Οι κρίσεις ωρίμασαν τις αλλαγές στη γεωργία

Του Μάξιμου Χαρακόπουλου

Η πρωτογενής παραγωγή δεν έμεινε ανεπηρέαστη από τις αναταράξεις της τελευταίας δεκαετίας. Αντιθέτως, δοκιμάστηκε σφόδρα, θέτοντας σε επισφάλεια την συνέχιση της δραστηριότητας πολλών αγροτών και κτηνοτρόφων. Ο οικονομικός μαρασμός που προκάλεσε η κρίση του 2010 και εντεύθεν, οι απροσδόκητες επιπτώσεις της πανδημίας στη διαθεσιμότητα προϊόντων και εφοδίων, η ακρίβεια στην ενέργεια που εκτοξεύτηκε πανευρωπαϊκά λόγω του πολέμου και οι πρωτόγνωρες ζημιές ελέω κλιματικής αλλαγής, προκάλεσαν σοβαρούς κλυδωνισμούς, ενώ επέτειναν το κλίμα αβεβαιότητας στον αγροτικό κόσμο.
Ωστόσο, τα απανωτά αυτά “χτυπήματα” δημιούργησαν το υπόβαθρο για να ωριμάσουν αλλαγές που έπρεπε εδώ και χρόνια να γίνουν πράξη. Έτσι, οι εκτεταμένες ζημιές σε καλλιέργειες και υποδομές από τον “Ιανό” στα Φάρσαλα και την Καρδίτσα, προκάλεσαν την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου, ώστε να διασφαλιστούν ταχύτερες διαδικασίες κρατικών ενισχύσεων και αποζημιώσεων. Κάτι αντίστοιχο συνέβη με τις εκτεταμένες ζημιές από τον καθολικό παγετό του 2021, όπου η κυβέρνηση Μητσοτάκη απέδωσε την “ξεχασμένη” επί χρόνια κρατική συνεισφορά στον ΕΛΓΑ, ώστε να υπάρξει επαρκής ρευστότητα για να αποζημιωθούν οι πληγέντες. Ομοίως, κατά την πανδημία η πολιτεία προέβη σε αιτιολογημένες “κορονοενισχύσεις” για τα προϊόντα και τους κλάδους που επλήγησαν, ενώ, στην ενεργειακή κρίση, “επιδότησε” το κόστος για την πρωτογενή παραγωγή στο ρεύμα άλλα και στα καύσιμα, επαναφέροντας το “αγροτικό πετρέλαιο”.
Προφανώς και τα μέτρα αυτά δεν αρκούν. Βεβαίως, η κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι όσο τα δημοσιονομικά το επιτρέπουν λαμβάνει νέα μέτρα στήριξης. Πρωτίστως, όμως, θα πρέπει να εστιάσουμε στις δομικές αλλαγές που απαιτούνται στον αγροτικό τομέα, οι οποίες παρεμπιπτόντως έχουν ωριμάσει και στις τάξεις των αγροτών.
Η σύγχρονη γεωργία βασίζεται στην ανταγωνιστικότητα, στην επιχειρηματικότητα, στην αρτιότερη εκμετάλλευση και διαχείριση των πόρων και του περιβάλλοντος. Και επειδή αποκτά όλο και ισχυρότερη σύνδεση με τις αγορές κατευθύνεται προς την παραγωγή προϊόντων με συγκεκριμένη ταυτότητα, γεγονός που απαιτεί νέες μεθόδους καλλιέργειας, διαχείρισης, τυποποίησης και εμπορίας. Εδώ, η συμβολή της πολιτείας επιβάλεται να είναι καθοριστική, καθώς θα πρέπει να διασφαλίσει ένα ευνοϊκό πλαίσιο για την ομαλότερη μετάβαση από την γεωργία που συντηρείται από τις επιδοτήσεις στην γεωργία που ανεβαίνει σκαλοπάτια στην κλίμακα της σύγχρονης παγκοσμιοποιημένης αγοράς.
Οι αλλαγές που απαιτούνται δεν είναι ρηξικέλευθες, ούτε καινοτομίες που θα εντυπωσιάσουν. Είναι απλές λύσεις που εύλογα προκύπτουν από όσα έγιναν τα τελευταία χρόνια. Το δύσκολο είναι η εφαρμογή τους. Θα πρέπει να υιοθετηθούν από το σύνολο των αγροτών και να στηριχθούν επαρκώς από την πολιτεία.

