Αθήνα, 5 Δεκεμβρίου 2019

Συνέντευξη
Μάξιμου Χαρακόπουλου
στην “Ορθόδοξη Αλήθεια” και στον Δημοσθένη Καλαμπάκα

«Χωρίς συνεργασία οι χριστιανοί στη Μέση Ανατολή κινδυνεύουν με αφανισμό»

Ο επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας Μάξιμος Χαρακόπουλος μιλά στην «Ο.Α.» για τις επαφές με τους Καθολικούς Νομοθέτες, με στόχο την προάσπιση των δικαιωμάτων των πιστών

Είναι απαραίτητη η συνεργασία ορθοδόξων και καθολικών» τονίζει σε συνέντευξή του στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» ο επικεφαλής της ελληνικής κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας στη Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας (ΔΣΟ) Μάξιμος Χαρακόπουλος. Ο βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι η ΔΣΟ βρίσκεται σε επαφή με τους Καθολικούς Νομοθέτες για την προάσπιση των δικαιωμάτων των χριστιανών της Μέσης Ανατολής.
Όσον αφορά το πολύκροτο θέμα των σχέσεων Κράτους-Εκκλησίας, ο κ. Χαρακόπουλος σημειώνει χαρακτηριστικά: «Όσοι επανέρχονται με μια εμμονική διάθεση, ανακινώντας ζήτημα σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας, κινούνται πρωτίστως λόγω ιδεοληψιών και λιγότερο ως έκφραση μιας πραγματικής ανάγκης». Σχετικά με το ουκρανικό ζήτημα ο επικεφαλής της ΔΣΟ αναφέρει ότι είναι μια δυσάρεστη κατάσταση που προκαλεί λύπη και ανησυχία. Επίσης υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, ότι «ο άνθρωπος πρέπει να αποκτήσει συνείδηση της κοινής δημιουργίας του ίδιου και του φυσικού του περιβάλλοντος, να αντιληφθεί ότι είναι μια η πηγή της ζωής, ένας ο Κτίστης και Δημιουργός».

 Ποιος είναι ο στόχος της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας;

Το αίτημα για στενότερη συνεργασία και συντονισμό μεταξύ των Ορθοδόξων λαών γεννήθηκε μετά την πτώση των σοσιαλιστικών καθεστώτων της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Η Ορθοδοξία στα κράτη αυτά παρέμεινε επί δεκαετίες σε συνθήκες είτε υπό σοβαρό περιορισμό είτε υπό διωγμό. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων, η πίστη και οι παραδόσεις δεν είχαν χαθεί, παρά την στυγνή προπαγάνδα τόσων ετών. Η Ορθοδοξία εμφανίστηκε, λοιπόν, στην Ευρώπη με μια νέα δυναμική, που περιλάμβανε μια τεράστια περιοχή από την βαλκανική ενδοχώρα μέχρι τη βόρεια θάλασσα και τον Ειρηνικό Ωκεανό! Αυτήν την ανάγκη συνέλαβαν και προώθησαν βουλευτές της ελληνικής βουλής το 1993, συστήνοντας τη Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας. Προϊόντος του χρόνου ο θεσμός κατόρθωσε να διευρυνθεί και πλέον στους κόλπους του περιλαμβάνει κοινοβουλευτικούς από 25 χώρες, είτε ορθόδοξες κατά πλειοψηφία είτε με μικρό ορθόδοξο πληθυσμό. Επιπλέον, έχει συμπεριλάβει στις δραστηριότητές του Χριστιανούς και άλλων ομολογιών, κυρίως από τις λεγόμενες Εκκλησίες της Ανατολής -Κόπτες, Μονοφυσίτες- αλλά βρίσκεται και σε διαδικασία διαλόγου με ανάλογους θεσμούς των Καθολικών και των μουσουλμάνων, όπως και με το Παναφρικανικό Κοινοβούλιο. Βασικός στόχος της ΔΣΟ είναι η εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ των Ορθοδόξων λαών, η ανάδειξη των αξιών της Ορθοδοξίας και της κοινής θρησκευτικής-πολιτισμικής μας κληρονομιάς και, κυρίως, ο περιορισμός των φαινομένων θρησκευτικής μισαλλοδοξίας και φανατισμού, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή όπου κινδυνεύουν οι Χριστιανοί με αφανισμό.

