και τον ρόλο της Ορθοδοξίας. Θέματα τα οποία είναι λυμένα από την ημερομηνία γέννησης του ελληνικού κράτους. Ωστόσο, και σε αυτήν την περίπτωση, υπερίσχυσαν οι εμμονικές ιδεοληψίες, η αποστροφή στις παραδόσεις μας, η αμφισβήτηση της ταυτότητας και της ιστορίας μας. Το Σύνταγμά μας, όμως, ο νομικός μας πολιτισμός, έχουν εξασφαλίσει τη μέγιστη ισορροπία μεταξύ της επικρατούσας θρησκείας, της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, στην οποία όμνυαν και οι αγωνιστές του ‘21 που σε δύο χρόνια θα γιορτάσουμε την συμπλήρωση δύο αιώνων από τότε, και της ελευθερίας της θρησκευτικής έκφρασης κάθε επίσημα αναγνωρισμένης θρησκείας, ομολογίας ή δόγματος. Δεν χρειάζεται, λοιπόν, καμία αλλαγή και καμία τροποποίηση.
Όπως επίσης καμία τροποποίηση δεν απαιτείται για την ορκωμοσία των βουλευτών. Ο νομοθέτης δίνει τη δυνατότητα να ορκίζεται κάποιος εάν είναι πιστός Χριστιανός, στο Ευαγγέλιο, ή στο Κοράνι για τους μουσουλμάνους συναδέλφους μας, ή με πολιτικό όρκο αν έχει οποιοδήποτε κώλυμα. Για ποιο λόγο να επιβληθεί σε όλους ο πολιτικός όρκος; Γιατί οι λίγοι να επιβάλλουν στους πολλούς τα πιστεύω τους; Δεν συμφωνώ σε καμία περίπτωση οι ιδεοληπτικές εμμονές κάποιων, από όποιο πολιτικό χώρο κι αν προέρχονται, να επιβληθούν έναντι της πλειοψηφίας και των παραδόσεών μας.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Χωρίς αμφιβολία, η αναθεώρηση που συζητούμε είναι κατώτερη των περιστάσεων. Είναι μια άτολμη και αναιμική αναθεώρηση σε σχέση με τις ανάγκες της εποχής. Χάνεται μια ακόμη ευκαιρία για τη δημιουργία μη κρατικών πανεπιστημίων και στη χώρα μας. Ωστόσο, είμαστε αναγκασμένοι να μην την ακυρώσουμε, για να μην ξαναζήσουμε ποτέ πια την εργαλειοποίηση της εκλογής Προέδρου Δημοκρατίας, όπως συνέβη το 2009 και το 2015.
Κλείνοντας κ. Πρόεδρε,
Ελπίζω και εύχομαι η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης και η ψηφοφορία που θα ακολουθήσει τη Δευτέρα να εξασφαλίσουν ευρείες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες στα άρθρα όπου είναι υπερώριμη η αλλαγή τους, προς όφελος της ενίσχυσης των θεσμών και της εμπιστοσύνης της κοινωνίας μας προς το πολιτικό σύστημα.