1. Αναδιάρθρωση καλλιεργειών
Φέτος, ειδικά στα φρούτα, υπήρξαν προβλήματα με την διάθεση και τις χαμηλές τιμές, παρότι η παραγωγή από πλευράς ποιότητας και ποσότητας ήταν καλή. Πλέον, οι ίδιοι οι αγρότες ζητούν να εφαρμοστούν προγράμματα αναδιάρθρωσης ώστε, δεδομένων των αυξήσεων στο κόστος παραγωγής, να μπορέσουν να μετριάσουν το κόστος αντικατάστασης ποικιλιών ή ειδών στις πολυετείς δενδρώδεις καλλιέργειες. Η εφαρμογή τέτοιων προγραμμάτων θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα αποδοτική σε φρούτα που προορίζονται για τη βιομηχανία π.χ. βιομηχανικό ροδάκινο, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα συνωστισμού σε κάποιες ποικιλλίες ή σε περιοχές που ταλαιπωρούνται συχνά από παγετούς σε ευαίσθητα είδη, όπως τα αμύγδαλα σε πεδινές παγετόπληκτες περιοχές. Ταυτόχρονα, μπορεί να προωθηθεί η μηχανική συλλογή και η ανάπτυξη της συμβολαιακής γεωργίας.

2. Ενδυνάμωση συνεργατικών σχημάτων
Στη χώρα μας, η μέση καλλιεργούμενη έκταση ανά αγρότη υπολείπεται σημαντικά σε σχέση με χώρες που παράγουν ομοειδή προϊόντα στην παγκοσμιοποιημένη πλέον αγορά. Συνεπώς, η μόνη βιώσιμη λύση είναι η συνένωση και συνδιαχείριση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων υπό ένα συνεργατικό σχήμα, το οποίο θα μοιράζεται πόρους και έξοδα με οικονομίες κλίμακος, θα μπορεί να υπόκειται ευκολότερα σε επιστημονική παρακολούθηση για να δημιουργήσει ποιότητα και καινοτομία, να συμμετέχει σε επιδοτούμενα προγράμματα, να συγκεντρώνει όγκο παραγωγής και εν τέλει να ανταγωνίζεται με ευνοϊκότερους όρους αγορές που θα δίνουν υπεραξία στο προϊόν και περισσότερα έσοδα στα μέλη.

3. Αλλαγές στην αγροτική ασφάλιση
Είναι πλέον ώριμες οι συνθήκες, λόγω των ζημιών που προκαλεί η κλιματική αλλαγή και δεν καλύπτονται από το κανονιστικό πλαίσιο του ΕΛΓΑ, για την επίσπευση των αλλαγών στην ασφάλιση της αγροτικής παραγωγής. Ήδη, κάποιοι αγρότες καταφεύγουν σε συμπληρωματική ασφάλιση σε ιδιωτικούς φορείς, πλέον της ασφάλισης στον ΕΛΓΑ, επιδιώκοντας την πληρέστερη κάλυψη της παραγωγής τους από έκτακτες ζημιές. Ο ΕΛΓΑ είναι σύμμαχος του αγρότη, αλλά σε κάθε περίπτωση, ο Κανονισμός ασφάλισης θα πρέπει να προβλέπει τη δυνατότητα για επιπλέον καλύψεις, με το αντίστοιχο ασφάλιστρο. Η ευελιξία στην ασφάλιση του ΕΛΓΑ περνάει και από τα χέρια των αγροτών.

4. Ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού
Ως χώρα γερνάμε, η επαρχία φθίνει και οι πόλεις διογκώνονται. Τα προγράμματα νέων αγροτών είναι ένα μέσο για να ανασχεθεί, εν μέρει, η δημογραφική απίσχναση της περιφέρειας. Ωστόσο, δεν πρέπει να επαναληφθούν τα λάθη της προτελευταίας προκήρυξης, όπου κάποιος γινόταν νέος αγρότης με δεσμεύσεις μόνο για 4 χρόνια. Το πρόσφατο πρόγραμμα, με οκταετείς δεσμεύσεις και γενναιότερη χρηματοδότηση θα κατευθύνει ασφαλέστερα νέο κόσμο στην ενασχόληση με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, γεγονός με θετικές επιδράσεις τόσο στην δημογραφική αναζωογόνηση όσο και στην συνολικότερη οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της περιφέρειας.