 Ποια ήταν τα αποτελέσματα των εργασιών της ΔΣΟ που πραγματοποιήθηκαν προ ημερών στην Αθήνα;

Στις 14 και 15 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε η συνάντηση της Διεθνούς Γραμματείας, των Προέδρων και Εισηγητών της ΔΣΟ, όπου συμμετείχαν βουλευτές από 15 χώρες. Στη διάρκεια των εργασιών τέθηκαν και συζητήθηκαν μια σειρά από σοβαρότατα ζητήματα, όπως η κατάσταση των χριστιανών στην Μέση Ανατολή και στην Βόρεια Αφρική, οι δυνατότητες συνεργασίας με άλλους διεθνείς οργανισμούς, οι πρωτοβουλίες που πρέπει να ληφθούν για την προώθηση των στόχων μας στα τοπικά κοινοβούλια. Λόγω ακριβώς του αριθμού των χωρών που αντιπροσωπεύονται στο θεσμό αλλά και του περιεχομένου της αποστολής του, οι επαφές αυτές είναι ιδιαίτερα χρήσιμες και διαφωτιστικές για όλους μας, καθώς γίνεται γόνιμη ανταλλαγή απόψεων για ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων. Είναι ιδιαίτερα θετικό το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες προέρχονται από διαφορετικές, αν και γειτνιάζουσες γεωπολιτισμικές περιφέρειες, όπως είναι η ανατολική Ευρώπη, η Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια. Αυτό νομίζω ότι συνιστά και ένα κρίσιμο πλεονέκτημα για τη ΔΣΟ, που της δημιουργεί ελπιδοφόρες προοπτικές, κάτι που όλοι επεσήμαναν στη συνάντηση των Αθηνών.

«Όσοι επανέρχονται με μια εμμονική διάθεση, ανακινώντας ζήτημα σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας, κινούνται κυρίως λόγω ιδεοληψιών και λιγότερο ως έκφραση μιας πραγματικής ανάγκης. Αυτή η συζήτηση είναι άνευ νοήματος»

 Ποια είναι η άποψή σας για τις σχέσεις κράτους – εκκλησίας;

Όπως τόνισα και στην Βουλή, κατά τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος, όλη αυτή η συζήτηση είναι άνευ νοήματος. Όσοι επανέρχονται με μια εμμονική διάθεση, ανακινώντας ζήτημα σχέσεων εκκλησίας και πολιτείας, κινούνται πρωτίστως λόγω ιδεοληψιών και λιγότερο ως έκφραση μιας πραγματικής ανάγκης. Από την ιδρυτική πράξη του ελλαδικού κράτους, μέσα στα χρόνια της μεγάλης παλιγγενεσίας, που τα 200 χρόνια από την έναρξή της θα εορτάσουμε σε δύο έτη, η Ορθόδοξη Εκκλησία πιστοποίησε το ρόλο της στην διάσωση της ταυτότητας του γένους των Ελλήνων, χωρίς να παραβιάζεται ούτε κατ’ ελάχιστον η ανεξιθρησκεία και η ελεύθερη άσκηση των αναγνωρισμένων ομολογιών και θρησκειών. Όσοι, λοιπόν, επιδιώκουν να της αφαιρέσουν αυτό το ρόλο, στην πραγματικότητα επιζητούν να αφαιρέσουν συστατικά στοιχεία της ταυτότητάς μας. Άραγε ποιον εξυπηρετεί αυτή η εξέλιξη σε μια εποχή ισοπέδωσης των αξιών και τεραστίων προκλήσεων για την ίδια την ύπαρξη του έθνους μας;

 Πιστεύετε, ότι είναι επιτακτική η ανάγκη συνεργασίας Ορθοδόξων και Καθολικών;

Η συνεργασία είναι απαραίτητη μεταξύ όλων. Ο σύγχρονος κόσμος δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς τη συνεργασία και τον διάλογο. Τα μεγέθη τα πληθυσμιακά, τα οικονομικά, τα στρατιωτικά, τα τεχνολογικά, είναι πλέον ασύλληπτα. Ιδιαίτερα με τους Καθολικούς μπορούμε να συνεννοηθούμε σε πολλά ζητήματα –εξαιρώντας βέβαια τα θεολογικά, εκκλησιολογικά, που άλλωστε δεν είναι δική μας αρμοδιότητα. Ήδη για παράδειγμα βρισκόμαστε ως ΔΣΟ σε επαφή με τον ανάλογο θεσμό των Καθολικών, τους Καθολικούς Νομοθέτες, με σκοπό την προάσπιση των δικαιωμάτων των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία, που ελπίζω ότι θα προχωρήσει. Άλλωστε, όσοι δολοφονούν τους Χριστιανούς σε αυτές τις πολύπαθες περιοχές, δεν ρωτούν αν κάποιος είναι Ορθόδοξος, Καθολικός, Προτεστάντης, Μονοφυσίτης ή Ιακωβίτης. Είναι Χριστιανός κι αυτό τους αρκεί για να τον εξοντώσουν. Στο πεδίο της συνεργασίας μας με τους Καθολικούς θα έθετα επίσης και την προάσπιση των κοινών αξιών μας, ως Ευρωπαίοι πολίτες. Δυστυχώς, διαπιστώνουμε τα τελευταία χρόνια να επιχειρείται ένας αποχριστιανισμός της Γηραιάς Ηπείρου, από διάφορα κέντρα στο όνομα δήθεν της προόδου. Ένας, όμως, από τους τρεις ιστορικούς πυλώνες του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι ο χριστιανισμός, μαζί με το ρωμαϊκό δίκαιο και την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Όταν πριονίζεις τα θεμέλια του οικοδομήματος, αυτό αργά ή γρήγορα θα καταρρεύσει.