5. Ταυτότητα, ποιότητα, εξωστρέφεια
Δεν υπάρχει πραγματικό αντίκρισμα αν παράγουμε προϊόντα και δεν μπορούμε να τα πουλήσουμε. Άλλα ούτε και να παράγουμε στο σύγχρονο κόσμο προϊόντα χωρίς ταυτότητα και ποιότητα. Είμαστε μια μικρή χώρα και οφείλουμε να εστιάσουμε στα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα, όπως οι ευνοϊκότερες κλιματικές συνθήκες για ποιοτικά προϊόντα και η ισχυρή ταυτότητα εμβληματικών προϊόντων μας, όπως η φέτα και οι οίνοι ΠΟΠ. Απαιτείται να διατηρήσουμε την εθνική μας στρατηγική, την ισχυρή παρουσία στα ευρωπαϊκά όργανα, προκειμένου να διασφαλίζεται η προστασία της ονομασίας των προϊόντων μας σε διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, άλλα και η άμεση ενεργοποίηση σε φαινόμενα νοθείας ή καταστρατήγησης των εμπορικών μας σημάτων. Παράλληλα όμως, θεμελιώδους σημασίας είναι και η απαρέγκλιτη τήρηση αυστηρών προδιαγραφών για την προστασία της ποιότητας εγχώρια, καθώς και η πάταξη των περιπτώσεων νόθευσης και λαθρεμπορίας.
Οι απανωτές εξωγενείς κρίσεις τα τελευταία χρόνια εύλογα προβληματίζουν τους πολίτες. Ωστόσο, μπορούμε να ανταπεξέλθουμε στις δυσκολίες χωρίς να περιμένουμε τον από μηχανής Θεό. Η πορεία της χώρας την τελευταία τριετία αποδεικνύει του λόγου το αληθές.

Ο Μάξιμος Χαρακόπουλος είναι βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας, πρώην αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε σε ένθετο αφιέρωμα του “Ελεύθερου Τύπου” για την Έκθεση Agrotica HELEXPO

Αθήνα, 23 Οκτωβρίου 2022

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΗ ΓΙΟΡΤΗ ΑΚΤΙΝΙΔΙΟΥ ΣΤΟΝ ΠΥΡΓΕΤΟ:

Το ακτινίδιο προϊόν με προοπτική

• Το τρίπτυχο της επιτυχίας: συνεργασία, εξωστρέφεια, πιστοποίηση

«Εκείνο που θα ήθελα να κρατήσετε από την παρέμβασή μου είναι ότι χρειαζόμαστε ουσιαστικά τρία πράγματα για να μπορούμε να ατενίζουμε με αισιοδοξία το μέλλον του ακτινιδίου και ευρύτερα της πρωτογενούς παραγωγής στην περιοχή μας: συνεργασία, εξωστρέφεια, πιστοποίηση». Τα παραπάνω τόνισε ο βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος στον χαιρετισμό που κλήθηκε να απευθύνει από την απερχόμενη πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Πυργετού κ. Βασιλική Κολλάτου στο πλαίσιο της 16ης Γιορτής Ακτινιδίου.
Αφού επαίνεσε την δημοτική αρχή Τεμπών για το άνοιγμα της γιορτής προς την κοινωνία, ο Θεσσαλός πολιτικός, αρχικά εστίασε στις προσπάθειες που έγιναν μέχρι σήμερα για το ακτινίδιο. Όπως ανέφερε «είχαμε την ευκαιρία το προηγούμενο Σαββατοκύριακο στα εγκαίνια του ψυγείου-συσκευαστηρίου της Ομάδας Παραγωγών να αναφερθούμε εκτενώς στην αξία του ακτινιδίου και να συγχαρούμε την Ομάδα για τη μεγάλη αυτή επένδυση και πρόοδο που κάνει, δίνοντας προστιθέμενη αξία στο μοναδικό αυτό προϊόν, που είναι σήμα κατατεθέν για την περιοχή. Και χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί συνέβαλα κατά τη θητεία μου ως αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, προκειμένου να αρθούν τα εμπόδια και να δημιουργηθεί η Ομάδα Παραγωγών ακτινιδίου, που μνημόνευσε και ο πρόεδρος Θανάσης Ευθυμίου».
Ο Μάξιμος Χαρακόπουλος που συνεχάρη, επίσης, την προηγούμενη διοίκηση της Ομάδας Παραγωγών και του Αγροτικού Συνεταιρισμού, για τη συμβολή της στην πρόοδο που έχει υπάρξει, απέδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα βήματα που απαιτούνται προκειμένου να ενισχυθεί η προοπτική του προϊόντος, αναλύοντας το τρίπτυχο: συνεργασία - εξωστρέφεια - πιστοποίηση.

Συνεργασία
Όπως είπε «την αξία της συνεργασίας την μαρτυρά η πρόοδος που έχει συντελεστεί από την Ομάδα Παραγωγών και τον Αγροτικό Συνεταιρισμό. Ιδιαίτερα σε αυτή την περίοδο που έχουμε από εξωγενείς παράγοντες μία ενεργειακή και κατ’ επέκταση οικονομική κρίση, συνειδητοποιούμε όλοι την αξία της οικονομίας κλίμακος. Οικονομίες κλίμακος επιτυγχάνουμε όταν συνενώνουμε δυνάμεις. Οι Συνεταιρισμοί, οι Ομάδες Παραγωγών μπορούν να διαπραγματεύονται και καλύτερες τιμές για τα προϊόντα και καλύτερες τιμές για τα αγροτικά εφόδια και να υλοποιούν προγράμματα ανάπτυξης.

Εξωστρέφεια
Δεν αρκεί, όμως, να παράγουμε κάτι που παρήγαγαν οι παππούδες μας, οι πατεράδες μας γιατί έτσι μάθαμε. Το πρώτο κριτήριο για την παραγωγή ενός προϊόντος είναι τι θέλει η αγορά. Αν παράγουμε κάτι και δεν μπορούμε να το πουλήσουμε δεν έχει αξία. Αν κάτι το ζητάει η αγορά, έχει αυξημένη τιμή και προσδίδει κέρδος στους παραγωγούς και την τοπική κοινωνία. Το ακτινίδιο είναι μία παραγωγή με μέλλον. Η Ελλάδα -ειπώθηκαν τα στοιχεία από τον δήμαρχο νωρίτερα- είναι από τις ανερχόμενες χώρες στην παραγωγή ακτινιδίου. Έχει μέλλον, λοιπόν, αυτό το προϊόν, το ζητάει η παγκόσμια αγορά άρα μπορούμε να επενδύσουμε ακόμη περισσότερο σε αυτό.

Πιστοποίηση
Το τι ζητά, όμως, η παγκόσμια αγορά έχει ως προϋπόθεση -και αυτή είναι η τρίτη παράμετρος του τρίπτυχου- την ταυτότητα του προϊόντος. Όλοι γνωρίζουμε ότι είναι εξαιρετικά ποιοτικό το ακτινίδιο, εδώ, στο Δέλτα του Πηνειού. Δεν αρκεί να το ξέρουμε εμείς. Πρέπει να πιστοποιείται για να μπορεί ο Ευρωπαίος καταναλωτής να είναι σίγουρος για αυτό που θέλει να καταναλώσει. Και για να κερδίσει μία θέση στο ράφι στις ευρωπαϊκές αγορές, σε καταναλωτές που είναι απαιτητικοί και είναι αποφασισμένοι να πληρώσουν και κάτι παραπάνω για να έχουν ένα ποιοτικό προϊόν, προϋπόθεση είναι η πιστοποίηση.
Επομένως, το επόμενο βήμα, είναι να “τρέξει“ πιο γρήγορα ο φάκελος για την πιστοποίηση του ακτινιδίου, εδώ στο Δέλτα του Πηνειού, ως Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης.
Με αυτές τις τηλεγραφικές σκέψεις, να συγχαρώ όλες και όλους όσοι εργάζονται στην Ομάδα Παραγωγών, στον Συνεταιρισμό και στον δήμο, τον Σύλλογο Γυναικών, και βεβαίως, τον Πολιτιστικό Σύλλογο για την όμορφη βραδιά που διοργάνωσε, την Εκκλησία που πάντοτε είναι παρούσα και ευλογεί τους “καρπούς των δέντρων”, όπως διάβασε νωρίτερα ο πατήρ Αλέξανδρος. Καλές σοδειές, καλές παραγωγές, υγεία και δύναμη στην καθεμιά και τον καθέναν. Καλή διασκέδαση».
Ακολούθησε λαϊκό γλέντι στην πλατεία του Πυργετού.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/IFcQgiKlDqo

Θεσσαλονίκη, 21 Οκτωβρίου 2022

Ομιλία του Γ.Γ. της Δ.Σ.Ο. Μάξιμου Χαρακόπουλου
κατά την παρουσίαση του Τόμου
«ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο»