Ουκρανικό: «Η απόδοση και η αναγνώριση Αυτοκεφαλίας δεν ήταν δρόμος στρωμένος με ροδοπέταλα. Μακάρι να υπάρξει ειρήνευση»

 Τι ακριβώς συμβαίνει με την διαμάχη για το Ουκρανικό ζήτημα και ποια είναι η θέση σας;

Πρόκειται για μια δυσάρεστη κατάσταση, που σίγουρα μας λυπεί και μας ανησυχεί. Δεν θα ήθελα να υπεισέλθω στα αμιγώς εκκλησιαστικά ζητήματα, για τα οποία εξάλλου δεν είμαι αρμόδιος να απαντήσω. Αυτό που, όμως, σίγουρα πιστεύω είναι ότι δεν έχουμε μια δογματική διαφορά, κι ως εκ τούτου το να μιλούμε περί σχίσματος, με το περιεχόμενου του όρου που παραπέμπει στο σχίσμα του 1054, δεν είναι δόκιμο. Δυστυχώς, ενώ ο εθνοφυλετισμός έχει καταδικαστεί ως αίρεση, από τότε που προέκυψε η έννοια του έθνους –κράτους και ιδιαίτερα τον 19ο αιώνα, η Ορθόδοξη εκκλησία ταλαιπωρείται από τέτοια ζητήματα. Μια σειρά κρατών που προέκυψαν από τη διάλυση της οθωμανικής αυτοκρατορίας –μηδέ της Ελλάδος εξαιρουμένης- είτε ανακήρυξαν μονομερώς είτε αιτήθηκαν αυτοκεφαλία. Σε κάθε περίπτωση, η απόδοση και η αναγνώριση της αυτοκεφαλίας, όπως διδάσκει η εκκλησιαστική ιστορία, δεν ήταν δρόμος στρωμένος με ροδοπέταλα… Μακάρι σύντομα να υπάρξει ειρήνευση.

«Το χρέος μας είναι τεράστιο. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε να ολοκληρωθεί η Γενοκτονία που ξεκίνησε στη Μικρασία τον 20ό αιώνα»

- Τι ενέργειες πρέπει να δρομολογηθούν για να σταματήσουν οι διωγμοί Χριστιανών στη Μέση Ανατολή;

Οι Χριστιανοί της Μέσης Ανατολής βρίσκονται, δυστυχώς, υπό απηνή διωγμό εδώ και μια δεκαετία. Η δήθεν “Αραβική Άνοιξη” αποδείχθηκε βαρυχειμωνιά για το χριστιανικό στοιχείο, που απειλείται με εξαφάνιση από τις εστίες του. Μην λησμονούμε ότι σε αυτά τα εδάφη βρίσκεται η κοιτίδα του χριστιανισμού, που επιβίωσε επί 2.000 χρόνια. Το χρέος μας, ως πολιτισμένος κόσμος, ως χριστιανοί, και ιδιαίτερα για εμάς τους Έλληνες, ως απόγονοι του Βυζαντίου, είναι τεράστιο. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε να ολοκληρωθεί η γενοκτονία που ξεκίνησε στην Μικρασία τον 20ό αιώνα, που είχε ως αποτέλεσμα την εξαφάνιση των χριστιανών αρχικώς από το Οθωμανικό και στη συνέχεια το Τουρκικό κράτος. Ένα έγκλημα χωρίς τιμωρία και χωρίς μετάνοια από τους θύτες.
Το ευτυχές είναι ότι σε πολύ μεγάλο τμήμα της Συρίας ο πόλεμος έχει σταματήσει, και παρατηρείται μια εξομάλυνση. Σε άλλες όμως περιοχές, και ιδίως εκεί που έχει παρέμβει παρανόμως η Τουρκία, οι συνθήκες για τους χριστιανούς είναι εχθρικές. Στόχος μας πρέπει να είναι η ειρήνη στη χώρα αυτή, η αποκατάσταση της τάξης, η απόσυρση όλων των παράνομα ευρισκόμενων εκεί στρατών, και στη συνέχεια μια γενναιόδωρη οικονομική βοήθεια για την ανασυγκρότηση της οικονομίας. Αυτό θα είχε σαν αποτέλεσμα όχι μόνον να μην φύγουν οι εναπομείναντες χριστιανοί, αλλά να επιστρέψουν πίσω και οι εκατοντάδες χιλιάδες που βρίσκονται σε στρατόπεδα στον Λίβανο, στην Ιορδανία ή ακόμη ζουν ως πρόσφυγες στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη. Είναι ένα εγχείρημα δύσκολο, αλλά πρέπει να το προσπαθήσουμε. Και για την επιτυχία του απαιτείται η συνέργεια όλων. Γι’ αυτό και συζητούμε και με τους Καθολικούς Νομοθέτες και όχι μόνο, για την προώθηση ενός Παρατηρητηρίου Διώξεων των Χριστιανών, το οποίο θα καταγράφει άμεσα και έγκυρα όλες τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων των Χριστιανών, μεταξύ αυτών και της Μέσης Ανατολής.