Κυρίες και κύριοι,

Αν ήταν σε μια μόνον πόλη που θα έπρεπε να παρουσιάσουμε τον τόμο για τις Αγίες Σοφίες, και εφόσον αυτό δεν είναι δυνατόν να γίνει στην Κωνσταντινούπολη, στην πρώην Βασιλεύουσα, τότε αυτή αυτοδικαίως θα ήταν η Θεσσαλονίκη, η αιώνια συμβασιλεύουσα.
Η πόλη με το πλέον βυζαντινό πνεύμα στον σύγχρονο κόσμο, όπως αποδεικνύουν όχι μόνον τα περίλαμπρα μνημεία της από τις ένδοξες εκείνες ημέρες της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αλλά και η πνευματική της ζωή, το έργο των σύγχρονων συγγραφέων και ποιητών της, η αδιάλειπτη σχέση της με το Περιβόλι της Παναγίας, όπως και η ασίγαστη αίγλη της σε όλη την ορθόδοξη βαλκανική και ευρύτερη ενδοχώρα.
Η πόλη με το όνομα της αδελφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η πρωτεύουσα της Μακεδονίας, το σταυροδρόμι όλων των μεγάλων εμπορικών δρόμων, από το Αιγαίο στον Δούναβη και από την Πόλη στην Αδριατική.
Εδώ, που βρήκε γόνιμο έδαφος και ρίζωσε ο λόγος του ευαγγελίου, ήδη από τα χρόνια του Αποστόλου Παύλου.
Εδώ, που μαρτύρησε ο στρατηλάτης και πολιούχος έκτοτε της Θεσσαλονίκης, Άγιος Δημήτριος, λίγο πριν ο Χριστιανισμός καθιερωθεί ως επίσημη θρησκεία της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Κι εδώ που θα ανθίσει η εκκλησιαστική αρχιτεκτονική, με χαρακτηριστικά παραδείγματα εκτός από την Βασιλική του Αγίου Δημητρίου, τη βασιλική της Παναγίας της Αχειροποιήτου, και ήδη από τα μέσα του 7ου αιώνα, του περίλαμπρου Ναού της Αγίας Σοφίας, ο οποίος συμπεριλαμβάνεται στον παρουσιαζόμενο ενώπιόν σας τόμο.
Για την Αγία Σοφία της Θεσσαλονίκης θα μας μιλήσει εκτενώς η αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, δρ Στέλλα Βασιλειάδου, την οποία και ευχαριστούμε θερμά.
Παρουσιάζουμε απόψε την καμπάνια της ΔΣΟ για την Αγία Σοφία στην πόλη που αποτέλεσε το κέντρο της μεταλαμπάδευσης της Ορθοδοξίας και του ελληνικού πολιτισμού στον σλαβικό κόσμο,
με αφετηρία το απαράμιλλο έργο των δύο Ελλήνων Θεσσαλονικέων αδερφών Κύριλλου και Μεθόδιου, που σφράγισε ανεξίτηλα την μελλοντική ευρωπαϊκή ιστορία.
Στην Θεσσαλονίκη που διατηρεί εξ αρχής αδιάρρηκτους δεσμούς με τον Άθω, από την ίδρυση της μοναστικής Πολιτείας.
Την πόλη που υπηρέτησε ως Αρχιεπίσκοπος ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς και άνθισε το μεγάλο κίνημα των ησυχαστών.
Αυτή η πολυύμνητος Θεσσαλονίκη, που θα διατηρεί πάντα ορθόδοξη και ελληνική την ταυτότητά της, ακόμη και μετά την κατάκτησή της από τους Τούρκους, και έμελλε να απελευθερωθεί τέτοιες περίπου ημέρες πριν από 110 χρόνια, το ένδοξο 1912.
Και είναι αυτή η πόλη, η προσφυγομάνα Θεσσαλονίκη, που αγκάλιασε τους χιλιάδες πρόσφυγες της Μικράς Ασίας και κυρίως του Ευξείνου Πόντου, που κατέφυγαν εδώ, κυνηγημένοι από την τουρκική αγριότητα.
Και ρίζωσαν, και πρόκοψαν και συνέβαλαν στην μεταμόρφωση της Θεσσαλονίκης σε αυτή την σύγχρονη πολιτεία. Αλλά και που μέσα τους κρατούν άσβεστη την μνήμη των πατρίδων τους και των εκκλησιών τους.
Για μια από αυτές τις εκκλησίες, την Αγία Σοφία της Τραπεζούντος, τον εντυπωσιακό ναό όπου γινόταν η στέψη των Μεγαλοκομνηνών ως αυτοκρατόρων -μια και δεν είναι εφικτό να παρουσιάσουμε τον τόμο στην Τραπεζούντα- θα έχουμε την χαρά να ακούσουμε τον δρα Θεοδόση Κυριακίδη, τον οποίο και ευχαριστώ θερμά.
Να λοιπόν, γιατί ως Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, αποφασίσαμε να παρουσιάσουμε εδώ τον Τόμο «ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο».
Και δεν είναι τυχαίο ότι αυτός ο θεσμός, που έχω την τιμή να ηγούμαι, και συμπεριλαμβάνει εκπροσώπους από 25 κοινοβούλια, ιδρύθηκε εδώ πλησίον, στην Ορμύλια της Χαλκιδικής.
Όταν λίγο μετά την πτώση των σοσιαλιστικών καθεστώτων κάποιοι διορατικοί πολιτικοί, όπως ο συμπολίτης σας Στέλιος Παπαθεμελής, είδαν την ανάγκη συντονισμού των Ορθοδόξων.
Είδαν την επιταγή των καιρών, να αρθρώσουμε έναν δικό μας λόγο, με τις δικές μας αξίες, σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία.
Και αυτό το προσπαθήσαμε και αυτό το επιχειρούμε και σήμερα, σε έναν περιβάλλον, δυστυχώς, αντίξοο. Διότι, μετά τις αναταράξεις μεταξύ των ορθοδόξων Εκκλησιών, προέκυψε και ο πόλεμος στην Ουκρανία, λόγω της ρωσικής εισβολής.
Εμείς, ωστόσο, ως εκπρόσωποι κοινοβουλίων συνεχίζουμε το έργο μας, πάντοτε με γνώμονα την υπηρέτηση της ειρήνης, της καταλλαγής και της ενότητας.
Και, όπως κάναμε από την πρώτη στιγμή της έκρηξης του πολέμου, και από αυτό το βήμα καλούμε σε κατάπαυση του πυρός και σε προσέλευση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για μια συμφωνία με βάση το διεθνές δίκαιο.

Κυρίες και κύριοι,
η πρωτοβουλία μας για την έκδοση του Τόμου, που περιλαμβάνει την παρουσίαση 37 Ναών αφιερωμένων στην Αγία Σοφία, και βρίσκονται από την Σκωτία μέχρι την μακρινή Κίνα, πυροδοτήθηκε από την ανάγκη αντίδρασης απέναντι σε μια βαρβαρότητα της τουρκικής ηγεσίας.
Την απόφαση του 2020 για τη μετατροπή της Αγιάς Σοφιάς, αυτού του διαχρονικού συμβόλου της Οικουμενικής Ορθοδοξίας, του μεγαλουργήματος του Ιουστινιανού, σε τζαμί -παρά το ότι ο Ναός ανήκει στα προστατευόμενα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.
Και παρά τις όποιες φωνές διαμαρτυρίας. Οι οποίες, ωστόσο, ήταν λιγότερες και πιο αδύναμες από ότι θα έπρεπε για την περίσταση.
Μπορούσαμε εμείς να αδιαφορήσουμε για αυτήν την αναίδεια απέναντι στην ιστορία; Να δεχθούμε μια ακόμη αυθαιρεσία; Σε καμία περίπτωση.
Γιατί γνωρίζουμε ότι ο θύτης χωρίς τιμωρία εξαχρειώνεται. Γι’ αυτό και καταλήξαμε σε ένα πρόγραμμα δράσεων, με αιχμή του δόρατος τον παρόντα Τόμο. Επιστημονικά άρτιο, με υψηλή αισθητική. Που έχει ήδη μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και θα παρουσιαστεί σε πολλές πόλεις και χώρες.
Και ήδη, παρά την πανδημία και τα προβλήματα του πολέμου, τον παρουσιάσαμε, μεταξύ άλλων πόλεων, στη Βενετία, στο πλαίσιο του 24ου Διεθνούς Συνεδρίου Βυζαντινών Σπουδών, στο οποίο συμμετείχαν άνω των 2.500 βυζαντινολόγων, όπως και στην Καρλσρούη, στο πλαίσιο της 11ης Συνέλευσης του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών.
Τον Τόμο τον παραδώσαμε, επίσης, ιδιοχείρως στον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, αλλά και στον προκαθήμενο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας πάπα Φραγκίσκο.
Παράλληλα, ο Τόμος έχει μεταφραστεί σε 12 γλώσσες: Αγγλικά, Αραβικά, Αρμενικά, Βουλγαρικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ελληνικά, Ιταλικά, Ουκρανικά, Ρουμανικά, Ρωσικά και Σερβικά. Και συνεχίζουμε.
Τις επόμενες ημέρες θα έχουμε συνάντηση με την γραμματεία της UNESCO, στην έδρα της, το Παρίσι, όπου θα θέσουμε υπόψη της τις μεγάλες καταστροφές που έχουν καταγραφεί και δημοσιευθεί από τουρκικά μέσα ενημέρωσης, στα δύο αυτά χρόνια από την μετατροπή του ναού σε τζαμί.
Ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή θα υπάρξει η απαιτούμενη αφύπνιση και αναμενόμενη αντίδραση.
Ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή η ισχύς του δικαίου θα επιβληθεί στο δίκαιο της ισχύος.
Ελπίζουμε ότι σύντομα το φως της ιστορικής αλήθειας θα νικήσει το σκότος του ψεύδους και της αλαζονείας.