«Οι εισροές μεταναστών τείνουν να δημιουργήσουν συνθήκες χάους σε πολλές περιοχές της χώρας μας»

 Δηλώσατε πρόσφατα στον τηλεοπτικό σταθμό “AL JAZEERA” ότι “ούτε η Ευρώπη, πόσο δε μάλλον η Ελλάδα, μπορεί να δεχθεί όλους τους οικονομικούς μετανάστες, όλους τους κατατρεγμένους. Πιστεύετε ότι εγκυμονούνται μακροπρόθεσμα κίνδυνοι για το χριστιανικό στοιχείο στην Ευρώπη;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το μεταναστευτικό είναι το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα. Οι εισροές των μεταναστών, που επισήμως είναι πολύ περισσότερες των προσφύγων, τείνουν να δημιουργήσουν συνθήκες χάους σε πολλές περιοχές της χώρας, και πρωτίστως στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Ταυτόχρονα δεν πρέπει να παραβλέπουμε τις σκοπιμότητες της Άγκυρας σε αυτήν τη διαρκή παρώθηση των μεταναστών να περνούν τα σύνορα. Οι αριθμοί αυτών που καταφθάνουν στην Ελλάδα καθημερινά, κυριολεκτικώς ζαλίζουν.
Κανείς δεν αντιλέγει ότι οφείλουμε να είμαστε ανθρωπιστές και να τείνουμε χέρι βοηθείας στους συνανθρώπους μας. Όμως, τα μεγέθη των υποψηφίων μεταναστών από τα κράτη της Ασίας και της Αφρικής είναι τέτοια, που αν δεν αποδώσουν τα μέτρα ανάσχεσης που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση, τότε η χώρα δεν θα αντέξει –οικονομικά και κοινωνικά. Επιπλέον, είναι βέβαιο ότι, λαμβάνοντας υπ’ όψη τη φυγή των νέων μας στο εξωτερικό για εργασία και τη δραματική μείωση των γεννήσεων, εάν συνεχιστούν οι αθρόες ροές, κάποια στιγμή εκ των πραγμάτων θα υπάρξει και ζήτημα αλλοίωσης του πληθυσμού και της φυσιογνωμίας της χώρας.

 Στην ομιλία σας στο φόρουμ “θρησκεία και οικολογία” που έγινε τον Οκτώβριο, στη Μόσχα, τονίσατε, μεταξύ άλλων, ότι “ο σεβασμός στην κτίση” σημαίνει “σεβασμό στον Δημιουργό και κτίστη των απάντων”. Μιλήστε μας γι αυτόν τον σεβασμό.

Όπως τόνισα και στο πολύ ενδιαφέρον φόρουμ που έλαβε χώρα πρόσφατα στην Μόσχα, η καταστροφή του περιβάλλοντος προχωρά με τόσο γρήγορο ρυθμό που είμαστε αναγκασμένοι να απαντήσουμε στο δίλημμα «ή αλλάζουμε η καταστρεφόμαστε». Ασφαλώς η τεχνολογία μπορεί να δώσει κάποιες απαντήσεις προς την κατεύθυνση της διάσωσης του πλανήτη. Αλλά η ουσία του προβλήματος και της λύσης βρίσκεται στο πώς ο άνθρωπος θεάται τον κόσμο. Ο άνθρωπος πρέπει να αποκτήσει συνείδηση της κοινής δημιουργίας του ίδιου και του φυσικού του περιβάλλοντος, να αντιληφθεί ότι είναι μια η πηγή της ζωής, ένας ο Κτίστης και Δημιουργός. Αυτό θα του επιτρέψει να αποκαταστήσει μια νέα ισορροπία με τον κόσμο, όχι μόνον εξωτερικά, αλλά πρωτίστως εσωτερικά, επανανοηματοδοτώντας την ίδια τη ζωή του.