Θεσσαλονίκη, 22 Οκτωβρίου 2022

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ:

Αυτοδικαίως στην αιώνια συμβασιλεύουσα η παρουσίαση της Αγίας Σοφίας

• Συγχαρητήρια υφυπουργού Μακεδονίας-Θράκης και πρύτανη ΑΠΘ σε Μάξιμο Χαρακόπουλο για το έργο του

«Αν ήταν σε μια μόνον πόλη που θα έπρεπε να παρουσιάσουμε τον Τόμο για τις Αγίες Σοφίες, και εφόσον αυτό δεν είναι δυνατόν να γίνει στην Κωνσταντινούπολη, στην πρώην Βασιλεύουσα, τότε αυτή αυτοδικαίως θα ήταν η Θεσσαλονίκη, η αιώνια συμβασιλεύουσα. Η πόλη με το πλέον βυζαντινό πνεύμα στον σύγχρονο κόσμο, όπως αποδεικνύουν όχι μόνον τα περίλαμπρα μνημεία της από τις ένδοξες εκείνες ημέρες της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αλλά και η πνευματική της ζωή, το έργο των σύγχρονων συγγραφέων και ποιητών της, η αδιάλειπτη σχέση της με το Περιβόλι της Παναγίας, όπως και η ασίγαστη αίγλη της σε όλη την ορθόδοξη βαλκανική και ευρύτερη ενδοχώρα». Τα παραπάνω τόνισε ο Γενικός Γραμματέας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, Μέλος της Βουλής των Ελλήνων, δρ Μάξιμος Χαρακόπουλος, κατά την παρουσίαση του Τόμου «ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο», που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη.
Στην εκδήλωση χαιρετισμό απηύθυναν ο υφυπουργός Μακεδονίας -Θράκης κ. Σταύρος Καλαφάτης, ο Αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Αθανάσιος Μπούρας, εκ μέρους του Προέδρου κ. Κωνσταντίνου Τασούλα, και ο πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καθ. Νικόλαος Παπαϊωάννου, οι οποίοι εξήραν το έργο που επιτελεί η ΔΣΟ τα τελευταία χρόνια υπό την ηγεσία του Μάξιμου Χαρακόπουλου.

Η πολυύμνητος προσφυγομάνα Θεσσαλονίκη
Ο επικεφαλής της ΔΣΟ στην ομιλία του επισήμανε ότι η παρουσίαση γίνεται στη πόλη «που αποτέλεσε το κέντρο της μεταλαμπάδευσης της Ορθοδοξίας και του ελληνικού πολιτισμού στον σλαβικό κόσμο, με αφετηρία το απαράμιλλο έργο των δύο Ελλήνων Θεσσαλονικέων αδερφών Κύριλλου και Μεθόδιου, που σφράγισε ανεξίτηλα την μελλοντική ευρωπαϊκή ιστορία. Στην Θεσσαλονίκη που διατηρεί εξ αρχής αδιάρρηκτους δεσμούς με τον Άθω, από την ίδρυση της μοναστικής Πολιτείας. Την πόλη που υπηρέτησε ως Αρχιεπίσκοπος ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς και άνθισε το μεγάλο κίνημα των ησυχαστών. Αυτή η πολυύμνητος Θεσσαλονίκη, που θα διατηρεί πάντα ορθόδοξη και ελληνική την ταυτότητά της, ακόμη και μετά την κατάκτησή της από τους Τούρκους, και έμελλε να απελευθερωθεί τέτοιες περίπου ημέρες πριν από 110 χρόνια, το ένδοξο 1912. Και είναι αυτή η πόλη, η προσφυγομάνα Θεσσαλονίκη, που αγκάλιασε τους χιλιάδες πρόσφυγες της Μικράς Ασίας και κυρίως του Ευξείνου Πόντου, που κατέφυγαν εδώ, κυνηγημένοι από την τουρκική αγριότητα. Και ρίζωσαν, και πρόκοψαν και συνέβαλαν στην μεταμόρφωση της Θεσσαλονίκης σε αυτή την σύγχρονη πολιτεία. Αλλά και που μέσα τους κρατούν άσβεστη την μνήμη των πατρίδων τους και των εκκλησιών τους. Γι’ αυτό και η παρουσίαση για μια από αυτές τις εκκλησίες, την Αγία Σοφία της Τραπεζούντος, τον εντυπωσιακό ναό όπου γινόταν η στέψη των Μεγαλοκομνηνών ως αυτοκρατόρων -μια και δεν είναι εφικτό να παρουσιαστεί ο τόμος στην Τραπεζούντα- γίνεται στη Θεσσαλονίκη».

Ειρήνη, καταλλαγή και ενότητα
Ο Μάξιμος Χαρακόπουλος επισήμανε ότι «δεν είναι τυχαίο ότι ο θεσμός, που έχω την τιμή να ηγούμαι, και συμπεριλαμβάνει εκπροσώπους από 25 κοινοβούλια, ιδρύθηκε εδώ πλησίον, στην Ορμύλια της Χαλκιδικής. Όταν λίγο μετά την πτώση των σοσιαλιστικών καθεστώτων κάποιοι διορατικοί πολιτικοί, όπως ο συμπολίτης σας Στέλιος Παπαθεμελής, είδαν την ανάγκη συντονισμού των Ορθοδόξων. Είδαν την επιταγή των καιρών, να αρθρώσουμε έναν δικό μας λόγο, με τις δικές μας αξίες, σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία. Και αυτό το προσπαθήσαμε και αυτό το επιχειρούμε και σήμερα, σε έναν περιβάλλον, δυστυχώς, αντίξοο. Διότι, μετά τις αναταράξεις μεταξύ των ορθοδόξων Εκκλησιών, προέκυψε και ο πόλεμος στην Ουκρανία, λόγω της ρωσικής εισβολής. Εμείς, ωστόσο, ως εκπρόσωποι κοινοβουλίων συνεχίζουμε το έργο μας, πάντοτε με γνώμονα την υπηρέτηση της ειρήνης, της καταλλαγής και της ενότητας. Και, όπως κάναμε από την πρώτη στιγμή της έκρηξης του πολέμου, και από αυτό το βήμα καλούμε σε κατάπαυση του πυρός και σε προσέλευση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για μια συμφωνία με βάση το διεθνές δίκαιο».

Τουρκική αυθαιρεσία
Η πρωτοβουλία για την έκδοση του Τόμου, που περιλαμβάνει την παρουσίαση 37 Ναών αφιερωμένων στην Αγία Σοφία, από την Σκωτία μέχρι την Κίνα, πυροδοτήθηκε από την ανάγκη αντίδρασης απέναντι στη βαρβαρότητα της τουρκικής ηγεσίας, η οποία το 2020 μετέτρεψε την Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης σε τζαμί -παρά το ότι ο Ναός ανήκει στα προστατευόμενα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.
Για τον Τόμο μίλησαν η Διευθύντρια του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού δρ Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, η αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, δρ Στέλλα Βασιλειάδου, με θέμα «Η Αγία Σοφία της Θεσσαλονίκης», και ο δρ Θεοδόσης Κυριακίδης, από την Έδρα Ποντιακών Σπουδών, Σχολή Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, με θέμα «Αγία Σοφία Τραπεζούντος: Πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις του Ναού».
Στο τέλος της εκδήλωσης που συντόνισε ο Σύμβουλος της ΔΣΟ δρ Κώστας Μυγδάλης, η ζωγράφος κα Τάσσα Μπιτσάνη-Πέτρου προσέφερε στη Γραμματεία της ΔΣΟ πίνακα ζωγραφικής αφιερωμένο στον Ναό της του Θεού Σοφίας Θεσσαλονίκης.

Στην παρουσίαση του Τόμου παρέστησαν ο εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχη, επίσκοπος Αμορίου, κ. Νικηφόρος, ο εκπρόσωπος του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, πρωτοσύγκελος π. Ιάκωβος Αθανασίου, ο διοικητής του Γ´ Σώματος Στρατού, αντιστράτηγος Σωτήριος Κωστένογλου, οι βουλευτές της ΝΔ κ.κ. Κωνσταντίνος Γκιουλέκας και Δημήτρης Κούβελας, και του ΣΥΡΙΖΑ κ. Γιώργος Αμανατίδης, η βουλευτής της Βόρειας Μακεδονίας κα Άννα Λασκόσκα, ο βουλευτής της Ρουμανίας κ. Ιοάν Βουλπέσκου, ο αντιδήμαρχος Θεσσαλονίκης κ. Ερωτόκριτος Θεοτοκάτος, η αντιπεριφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας κ. Αθηνά Αηδωνά, ο Γ.Γ. του Ελληνορουμανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου κ. Ιωάννης Αλφιέρης, ακαδημαϊκοί και φιλίστορες της πόλης.